Εθνική στρατηγική κι εσωτερικές συμμαχίες

Σε περίπου δύο εβδομάδες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και μέλη των κυβερνήσεων και των επιτελείων τους, θα έχουν τη σημαντικότερη ως σήμερα (έστω και μόνο για τη θεσμική της ταμπέλα) συνάντησή τους. Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Η κατάσταση μοιάζει κάπως περίπλοκη. Ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή καθιστά την ανάγκη επίλυσης των ελληνοτουρκικών ακόμη πιο πιεστική για διάφορους παράγοντες, δείχνει παράλληλα να βάζει τον Ερντογάν σε μια νέα αντιδυτική στροφή. Ηταν π.χ. κάπως φοβερό το πρόσφατο περιστατικό στη Γερμανία όπου είπε στον Σολτς ότι η σημερινή Γερμανία δεν χρωστάει στο Ισραήλ για το Ολοκαύτωμα.

Δεν έχει πολύ νόημα, λοιπόν, να κάνουμε υποθέσεις για το τι θα συμβεί σε 15 μέρες. Αν δεχτούμε όμως ότι η επίλυση των ελληνοτουρκικών είναι προς το συμφέρον μας, είναι προφανής η απουσία μιας πολύ σοβαρής προϋπόθεσης. Του εσωτερικού μετώπου, μιας εθνικής στρατηγικής με ευρεία συναίνεση.

Ενα βασικό πρόβλημα στην υπόθεση των διπλωματικών μας είναι ότι καμία πολιτική δύναμη δεν θέλει να επιφορτιστεί το κόστος συμφωνιών που θα κριθούν με όρους «πατριωτικής καθαρότητας». Θα έπρεπε η ιστορία ως σήμερα να μας έχει διδάξει τι ισχύει για όσους κραυγάζουν τον πατριωτισμό τους αλλά είμαστε, δυστυχώς, ανεπίδεκτοι. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εύστοχα το χαρακτήρισε «σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου». Αφηγούμενος πως «ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, όταν υπέγραψε αυτές τις συνθήκες από κοινού με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, είπε την περιβόητη φράση “εγώ έγινα προδότης και ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ήρωας”».

Υπάρχει, λοιπόν, εδώ ένα ερώτημα. Εχει η κυβέρνηση ένα σαφή και ρεαλιστικό σχεδιασμό (που σημαίνει ότι δεν θα είναι σε όλα ευχάριστος και λαρτζ υπέρ ημών) για το πώς, πού και ως πού μπορεί να φτάσει μια συμφωνία με την Τουρκία για τις διαφορές μας στον θαλάσσιο χώρο; Αν όχι, κακώς δεν έχει. Αν ναι, είναι βέβαιο πως, εφόσον φτάσει εκεί, δεν θα μιλάμε για ένα βάρος που θα μπορεί ή θα πρέπει να σηκώσει μόνη της και πρέπει να εργαστεί για την οικοδόμηση συμμαχιών τώρα, εξαρχής, όσο είναι ακόμη εφικτό. Οχι μόνο για τη δική της επιβίωση (που απασχολεί την ίδια) αλλά και για την αποτελεσματικότητα του διαλόγου και την κοινωνική συνοχή (που απασχολούν όλους μας).