Αριστερή μελαγχολία

Κακά τα ψέματα, ο Κασσελάκης δεν ήταν παρά το έναυσμα. Η αφορμή, αν προτιμάτε.

Η ελληνική Αριστερά βιώνει για άλλη μια φορά τη δυσφορία της επιστροφής σε δευτερεύοντες ρόλους, μετά την αποτυχία της να πρωταγωνιστήσει.

Είναι «το συντριπτικό αίσθημα της αποτυχίας» και «η θλίψη για τις ευκαιρίες που χάθηκαν» που τροφοδοτούν την «αριστερή μελαγχολία» (Enzo Traverso, «Αριστερή Μελαγχολία», Εκδόσεις του 21ου, Αθήνα, 2017).

Αυτή τη μελαγχολία εκμεταλλεύτηκε ο Κασσελάκης για να αναδειχθεί αλλά δεν κατάφερε να ψυχαγωγήσει. Κι ας είχε όλες τις προδιαγραφές.

Διασκεδαστικά άσχετος και ξεκαρδιστικά απροσδιόριστος, θα μπορούσε ίσως να γεννήσει κάτι πιο χαζοχαρούμενο από όσα ζει τον τελευταίο καιρό ο ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά μάλλον δεν του έδωσαν την ευκαιρία. Ακόμη και στα αστεία του κανείς δεν γελούσε.  

Είναι προφανές δηλαδή ότι η «αριστερή μελαγχολία» τούς είχε καταβάλει σε τέτοιον βαθμό που (για να είμαστε ειλικρινείς) μόνο η Αχτσιόγλου θα μπορούσε να την εκφράσει. Αν δεν κάνω λάθος, η ανθυποψήφια του Κασσελάκη είναι κάπως μελαγχολική φιγούρα κι από μόνη της.  

Αλλιώς όμως έφεραν τα πράγματα η ζωή και οι ψηφοφόροι.

Ο Κασσελάκης βρέθηκε να χειριστεί μια μελαγχολική κατάσταση με έναν θίασο πρωταγωνιστών εξαιρετικά περιορισμένου ταλέντου.

Ο ίδιος μπορεί να έχει μια κωμική φλέβα. Αλλά τι γέλιο να βγάλουν ο «ναυαρχούκος», η Ραλλία, η Τζάκρη κι ο Παππάς «13-0»; Να μην πω για τον Πολάκη.

Εκ των πραγμάτων λοιπόν η Αριστερά αφέθηκε εύκολα να βουλιάξει στη μελαγχολία της. Ισως επειδή είναι η φυσική της κατάσταση.

Αν, για παράδειγμα, σας κάνω την ερώτηση «πώς έχουν τα πράγματα», ο καθένας θα απαντήσει με τον τρόπο του.

Η «Αυγή» από την πλευρά της θεωρεί ότι ζούμε με «μια κυβέρνηση κατά γενική ομολογία ανίκανη, διεφθαρμένη, βαθιά διαπλεκόμενη, επικίνδυνη για τη δημοκρατία και τους θεσμούς και αδιάφορη για την κατάσταση και τα προβλήματα της κοινωνίας» (Α. Τσέκερης, «Η Αυγή», 25/10).

Ευλόγως μετά από τέτοια διάγνωση καταφεύγεις στα Lexotanil. Είναι η κρίσιμη στιγμή όπου η μελαγχολία μπορεί να εξελιχθεί σε κατάθλιψη αν δεν την προλάβεις.

Αλλά δεν θα κάνω τον γιατρό που δεν είμαι, μακριά από εμένα τέτοια σκέψη.   

Αναρωτιέμαι απλώς για ποιον λόγο το αριστερό ακροατήριο δεν κατάφερε να δει τη διασκεδαστική πλευρά του Κασσελάκη και να κάνει την πλάκα του μαζί με όλους τους υπόλοιπους.

Να φανταστείτε ότι ακόμη κι ο Λαζόπουλος επανεμφανίστηκε στο πλευρό του.

Τι συνέβη λοιπόν κι αντί να θρονιαστούν να το διασκεδάσουν, οι αριστεροί το έριξαν στο ξεκατίνιασμα και την κλωτσοπατινάδα;

Η εξήγησή μου είναι ότι η Αριστερά αρέσκεται να ζει περιβεβλημένη από σοβαρότητα, σπουδαιότητα και σημασία – ακόμη κι όταν η κατάσταση θυμίζει περισσότερο κωμειδύλλιο…

Ο στόμφος των αποχωρήσεων υπερβαίνει ακόμη και τον στόμφο του Κασσελάκη, με τη διαφορά ότι ο νέος αρχηγός μπορεί να κάνει και πλάκα.

Η καλλιτέχνιδα Πάολα (για την οποία αγνοώ αν έχει αριστερές καταβολές…) εισήγαγε στη συζήτηση έναν νέο όρο τον οποίο βρήκα ενδιαφέροντα. Χαρακτήρισε τον Κασσελάκη «ξενομπάτη» (AlphaTV, 15/1).

Ομολογώ ότι αγνοούσα τον όρο «ξενομπάτης», αλλά υποθέτω ότι η Πάολα εννοούσε κάτι σαν ξενόφερτος – κι αν παρερμηνεύω τη σκέψη της παρακαλώ να με διορθώσει…

Αυτό όμως δεν είναι απαραιτήτως κακό. Μεγάλες φυσιογνωμίες της κωμικής σκηνής, με πρώτο τον αξεπέραστο Βασίλη Λογοθετίδη, έχουν εισαχθεί από τον ευρύτερο ελληνισμό.

Θα μου πείτε ότι ο Λογοθετίδης μάλλον δεν ήταν αριστερός, αλλά ποιος σας είπε ότι είναι ο Κασσελάκης; Ή ότι θέλει να γίνει;

Αλλωστε και ο ίδιος ο Τραβέρσο είναι ένας μια χαρά ιδιότυπος αριστερός. Πρόσφατα έγραψε ένα ολόκληρο κατεβατό για τις επαναστάσεις αλλά διευκρινίζει ότι «δεν αφιερώνει κάποιο ιδιαίτερο κεφάλαιο στο αμφιλεγόμενο ζήτημα της βίας» (Enzo Traverso, «Επανάσταση», Εκδόσεις του 21ου, Αθήνα, 2023, σ. 42).

Είναι σαν να γράφεις δοκίμιο για την όπερα αλλά όχι για τη μουσική της.

Με άλλα λόγια μοιάζει βολικό για την Αριστερά να βγαίνει έξω από ό,τι δεν αρέσει στην Αριστερά. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως το δυσάρεστο ή το αποκρουστικό παύουν να υπάρχουν στην Αριστερά.

Διότι αυτό που συμβαίνει στα δικά μας κινείται στα όρια του παρανοϊκού. Τα τελευταία χρόνια οι αριστεροί έχουν χάσει ακόμη και στις εκλογές για τον διαχειριστή της πολυκατοικίας τους αλλά απτόητοι συνεχίζουν το τροπάρι του «αήττητου ηττημένου». Κερδάμε, σύντροφοι…

Πριν όμως τα βάλουν με τον «ξενομπάτη» Κασσελάκη, πριν βυθιστούν στη μελαγχολία ή την κατάθλιψη, πριν βγάλουν τη μεζούρα ποιος είναι αριστερός και ποιος δεν είναι, θα μπορούσαν ίσως να αναρωτηθούν τι συμβαίνει και η ελληνική κοινωνία τούς γυρίζει την πλάτη.

Φταίνε υπέργειες ή υποχθόνιες δυνάμεις που ο μέσος Ελληνας δεν ζει σήμερα στην Ελλάδα που περιγράφει η «Αυγή»;

Ή μήπως φταίνε όσοι κατασκεύασαν στο πίτσι-πίτσι μια δυστοπική Ελλάδα και αποφάσισαν να την κατοικήσουν για να την καταγγείλουν;

Εχω μια απάντηση αλλά δεν θα την καταθέσω να μη στενοχωρηθούμε μεταξύ μας.

Αλλωστε κι ο Τραβέρσο μας προτρέπει να μη δίνουμε σημασία στις λεπτομέρειες διότι «οι επαναστάσεις εκφράζουν την ανάσα της ιστορίας» (ibid, σ. 36).

Συνεπώς μέσα στον κόσμο που έχει επινοήσει είναι ευλόγως μελαγχολική η Αριστερά και πολύ δύσκολα θα γελάσει το χειλάκι της. Ούτε ο Κασσελάκης θα καταφέρει να της δώσει κέφι και να της φτιάξει τη διάθεση.

Τζάμπα τα καραγκιοζιλίκια, λοιπόν.

Εκτός αν οι ίδιοι αποφασίσουν πως αντί να βαυκαλίζονται πως θα αλλάξουν τον κόσμο, καλύτερα να αλλάξουν εκείνο τον κόσμο στον οποίο κατοικούν.