Ο Ντελόρ αγωνιούσε για τον λαϊκισμό και την ενότητα στην Ευρώπη

Παρότι για τον Σόιμπλε τα σχόλια είναι πιο συγκρατημένα, πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να αναγνωρίσουν τη συμβολή του Ζακ Ντελόρ στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και να χαρακτηρίσουν τις ιδέες του ως οδικό χάρτη για το μέλλον. «Η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει τις δυσκολίες της εάν μεμονωμένες χώρες δεν σταματήσουν να ακολουθούν τον δικό τους δρόμο και αποφασίσουν να ανακτήσουν το μάθημα του Ζακ Ντελόρ, με ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο μεταρρυθμίσεων που βασίζεται στον ανταγωνισμό, την αλληλεγγύη και τη συνεργασία», έγραψε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα, ο οποίος προεδρεύει του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ από το 2016. Ο Λέτα, στον οποίο ανατέθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Επιτροπή της ΕΕ να συντάξει έκθεση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς, που θα παρουσιάσει τον Απρίλιο, είχε το «προνόμιο» να κάνει εκτενείς συνομιλίες με τον Ντελόρ κάθε μήνα, στο σπίτι του.

Τι απομένει από την κληρονομιά του

Δημοσιογράφος της «Repubblica» ρώτησε τον Λέτα τι απομένει σήμερα από την κληρονομιά του Ντελόρ. «Η κληρονομιά του βρίσκεται στην πιο διάσημη και πλήρη φράση. “Για να είναι επιτυχημένη η Ευρώπη“, είχε πει, “πρέπει να έχει τρία χαρακτηριστικά: ανταγωνισμό που τονώνει, αλληλεγγύη που ενώνει και συνεργασία που ενισχύει“. Είναι αυτό που χρειάζεται και αυτό που κάπως λείπει. Η σημερινή δυσκολία είναι η δυσκολία μιας Ευρώπης που αγωνίζεται να διατηρήσει αυτούς τους τρεις ακρογωνιαίους λίθους μαζί, όπου οι χώρες προχωρούν περισσότερο μόνες τους και το ενιαίο σχέδιο είναι πιο αδύναμο».

Ο Λέτα θυμάται έντονα τον Μάρτιο του 2020 και την αγωνία του Ντελόρ για την ενότητα στην Ευρώπη: «Τότε, εν μέσω χάους λόγω Covid, με έλλειψη φαρμάκων και κυβερνήσεις που δεν ήξεραν τι να κάνουν, με κάλεσε ο Ντελόρ επειδή είχε αποφασίσει να παρέμβει, όπως δεν είχε κάνει εδώ και χρόνια. Δήλωσε ότι η Ευρώπη πέθαινε και ο Covid τη σκότωνε: είναι καιρός να δείξουμε ότι είμαστε ενωμένοι, μου είπε. Δεν είναι τυχαίο ότι το ευρωπαϊκό σχέδιο για τα εμβόλια φτιάχτηκε λίγο αργότερα».

Μιλούσε με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς και την έκθεση που θα παρουσιάσει σε λίγους μήνες; «Ο Ντελόρ, μιλώντας για την αποστολή που έλαβα για το μέλλον της εσωτερικής αγοράς, μου υπενθύμιζε πάντα ότι ίδρυσε, μαζί με την ενιαία αγορά, την πολιτική της συνοχής και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία, διότι δεν μπορεί να υπάρξει αγορά αν δεν υπάρχει καταπολέμηση των γενετικών και γεωγραφικών ανισοτήτων. Αυτό το θέμα είναι και πάλι στο προσκήνιο σήμερα. Επίσης ενόψει της διεύρυνσης σε χώρες όπως η Ουκρανία, η διαίσθηση του Ντελόρ γίνεται ακόμη πιο σημαντική: η αγορά δεν λειτουργεί χωρίς αλληλεγγύη».

Σε έξι μήνες θα ψηφίσουμε για το κοινοβούλιο της ΕΕ και το κύμα εκείνων που θέλουν λιγότερη Ευρώπη είναι ισχυρό. «Ο Ντελόρ ανέκαθεν ανησυχούσε πολύ για τον λαϊκισμό και την αντιευρωπαϊκή μετατόπιση, αλλά ήταν πάντα αφοσιωμένος στην κατανόηση των ψηφοφόρων. Τόσο πολύ που η φράση που χρησιμοποιούσε συχνά είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι μια ομοσπονδία εθνικών κρατών. Μπορεί να μοιάζει με αντίφαση, αλλά είναι μια πολύ μεγάλη αλήθεια: τα εθνικά κράτη προέρχονται από χιλιετίες ιστορίας, η Ευρώπη ολοκληρώνει αυτή την ιστορία και την ενώνει, χωρίς να σβήνει ταυτότητες. Είναι μια πολύ σύγχρονη σκέψη, με την οποία μπορούμε να πείσουμε τους σημερινούς ανθρώπους να πραγματοποιήσουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».