Πολιτική των social media

Ιούλιος 2012. Ο Μπαράκ Ομπάμα παρακολουθεί τον αγώνα μπάσκετ ανάμεσα στην Ολυμπιακή ομάδα της χώρας του με εκείνη της Βραζιλίας. Κάποια στιγμή σκύβει και δίνει ένα παθιασμένο φιλί στη Μισέλ. Η κάμερα του σταδίου ζουμάρει στις ερωτικές διαχύσεις του προεδρικού ζεύγους και την επομένη το πλάνο γίνεται viral σε όλο τον πλανήτη. Η κίνηση δεν ήταν τυχαία. Μόλις τέσσερις μήνες μετά, τον Νοέμβριο, θα ακολουθούσαν οι εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις οποίες ο Ομπάμα κέρδισε τη δεύτερη προεδρική θητεία. Μετρ του πολιτικού marketing δημιούργησε ολόκληρη «σχολή», η οποία χάραξε νέους δρόμους στην πολιτική επικοινωνία. Ηδη από το 2008 έδωσε έναν νέο αέρα, αλλάζοντας όλα όσα ήταν μέχρι τότε γνωστά στις προεδρικές καμπάνιες, τροφοδοτώντας με φρέσκο, νεανικό, εναλλακτικό περιεχόμενο τα Μέσα Ενημέρωσης.

Η συνταγή της επιτυχίας του έβαζε τον ίδιο σε πρώτο πλάνο σε προσωπικές ιδιαίτερες ή εναλλακτικές στιγμές αντιλαμβανόμενος το αντισυστημικό ρεύμα που γιγαντωνόταν στις ΗΠΑ, αλλά και την κόπωση του εκλογικού σώματος από τις παραδοσιακές πολιτικές πρακτικές επικοινωνίας. Κάπως έτσι μάλλον σκέφτονται και οι δικοί μας πολιτικοί, οι οποίοι όλο και πιο συχνά επιδίδονται σε καινοφανή για τα ελληνικά δεδομένα επικοινωνιακά τρικ, προκειμένου να προσελκύσουν εκείνο το κομμάτι της κοινωνίας που δεν θα δει ειδήσεις, δεν θα διαβάσει εφημερίδες, δεν θα ακούσει ενημερωτικό ραδιόφωνο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φόρεσε καπέλο και έκανε σκέιτ για να μιλήσει για το youth pass, ο Στέφανος Κασσελάκης ανέβασε βίντεο με την τούρτα γενεθλίων της Φάρλι.

Πολιτική με όρους social media, η οποία κάνει οικείο πρόσωπο τον αρχηγό, ώστε ο πολίτης να αποκτήσει «engagement», όμοιο με αυτό που επιδιώκουν οι influencers του instagram. Τα επικοινωνιακά επιτελεία λειτουργούν ως δημιουργοί περιεχομένου, τροφοδοτώντας με ελκυστικό υλικό τον ψηφοφόρο- ακόλουθο, ώστε να του προσελκύουν το ενδιαφέρον, ενώ οι ίδιοι οι πολιτικοί αναγκάζονται να προσαρμοστούν στο πλαίσιο της μετα-πολιτικής, που, πολλές φορές, διόλου πολιτικά χαρακτηριστικά έχει. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι η πρόσφατη προεκλογική περίοδος ήταν η πρώτη στην οποία πολιτικοί επισκέφτηκαν περισσότερες ψυχαγωγικές εκπομπές παρά πολιτικές, λέγοντας όλα εκείνα που χρειάζονταν για να γίνουν πρώτο trend στο Τwitter. Ασκηση πολιτικής με όρους marketing και πολιτικοί που πλασάρονται ως καταναλωτικά προϊόντα.

Η διαφορά βέβαια είναι πως όσο ευφάνταστη και να είναι η προώθηση ενός προϊόντος, όσο πετυχημένος και να είναι ο influencer που το διαφημίζει, στο τέλος ο καταναλωτής καταλήγει σε εκείνο το προϊόν με το οποίο θα κάνει τη δουλειά του.

Περίπου όπως συνέβη και στις εκλογές.