Φωνή βοώντος στον αέρα

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2023 (ή 9 Οκτωβρίου 2023) συμπληρώθηκαν 190 χρόνια από τη σύσταση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως «ανώτατης ως προς το διοικητικόν ελεγκτική Αρχή», αλλά δεν είδα πουθενά (συγχωρήστε με για την αβλεψία, αν έχει γίνει κάτι) να έχει γίνει ένα αφιέρωμα ή επίσημη εκδήλωση. Κι αυτός είναι ο πρώτος λόγος που με έκανε να αφιερώσω αυτό το ταπεινό σημείωμα σ΄ έναν από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους θεσμούς.

Ο δεύτερος λόγος εκπορεύθηκε από την ανάγκη να εκφράσω δημοσίως τις ευχαριστίες προς την ανώτατη αυτή ελεγκτική αρχή για την πολύτιμη συμβολή της, με τις ετήσιες κι άλλες εκθέσεις και με τη συχνή επικοινωνία μου με διαπρεπείς επιστήμονες προέδρους, αντιπροέδρους και σημαντικά στελέχη, στην άσκηση μιας όσο το δυνατόν άρτιας επιστημονικής οικονομικής και όχι μόνο δημοσιογραφίας επί 50 χρόνια στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», στις εφημερίδες «ΤΑ ΝΕΑ» και το «ΒΗΜΑ» και άλλες, η οποία πολλάκις ερχόταν ως θέμα συζήτησης και στη Βουλή, με κορυφαία εκείνη (θυμάμαι) το 1984 για την αποτροπή της κατάργησης του (συνταγματικά κατοχυρωμένου πριν από πολλές δεκαετίες) δικαστικού ελέγχου της νομιμότητας των δημόσιων δαπανών πριν από την πληρωμή τους.

Δυστυχώς, με τον νόμο 1489/1984 (άρθρο 34), καταργήθηκε ο έλεγχος αυτός και στη συνέχεια, με το άρθρο 10 του νόμου 1816/1988, και ο εναπομείνας έλεγχος επί των δαπανών των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, μολονότι και οι δύο αυτές διατάξεις θεωρήθηκαν από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως αντισυνταγματικές (απαγορεύσεις των άρθρων 73, παρ. 2 και 74, παρ. 5 του Συντάγματος), αλλά και αναποτελεσματικές. Πράγματι, από τότε άρχισε εντονότερα το όργιο σπατάλης του δημόσιου χρήματος με κορύφωση την ιστορική ιαχή «Τσοβόλα δώστ΄ όλα» στο Περιστέρι το προεκλογικό έτος 1989.

Στη συνέχεια, τελευταία η κατάργηση αυτή επεκτάθηκε στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης με αποτέλεσμα την «ηθική διάσταση», όπως τη χαρακτήρισε σε σχετική ομιλία ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Γιώργος Σταυρόπουλος («η κεντρική πολιτική εξουσία ηθικά απονομιμοποιείται», τόνισε) τροπολογία στο άρθρο 67 του Ν.4735/2020, η οποία ψηφίστηκε ασμένως από τη ΝΔ, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ και με την οποία «αίρεται το αξιόποινο των πράξεων αιρετών και υπαλλήλων, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού, οι οποίες αφορούν πληρωμές ενταλμάτων και παύουν οριστικά οι ποινικές και πειθαρχικές διώξεις εναντίον των προσώπων αυτών, καθώς και κάθε διαδικασία καταλογισμού σε βάρος τους».

Ο τρίτος λόγος είναι επίκαιρος σχετίζεται με την κατάρτιση και κατάθεση στη Βουλή του προϋπολογισμού του 2024, την ίδια στιγμή που δόθηκε στη δημοσιότητα η νέα, πλήθουσα πάλι από επαναλαμβανόμενα ίδια και απαράλαχτα επί δεκαετίες μελανά ευρήματα – «ρόμπα», του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί του προϋπολογισμού του 2022. Και διερωτώμαι για πεντηκοστή φορά αν κι αυτός ο προϋπολογισμός δεν θα είναι, ένα απλώς… «μπακαλόχαρτο», διότι οι βάσεις και οι παραδοχές κατάρτισής του και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα ζει στον αστερισμό της περιβόητης «επενδυτικής βαθμίδας» και του «νέου εθνικού έπους», του Ταμείου Ανάκαμψης, για το οποίο το Ελεγκτικό Συνέδριο αποκαλύπτει ότι το 2022 εκταμιεύθηκε ποσό μόνο 2,8 δισ. ευρώ ή 9% του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος.

Είναι, λοιπόν σαθρές οι παραδοχές καθώς, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, δεν τηρήθηκαν ή τηρήθηκαν πλημμελώς, ως συνήθως, όλες οι απορρέουσες από το άρθρο 79 παρ. 2 του Συντάγματος αρχές της ενότητας, της καθολικότητας, του ενιαυσίου ή της ετήσιας διάρκειας, της ειδικότητας των πιστώσεων, της ειλικρίνειας και της ακρίβειας (βλέπε συνοπτικό πίνακα).