Αντικρουόμενες θέσεις για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών

Η προοπτική νομιμοποίησης του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών έχει ήδη ανοίξει μια έντονη συζήτηση σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο με αντικρουόμενες θέσεις και απόψεις, όπως αναδεικνύεται και από τον διάλογο που συνεχίζεται σήμερα στα «ΝΕΑ». Μέσα στο κλίμα αυτό, άλλωστε, η κυβέρνηση σχεδόν προεξοφλείται ότι δεν θα επιβάλει κομματική πειθαρχία και θα επιτρέψει στους βουλευτές της ΝΔ να ψηφίσουν κατά συνείδηση, εφόσον προωθηθεί στη Βουλή το επίμαχο νομοσχέδιο. Ο βουλευτής της Β΄ Πειραιά, Δημήτρης Μαρκόπουλος, γνωστοποιεί τις ενστάσεις του, ιδίως στο ζήτημα της τεκνοθεσίας, αναφέροντας ότι «στη χώρα μας δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι» και «είναι καλύτερο να μην ανοίξουμε άλλες πληγές». Στον αντίποδα, ο καθηγητής Γιάννης Κωνσταντινίδης τονίζει ότι τα «επιχειρήματα κατά του γάμου ομοφύλων και του γονεϊκού δικαιώματος κάθε ομόφυλου ζευγαριού αντιβαίνουν την ίδια την αξία του ανθρώπου».

Ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες

Οι μεγάλες τομές, οι σημαντικές πολιτικές αποφάσεις, οι νόμοι με σύνθετα χαρακτηριστικά χρειάζονται ωρίμανση. Διαβούλευση, σωστό timing κι ευρύτερη αποδοχή. Συναίνεση κι όχι διχασμό. Αν δεν υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις, τότε μένει μια γεύση άσχημη. Η γεύση του «μισού».

Εγραφα προ μερικών ημερών στα «ΝΕΑ» πως η νομοθέτηση για το δικαίωμα του γάμου στα ομόφυλα ζευγάρια (άρα και η παράλληλη εκχώρηση δικαιώματος στην τεκνοθεσία) γίνεται δυστυχώς με λάθος τρόπο. Με μια λογική «άσπρου – μαύρου». Με λογική οπαδική.

Σε μια περίοδο που η χώρα δεν έχει μάθει να συνθέτει, αλλά να τοποθετείται μανιχαϊστικά, το άνοιγμα της συζήτησης για τα δικαιώματα των ομοφύλων δυστυχώς έχει λάβει λάθος χαρακτηριστικά. Κινείται σε δύο πραγματικότητες που δεν αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Το ένα στρατόπεδο επιλέγει να λειτουργεί με λογική άκρατου δικαιωματισμού. Φιλελεύθεροι άνθρωποι επιδιώκουν αδιαπραγμάτευτα να προωθήσουν τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών. Ακόμα κι εκπρόσωποι της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας αναφέρουν πως η συζήτηση δεν λειτουργεί στην αναγκαία λογική οικοδόμησης γεφυρών. Πως όλα γίνονται συνθηματολογικά, δίχως ανάδειξη και σεβασμό των προβληματισμών για τα δικαιώματα των παιδιών. Η μητέρα εξελίσσεται σε δευτερεύοντα παράγοντα με τεκνοποιητικά αμιγώς χαρακτηριστικά, ενώ παραμερίζονται τα δικαιώματα των ανηλίκων. Επίσης κανένας δεν αναφέρεται στην ανάγκη ύπαρξης μηχανισμών εντός των σχολικών μονάδων αντιμετώπισης φαινομένων bullying εις βάρος όσων παιδιών υιοθετηθούν από ομόφυλα ζευγάρια. Επαναλαμβάνω: στη χώρα μας το bullying το μάθαμε πρόσφατα όταν στις ΗΠΑ (τις οποίες θέλουμε να μιμηθούμε) το αντιμετωπίζουν από τα 60s.

Κακά τα ψέματα: άριστα και σεβαστά τα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών, όμως τα δικαιώματα των παιδιών οφείλουμε να τα θέσουμε σε προτεραιότητα.

Το άλλο στρατόπεδο δαιμονοποιεί τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα και δημιουργεί επικίνδυνα στερεότυπα. Δημιουργεί παραλληλισμό της ελεύθερης σεξουαλικής επιλογής με τη διαστροφή, βάζοντας στο ίδιο «σακί» τους ομόφυλους με τους παιδόφιλους. Κι αυτό είναι απαράδεκτο. Είναι απογοητευτικό και προσβλητικό. Είναι ρατσιστικό.

Είναι καθαρό λοιπόν πως στη χώρα μας δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι. Πως δεν μπορούμε να συνθέσουμε. Πως δεν έχουμε τη δυνατότητα ακόμα να αποφασίσουμε. Αυτό δείχνουν κι όλες οι σοβαρές μετρήσεις κοινής γνώμης. Κι αν η κατάσταση εξελίσσεται με αυτόν τον τρόπο, αν δεν μπορούμε δηλαδή να εξασφαλίσουμε το μέλλον των παιδιών μας αλλά και των ΛΟΑΤΚΙ συμπολιτών μας, τότε είναι καλύτερο να μην ανοίξουμε άλλες πληγές.

*Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος είναι βουλευτής Β’ Πειραιώς με τη Νέα Δημοκρατία

Δεν είναι καν ζήτημα αξιών

Για κάποιους, η νομοθέτηση του γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών είναι μια αφορμή ανάδειξης των ουσιαστικών πολιτικών διαφορών που κρύβονται κάτω από τα παχιά χαλιά της εξουσίας στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Για κάποιους άλλους, το ζήτημα αυτό είναι μια ευκαιρία προβολής σαφούς πολιτικής πρότασης από τον νέο αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ. Για κάποιους τρίτους, είναι το νέο πεδίο υπεράσπισης των ιερών και των οσίων της ορθόδοξης χριστιανικής ταυτότητας. Και τέλος ίσως για κάποιους ακόμα είναι μια υπερβολή που λοξοδρομεί το ενδιαφέρον της κοινωνίας, είτε εκούσια είτε ακούσια, μακριά από τα σημαντικά δημόσια ζητήματα.

Η αντιπαράθεση επί του ζητήματος έχει πράγματι πολιτικό ενδιαφέρον, όχι απλώς γιατί οι αντίθετες θέσεις επί αυτού τέμνουν κάθετα τα κόμματα, κυρίως το κυβερνών κόμμα, και συνεπώς μαρτυρούν τη χαλαρή προγραμματική συνοχή τους, αλλά και γιατί φέρνει στην επιφάνεια ένα κεντρικό ερώτημα για τον ρόλο που πρέπει να έχει η επίσημη πολιτεία απέναντι στις κοινωνικές εξελίξεις. Είναι θεμιτό οι αποφάσεις της να προηγούνται των αποτυπωμένων θέσεων της πλειοψηφίας, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο την άρση των επιφυλάξεων με τις οποίες πάντα πορεύεται έναντι της κοινωνικής εξέλιξης μια κοινωνία; Ή θα πρέπει να υποχωρεί έναντι των φυσικών αντιστάσεων μιας κοινωνίας και να αναμένει το «πλήρωμα του χρόνου», δηλαδή τη στιγμή που μια υπό συζήτηση μεταρρύθμιση έχει ξεπεραστεί από την κοινωνική πραγματικότητα και η όποια νομοθετική διευθέτηση απλώς θα την επικυρώσει;

Πρόκειται για ένα βαθύ πολιτικό ερώτημα που ξεπερνά την ιδιαιτερότητα του θέματος καθαυτού και που πάντως αφήνει σε δεύτερη μοίρα την ίδια την κατανομή των θέσεων της κοινής γνώμης. Αυτή η κατανομή, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες έρευνες κοινής γνώμης, εμφανίζεται συμμετρική στην ελληνική κοινωνία, με τους μισούς από εμάς να τάσσονται υπέρ του γάμου ομόφυλων ζευγαριών και τους άλλους μισούς να τάσσονται εναντίον, ενώ η αντίστοιχη κατανομή θέσεων για το ερώτημα της τεκνοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια παρουσιάζει έντονη ασυμμετρία, με τα δύο τρίτα των Ελλήνων να τάσσονται εναντίον και μόνο το ένα τρίτο να δηλώνουν θετικοί. Οι αντιστάσεις της κοινωνίας είναι λοιπόν ακόμα σθεναρές, παρότι έχουν σαφώς εξασθενήσει με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία δέκα χρόνια. Ομως αυτός δεν είναι ο παράγοντας που θα πρέπει να βαραίνει περισσότερο σε μια πολιτική απόφαση.

Κάθε νομοθέτηση δημιουργεί ένα πλαίσιο αποδοχής συμπεριφορών των πολιτών και, υπό αυτήν την έννοια, το ερώτημα γύρω από κάθε νομοθέτηση είναι αν οι συμπεριφορές που εκείνη θεσμοποιεί είναι ηθικά αποδεκτές. Στο εν λόγω ζήτημα ωστόσο, το ερώτημα ξεπερνά την ανάγκη ανίχνευσης της κυρίαρχης κοινωνικής κουλτούρας, καθώς οποιοσδήποτε περιορισμός αυτή θέτει προσκρούει στο δικαίωμα των ατόμων να ενεργούν όπως τους υπαγορεύουν οι βασικές βιοτικές τους ανάγκες. Είναι δυνατό να μας απαγορεύεται η ικανοποίηση τέτοιων αναγκών επειδή κάποιοι άλλοι θεωρούν εσφαλμένες τις προσωπικές μας αξίες και επιλογές; Τα επιχειρήματα κατά του γάμου ομόφυλων ζευγαριών και του γονεϊκού δικαιώματος κάθε ομόφυλου ζευγαριού αντιβαίνει την ίδια την αξία του ανθρώπου. Κατά συνέπεια, η θεσμοθέτηση της ισότητας μεταξύ κάθε ζευγαριού δεν είναι καν ζήτημα αξιών. Είναι η φυσική απαίτηση από μια γνήσια φιλελεύθερη δημοκρατία.

*Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας