«Χρειάζεται κάποιον να μισείς»

Το 2023 ολοκληρώθηκε με δύο γεγονότα που συζητήθηκαν πολύ. Τον θάνατο του γερμανού πολιτικού Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και την εορταστική εκδήλωση του Δήμου Αθηναίων για την αλλαγή του χρόνου στο Σύνταγμα. Δύο εντελώς αταίριαστα μεταξύ τους γεγονότα, τα οποία όμως υπογράμμισαν τα ίδια νοσηρά χαρακτηριστικά, τις ίδιες παθογένειες. Ολα εκείνα που πιστεύαμε πως θα τελείωναν με το τέλος της κρίσης, επειδή όμως κρύφτηκαν βιαστικά και άτσαλα κάτω από το χαλί, βγαίνουν στην επιφάνεια ακόμα πιο αντιαισθητικά.

Φανατισμένοι παλαιοαγανακτισμένοι βγήκαν ξανά στην πλατεία νοερά και χωρίς να σεβαστούν ούτε την ιερότητα του θανάτου ξιφουλκούσαν με ιεραποστολικό μένος εναντίον ενός ανθρώπου που δεν βρίσκεται πια στη ζωή. Αναρθρες κραυγές, που καμία πραγματική σχέση δεν έχουν με θέσεις, αρχές και πραγματικό ιδεολογικό υπόβαθρο, μια φανατισμένη κερκίδα που φαντασιώνεται αντιπάλους σε ανύπαρκτες αναμετρήσεις.

Αλλωστε ο λαϊκισμός για κάθε ζήτημα δεν έχει μια λύση, αλλά έναν ένοχο. Φωνάζει συνθήματα, κατασκευάζει εχθρούς. Υπάρχουν αιτίες για όλα αυτά και φτάνουν ψηλά. Στη χώρα δεν άλλαξε τίποτα, διότι οι έλληνες πολιτικοί, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, δεν είπαν ποτέ την αλήθεια για όσα συνέβησαν πραγματικά στη δεκαετία της κρίσης. Ακόμα δεν έχουμε καταλήξει εάν η κρίση έφερε το Μνημόνιο ή το Μνημόνιο την κρίση και ποτέ δεν δεχτήκαμε πως το Μνημόνιο ήταν λάθος συνταγή διότι έπρεπε ο γιατρός να ξέρει πως ο φαρμακοποιός αρνείται να φτιάξει σωστά το φάρμακο και ο ασθενής αρνείται να το πάρει. Πως τα ηρωικά, ανέξοδα «όχι» κοστίζουν πιο ακριβά από επώδυνα «ναι».

Κάποιοι ακόμα και σήμερα επιμένουν ότι η Ελλάδα τέθηκε υπό εποπτεία, όχι επειδή αδυνατούσε να χρηματοδοτήσει τις τρέχουσες δημοσιονομικές της ανάγκες από τις αγορές, αλλά επειδή μας μισούσαν ο Σόιμπλε και η Μέρκελ. Οσες μεταρρυθμίσεις ήταν δυσάρεστες, το πολιτικό σύστημα τις υπονόμευσε ως έξωθεν επιβεβλημένες και όπου σταματούσε ο έλεγχος της τρόικας επαναλαμβάνονταν τα ίδια λάθη και πολιτικές του παρελθόντος. Γι’ αυτό οι νοοτροπίες που οδήγησαν στα Μνημόνια εξακολουθούν να υφίστανται, αφού στην ουσία δεν αποκηρύχθηκαν ποτέ. Νοοτροπίες, αλλά και τακτικές. Fake news και παραδοξότητα.

Ο εορτασμός για την αλλαγή του χρόνου στην Πλατεία Συντάγματος ήταν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Κάποιοι έκριναν σκόπιμο να πολιτικοποιήσουν την πιο τρυφερή στιγμή του χρόνου, κραδαίνοντας προπαγανδιστικά παλαιστινιακές σημαίες, άλλοι βρήκαν ευκαιρία να κατηγορήσουν τον νέο δήμαρχο Χάρη Δούκα, μάλλον γιατί δεν κατέβηκε από τη σκηνή να τους τις πάρει από τα χέρια, διασπείροντας παράλληλα fake news εναντίον του πως εμφανίστηκε με παιδάκι από την Παλαιστίνη και πως είπε μηνύματα υπέρ του παλαιστινιακού λαού.

Στον αντίποδα, τα γνωστά κομματικά τρολ της αντίπερα όχθης στοχοποίησαν με αισχρά ψέματα τον Νίκο Πορτοκάλογλου, επειδή τόλμησε να πει «παιδιά, είμαστε εδώ απόψε για να τραγουδήσουμε και να γιορτάσουμε», αφού μάλλον, κατά τη δική τους αισθητική, θα έπρεπε να αλαλάζει πριν από το «3-2-1» Free Palestine. Εφτασαν στο σημείο να τον κατηγορήσουν ότι είναι κακός εργοδότης, ώσπου έκανε ανάρτηση ο αριστερών καταβολών τραγουδιστής Στάθης Δρογώσης λέγοντας πως αυτά είναι αισχρά ψέματα και πως ο Πορτοκάλογλου είναι ο καλύτερος εργοδότης με τον οποίο έχει συνεργαστεί. Δολοφονία χαρακτήρων, επιχείρηση σπίλωσης, fake news, λαϊκισμός.

Η γνωστή συνταγή με την οποία κάποιοι έκαναν πολιτική καριέρα πάνω στα αποκαΐδια της κοινωνίας. Ή μάλλον προκαλώντας τα.  Υπάρχει ένα εκπληκτικό σκίτσο του Αρκά στο οποίο διακρίνεται η σκιά του Σόιμπλε στο αναπηρικό αμαξίδιο και πάνω γράφει: «Ο λαός χρειαζόταν κάποιον να μισήσει. Οι λαοπλάνοι τού τον έδωσαν για να μη μισήσει αυτούς». Ενα σκίτσο που δεν περιγράφει μόνο τον γερμανό πολιτικό, αλλά περίπου όσα συνέβησαν στη χώρα την τελευταία 15ετία.