Ηρώ Κανακάκη: εναντίον της κοινοτοπίας

Ενιωσα έκπληξη, ευχάριστη έκπληξη, όταν έμαθα ότι η Εθνική Βιβλιοθήκη φιλοξενεί έκθεση της ζωγράφου Ηρώς Κανακάκη (1945-1997). Οχι μόνο επειδή, νέοι, τη θαυμάζαμε ως σύμβολο της αντίστασης κατά της χούντας χάρη στο πρώτο εξώφυλλο του «Αντί», του μόνου τεύχους που βγήκε επί δικτατορίας (ένα σκίσιμο μιας μαύρης επιφάνειας), ούτε επειδή ξέφυγε από την επιτυχία του κύκλου των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών (Βαλαβανίδης, Δίγκα, Ψυχοπαίδης, Κυριάκος Κατζουράκης, Μπότσογλου) που άρθρωσαν την αισθητική τους σε σχέση με τη χούντα – επειδή δηλαδή ξέφυγε από την τυποποίηση.

Οχι επειδή όσο περνούσε ο καιρός υιοθετούσε την αφαίρεση και τον εξπρεσιονισμό, πρωτοπόρος μιας αισθητικής αλλά όχι απλώς αισθητικής αποστασιοποίησης. Ούτε επειδή πέθανε νωρίς, χωρίς να συνεχίσει να ζωγραφίζει εξελισσόμενη. Αλλά επειδή ήταν μια ξεχωριστή ζωγράφος και η δουλειά της θα ήταν κρίμα να μείνει απλώς ξεχασμένη σε διάφορα σπίτια και σε διάφορες συλλογές. Ημουν απ’ αυτούς που έζησαν, μια εποχή, από κοντά τον δημιουργικό πυρετό της Ηρώς Κανακάκη. Η Αριστερά τότε (ένα τμήμα της) ήταν ανήσυχη και προσπαθούσε να επινοήσει τον εαυτό της στην πραγματική ζωή, εκεί όπου δεν είχαν αξία τα ηρωικά θούρια και η δήθεν επίθεση στον ουρανό – που απλώς εξέφραζαν το βόλεμα στην κοινοτοπία.

Η Ηρώ Κανακάκη πολέμησε την κοινοτοπία – κι αυτός ο πόλεμος έχει καταγραφεί στην τέχνη της.