«Μας έχουν εντελώς ξεχασμένους, σαν να μην υπάρχουμε»

Εκατόν είκοσι χιλιόμετρα βόρεια της μαρτυρικής Μαριούπολης, βρίσκεται το Ντονέτσκ, σε ένα τμήμα της Ανατολικής Ουκρανίας που το καθεστώς Πούτιν είχε από το 2014 αναγνωρίσει μονομερώς ως «Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ», πριν το προσαρτήσει οριστικά στη Ρωσική Ομοσπονδία στις 30 Οκτωβρίου 2022. Επειτα από αλλεπάλληλες προσπάθειες «ΤΑ ΝΕΑ» κατάφεραν να έρθουν σε επαφή για λίγα λεπτά με την 55χρονη Ολγα Σ., κάτοικο ελληνικής καταγωγής, που περιγράφει μία εντελώς νέα πραγματικότητα, με φόντο την υποχρεωτική πολιτική, διοικητική και στρατιωτική ρωσοποίηση των προσαρτημένων περιοχών. Οπως εξηγεί, όποιος πολίτης δεν θέλει να ζει στο περιθώριο και επιθυμεί να εργαστεί, να σπουδάσει ή ακόμη και να κάνει την παραμικρή αγορά, θα πρέπει να είναι κάτοχος ρωσικού διαβατηρίου. «Την κατάσταση την ξέρετε», λέει διστακτικά αλλά με νόημα. «Εχουν παραμείνει πολλοί Ελληνες, παρόλο που είμαστε από το 2014 σε αυτή την κατάσταση. Κάποιοι έφυγαν προσωρινά. Οι περισσότεροι επέστρεψαν μετά από δύο-τρία χρόνια», εξηγεί.

Εντούτοις, παρά την έντονη παρουσία του ελληνικού στοιχείου και σε αυτήν την περιοχή, η κοινότητα βρίσκεται σε μαρασμό. Στο σχολείο οι δραστηριότητες και οι εκδηλώσεις έχουν περιοριστεί δραστικά, καθώς η κατάσταση παραμένει επικίνδυνη, ιδίως για όσους χαρακτηρίζονται… αμφιβόλου πεποιθήσεων. «Τώρα απλώς δεν έρχεται ο κόσμος στα γραφεία μας. Τα αποφεύγουν. Πριν ήταν πολύ ζωντανή η ατμόσφαιρα, είχαμε μαθήματα ελληνικών και άλλα πολλά.» Κάνοντας μια παύση, η Ολγα Σ. αφήνει αιχμές και για τη στάση του ελληνικού κράτους, σημειώνοντας πως η Αθήνα έχει εγκαταλείψει την ομογένεια σε αυτές τις περιοχές: «Μας έχουν εντελώς ξεχασμένους, σαν να μην υπάρχουμε. Αλλά εμείς συνεχίζουμε να λέμε για την Ελλάδα, τη μεγάλη πατρίδα που τόσο αγαπάμε. Θέλουμε τα παιδιά μας να συνεχίσουν να μιλούν τη γλώσσα που μιλάμε εμείς και που μιλούσαν οι παππούδες μας πριν από εμάς».

Με αφορμή την αλλαγή του χρόνου, μάλιστα, η 55χρονη ομογενής εύχεται υγεία και ειρήνη σε όλον τον κόσμο, εκφράζοντας την ελπίδα «αυτά τα Χριστούγεννα να είναι τα τελευταία που οι σφαίρες χτυπούν ανθρώπους». «Μεγάλωσα στη σοβιετική Ουκρανία την εποχή που η πίστη στον Θεό ήταν απαγορευμένη και δεν είχαμε εκκλησία εδώ. Τώρα, τα πράγματα άλλαξαν, οι χριστιανοί δεν είναι εχθροί του κράτους. Υπάρχουν πια άλλες προκλήσεις. Πρέπει κάποτε να σταματήσουν οι μάχες και να ζήσουμε ειρηνικά».