Κινητοποιήσεις, πορείες, καταλήψεις

Πέμπτη μεσημέρι, το κέντρο της Αθήνας κλειστό, μποτιλιαρισμένοι δρόμοι, ατελείωτες ουρές αυτοκινήτων, αποκαμωμένοι οδηγοί κάνουν διαρκείς παρακάμψεις για να μπορέσουν να τελειώσουν τις δουλειές τους στο κέντρο της πόλης. Διαπληκτισμοί με την αστυνομία που τοποθετεί απαγορευτικές κορδέλες, εκνευρισμός. Οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν ποια εθνική καταστροφή μας απειλεί πάλι και σηκώθηκαν ξανά οι γροθιές στην πλατεία και στα Προπύλαια. Συνδικαλιστικές οργανώσεις φοιτητών, καθηγητών, μαθητών διαδηλώνουν για να μη δημιουργηθούν ιδιωτικά πανεπιστήμια. Σύλλογοι φοιτητών ανακοινώνουν κλιμάκωση των κινητοποιήσεων με καταλήψεις των σχολών. Σαν να έχουν βαλθεί να κάνουν, ακόμα και όσους διαφωνούν με την ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων, να αλλάξουν γνώμη. Ηδη σχολεία εξασκούνται στη συνήθη επαναστατική γυμναστική, προχωρώντας σε καταλήψεις. Στην πιο άδικη ταξικά πρακτική στον χώρο της εκπαίδευσης, στην ετήσια επίθεση στους οικονομικά αδύναμους μαθητές. Παιδιά που δεν έχουν τη δυνατότητα φοίτησης σε ιδιωτικό εκπαιδευτήριο, χάνουν ώρες διδασκαλίας και στο τέλος της χρονιάς –ιδίως όσοι θα δώσουν Πανελλαδικές– θα έχουν να ανταγωνιστούν τους προνομιούχους των ιδιωτικών σχολείων, που συνέχιζαν απερίσπαστοι τα μαθήματά τους. Οσοι έχτισαν καριέρες πάνω στις καταλήψεις συνεχίζουν να αναζητούν πολιτικούς απογόνους, υποδαυλίζοντας αν όχι οργανώνοντας και πάλι κινητοποιήσεις.

Από κοντά το συνδικαλιστικό όργανο των εκπαιδευτικών, που ανακοίνωσε στάσεις εργασίας καθόλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, ως αντίδραση στο μέτρο της αξιολόγησής τους. Μία διαδικασία στην οποία μεταξύ άλλων θα αξιολογηθούν το διδακτικό και παιδαγωγικό έργο του εκπαιδευτικού, το παιδαγωγικό κλίμα και η διαχείριση της τάξης, η υπηρεσιακή συνέπεια και επάρκεια του εκπαιδευτικού, η επιστημονική εγκυρότητα της διδασκαλίας, ο μετασχηματισμός του γνωστικού αντικειμένου σε εκπαιδευτική γνώση, ο σχεδιασμός του μαθήματος, η προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού, η σαφήνεια των διδακτικών στόχων, η επιλογή και η συνεκτικότητα των δραστηριοτήτων, η εφαρμογή σύγχρονων τεχνικών διδασκαλίας σε εναρμόνιση με τα προγράμματα σπουδών, αλλά και η συμβολή του εκπαιδευτικού στη δημιουργία κλίματος μάθησης στην τάξη, στην προώθηση πνεύματος εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού μεταξύ των μαθητών, στην πρόληψη προβλημάτων πειθαρχίας, στην επίλυση διαφορών και στη διαχείριση συγκρούσεων. Ικανότητες δηλαδή που αξιολογούνται καθημερινά στους καθηγητές ιδιωτικών σχολείων και αποτελούν κριτήριο για την πρόσληψη ή την απόλυσή τους. Αντίθετα, στην αξιολόγηση που προβλέπει ο νόμος για τα δημόσια σχολεία, το έργο του εκπαιδευτικού θα κριθεί ως «εξαιρετικό», «πολύ καλό», «ικανοποιητικό», «μη ικανοποιητικό», αλλά ακόμα και αν ο εκπαιδευτικός λάβει «μη ικανοποιητική» αξιολόγηση, δεν προβλέπεται να έχει καμία οικονομική ή άλλη αρνητική επίπτωση. Το μόνο που θα συμβεί είναι να παρακολουθήσει ένα επιμορφωτικό πρόγραμμα.

Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι πως το Δημόσιο ανακαλύπτει μεταχρονολογημένα διαδικασίες που ίσχυαν ανέκαθεν και με πολύ πιο αυστηρά κριτήρια και συνέπειες στον ιδιωτικό τομέα. Αλλά αυτή η εντυπωμένη νοοτροπία της ήσσονος προσπάθειας. Καθηγητές που διαπλάθουν τις προσωπικότητες των αυριανών πολιτών, αντί με το προσωπικό τους παράδειγμα να εξυψώνουν την αρετή της αριστείας, της αξιοκρατίας, την επιβράβευση της προσπάθειας, απέχουν από την εργασία τους προκειμένου να μην αξιολογηθούν. Με τους μαθητές τους να αποκομίζουν το ηθικό δίδαγμα ότι υπάρχουν δύο ταχυτήτων εργαζόμενοι, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, δύο κατηγορίες πολιτών.

Πίσω και από αυτό όμως, κρύβεται κάτι ακόμα μεγαλύτερο. Ενας ιδιότυπος στρουθοκαμηλισμός απέναντι σε όλα όσα συνέβησαν τα προηγούμενα χρόνια. Η Ελλάδα της χρεοκοπίας δεν κοίταξε ποτέ τον εαυτό της στον καθρέφτη, δεν αναζήτησε ποτέ τις αιτίες εξαιτίας των οποίων οδηγηθήκαμε στην κρίση. Επαναλαμβάνει τις ίδιες πρακτικές, τα ίδια λάθη, τις ίδιες αποτυχημένες πολιτικές. Η νοοτροπία που οδήγησε στη χρεοκοπία παραμένει βαθιά εδραιωμένη, αυξάνοντας τον κίνδυνο να οδηγηθούμε ξανά εκεί σε κάποια στροφή της ιστορίας. Το κακό είναι ότι, όπως μας δείχνει η Αργεντινή, δεν ισχύει δυστυχώς πως η δεύτερη φορά επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Επαναλαμβάνεται σαν χειρότερη χρεοκοπία.