Νοθευμένο καύσιμο, λαθρεμπόριο και πειραγμένες αντλίες

Τα «παραβατικά πρατήρια» επιδίδονται σε τρεις βασικές πρακτικές: νοθεία καυσίμων, πώληση λαθραίων (άρα αφορολόγητων) καυσίμων και αντικατάσταση των αντλιών με «πειραγμένες» που βάζουν εν τέλει στο ντεπόζιτο λιγότερο καύσιμο από αυτό που αναγράφεται στον μετρητή και που πληρώνει ο πελάτης.

Σε ό,τι αφορά τη νοθεία των καυσίμων, αυτή γίνεται με τη χρήση διαλυτών τριών κατηγοριών: αρωματικών, παραφινικών και αλκοόλης. Αρωματικοί διαλύτες είναι ουσίες όπως το τολουόλιο, το βενζόλιο και το ξυλόλιο, οι οποίες δεν ρίχνουν τον αριθμό οκτανίων του καυσίμου, αλλά αυξάνουν τα καυσαέρια. Οι παραφινικοί διαλύτες, όπως το εξάνιο και το επτάνιο, ρίχνουν την απόδοση του καυσίμου και μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στον κινητήρα, ενώ η αλκοόλη (μεθανόλη ή αιθανόλη) κάνει το καύσιμο να εξατμίζεται γρηγορότερα.

Για νοθευμένα καύσιμα έχουν λάβει πρόστιμα ουκ ολίγα πρατήρια τα τελευταία χρόνια, με κάποια εξ αυτών να φτάνουν ως και το μισό εκατομμύριο ευρώ. Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα πρόστιμα σε πρατήρια που έχουν επιβληθεί από τα Κλιμάκια Ελέγχου Διακίνησης και Αποθήκευσης Καυσίμων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι έλεγχοι του 2020 οδήγησαν στην επιβολή προστίμου σε 15 επιχειρήσεις, το 2021 σε 3, το 2022 σε 25 και το 2023 σε 7.

Νοθεία 100%

Ενδεικτικά, το υψηλότερο πρόστιμο, ύψους 500.000 ευρώ, επιβλήθηκε σε ανεξάρτητο πρατήριο στο Γαλάτσι που ελέγχθηκε το 2022. Η παράβαση αφορούσε την πώληση 100% νοθευμένου καυσίμου, διαλυμένου με μεθανόλη και αιθανόλη. Αντίστοιχο πρόστιμο βεβαιώθηκε σε πρατήριο της Revoil στα Ανω Λιόσια, επίσης το 2022, και σε πρατήριο της ΕΤΕΚΑ στην οδό Μιχαλακοπούλου στην Αθήνα το 2023, αμφότερα για νοθεία 98%-100% με μείγμα ελαφρών λαδιών πετρελαίου. Τα πρατήρια που έχουν δεχθεί ποινές βρίσκονται διάσπαρτα στην Αττική, με μια ελαφρώς μεγαλύτερη συγκέντρωση στα δυτικά προάστια, λένε φορείς της αγοράς.

Το λαθραία εισαγόμενο καύσιμο δεν φέρεται να υπακούει σε συγκεκριμένους «νόμους», ωστόσο μια ιδιαιτέρως χαμηλή τιμή στην αντλία οφείλει να κινήσει υποψίες. «Φθηνό καύσιμο στην Ελλάδα δεν υπάρχει, υπάρχει κακό καύσιμο. Αυτό το παραμύθι πρέπει να τελειώσει», τονίζει η Μαρία Ζάγκα, πρόεδρος της ΕΒΝΑ. Σε ό,τι αφορά τις πειραγμένες αντλίες, αποτελέσματα μπορούν να προκύψουν μόνο έπειτα από επισταμένο έλεγχο των αρμόδιων Αρχών σε πρατήρια.

Η ίδια επισημαίνει: «Από το 2014 υπάρχει απόφαση που επιτρέπει την πώληση καυσίμου κάτω από την τιμή του διυλιστηρίου. Δύο διυλιστήρια έχουμε στην Αττική, ξέρουμε ποιες είναι οι τιμές τους. Αν το διυλιστήριο πουλάει στο 1,78, πώς γίνεται το πρατήριο να πουλάει φθηνότερα, ενώ υπάρχουν τα επιπλέον κόστη της μεταφοράς και των λειτουργικών εξόδων και θέλει και η επιχείρηση να έχει ένα κέρδος;».

Τα νέα μέτρα

Πάντως, τα πρόσφατα μέτρα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που τέθηκαν σε ισχύ από τις 11 Δεκεμβρίου του 2023, επιβάλλουν πολύ αυστηρότερες ποινές στους παραβάτες, με το υποχρεωτικό κλείσιμο για δύο χρόνια πρατηρίων που παραβατούν συστηματικά, αλλά και την καθιέρωση της συνυπευθυνότητας της εταιρείας πώλησης – προμήθειας πετρελαιοειδών.

Τα νέα μέτρα είναι καλοδεχούμενα από τους φορείς της αγοράς. «Είναι σωστό που τώρα βρίσκουν τον μπελά τους και οι εταιρείες, οι οποίες έχουν μεγάλη ευθύνη γιατί δεν ψάχνουν σε τι τιμή πουλάει το καύσιμο ο κάθε πελάτης τους», καταλήγει η πρόεδρος της ΕΒΝΑ.