Παιδιά και ισότητα στον γάμο

Τις τελευταίες εβδομάδες έρχεται και επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο το θέμα της ισότητας στον γάμο ανεξαρτήτως φύλου, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία στους πολίτες να ενημερωθούν σχετικά αλλά και να μάθουν τι ακριβώς συμβαίνει και σε άλλες χώρες.

Δεν έβλαψε ποτέ κανέναν ο διάλογος και η ανταλλαγή απόψεων, αντίθετα είναι ευπρόσδεκτα όταν όμως υπάρχει ψυχραιμία αλλά και αντικειμενικότητα σε όσα λέγονται.

Αναμένοντας την κατάθεση του νομοσχεδίου, στον χρόνο που ο Πρωθυπουργός θα αποφασίσει και διαβάζοντας σειρά τοποθετήσεων σχετικά με το ζήτημα της «ισότητας στον γάμο» και όχι του αδόκιμου όρου «γάμος στα ομόφυλα ζευγάρια» θα ήθελα να σημειώσω τρεις καθοριστικές παραμέτρους:

α) Να διευκρινίσουμε ότι κάθε παιδί οφείλει να έχει τα ίδια δικαιώματα με όλα τα υπόλοιπα παιδιά, χωρίς να αδικείται ή να είναι «αόρατο». Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά των ομόφυλων ζευγαριών είναι σήμερα μια πραγματικότητα στη χώρα μας, ζουν ανάμεσά μας και δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα με τα υπόλοιπα παιδιά! Οι ΛΟΑΤΚΙ+ οικογένειες έχουν ήδη παιδιά τα οποία μπορεί να είναι το βιολογικό και νομικό παιδί του ενός μέλους ενός ομόφυλου ζευγαριού και το παιδί αυτό να μεγαλώνει ήδη μαζί τους. Το παιδί αυτό λοιπόν δεν πρέπει να στερείται δικαιώματα διατροφής, γονικής μέριμνας, κληρονομικών δικαιωμάτων σε σχέση με το πρόσωπο που στην πραγματικότητα μεγαλώνουν μαζί. Και όμως σήμερα το παιδί αυτό στερείται τα ανωτέρω  δικαιώματα σε αντίθεση με τα υπόλοιπα παιδιά. Η ισότητα στον γάμο έρχεται να αποκαταστήσει αυτή την αδικία εις βάρος αυτών των παιδιών.

β) Ταυτόχρονα προκύπτουν ζητήματα στη δημόσια συζήτηση τα οποία συνδέουν κατά περίπτωση την ισότητα στον γάμο με την παρένθετη μητρότητα. Η παρένθετη μητρότητα είναι ένα άλλο ξεχωριστό, αυτοτελές ζήτημα για το οποίο μπορεί να συμφωνούμε ή να διαφωνούμε. Να ξεκαθαρίσουμε ότι στην Ελλάδαη παρένθετη μητρότητα έχει εγκριθεί βάσει νόμου (Αρθρο 1458 ΦΕΚ 3089/2002) και από τον Ιούλιο του 2014 είναι δυνατή και προσελκύει εκατοντάδες υπογόνιμα ζευγάρια από όλο τον κόσμο (N. 4272 / 11.07.2014). Αρα η δυνατότητα απόκτησης παιδιού με παρένθετη μητέρα υπάρχει στη χώρα μας από το 2002, με κριτήρια, προϋποθέσεις κ.λπ. και δεν ξεκινά τώρα λόγω της νομοθεσίας για την ισότητα στον γάμο. Αν επομένως θέλουμε να δούμε συνολικά τα ζητήματα της παρένθετης μητρότητας αυτό αποτελεί ένα ξεχωριστό ζήτημα. Αν δηλαδή θέσουμε προς συζήτηση την άποψη ότι τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών δεν μπορούν να αγοράζονται, τότε έχουμε ένα διαφορετικό δίλημμα. Και η συζήτηση τοποθετείται σε εντελώς διαφορετική βάση.

γ) Επίσης, καλό θα είναι να μην ακούγεται το επιχείρημα ότι με την ισότητα στον γάμο θα αλλοιώσουμε τον κοινωνικό ιστό της χώρας καθώς αυτά ξανακούστηκαν και στο παρελθόν σε αντίστοιχες περιπτώσεις και φυσικά δεν άλλαξε απολύτως τίποτε. Θυμίζω το άρθρο 357 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο καταδίκαζε τη μοιχεία ως εγκληματική πράξη, διήρκεσε από το 1951 έως το 1982, ώσπου με το άρθρο 8 του νόμου 1272/1982 από την τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ σταμάτησε να αποτελεί ποινικά κολάσιμη πράξη και, ως εκ τούτου, καταργήθηκε.

Το να συγχέουμε τα παραπάνω – σκόπιμα ή όχι – δεν βοηθά ούτε τους πολίτες, ούτε την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντίθετα καταπατά βάναυσα τα δικαιώματα ορισμένων παιδιών.

Να συμφωνήσουμε επομένως ότι το έτος 2024 δεν μπορεί να υπάρχουν στην Ελλάδα ούτε ανθρώπινα δικαιώματα πολλών ταχυτήτων, ούτε υποσημειώσεις και αστερίσκοι στην ισονομία και στην ισότητα.

Η δρ Ζέφη Δημαδάμα είναι γενική γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας