ΗχοΔύναμα

Σόλτι – Ευρώπη: οι ορχηστρικές ηχογραφήσεις, decca 45 cd, 2 dvd

Οπως ουκ ολίγοι άλλοι μεγάλοι μαέστροι, ο Γκέοργ Σόλτι ξεκίνησε την πορεία του στην Ευρώπη και επέβαλε την παρουσία του με πολύ μεγάλα επιτεύγματα στη Γηραιά Ηπειρο προτού περάσει τον Ατλαντικό και εδραιωθεί ως ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες της αμερικανικής – και πλέον παγκόσμιας – μουσικής ζωής αναλαμβάνοντας επί πολλά χρόνια τη Συμφωνική του Σικάγου, ένα από τα κορυφαία σχήματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του κόσμου.

Στη συνέχεια, επέστρεψε ως επί το πλείστον ξανά στην Ευρώπη, όπου και ολοκλήρωνε έτσι μία πολύ μακρά διαδρομή με ad hoc μετακλήσεις σε πολλές χώρες από τις οποίες προέκυψε και μία σημαντική σειρά ηχογραφήσεων, που, όμως, λόγω της ορχηστρικής της πανσπερμίας, ουδέποτε μέχρι αυτή τη στιγμή αντιμετωπίστηκε ως ολότητα: είναι αυτές που περιλαμβάνονται σε αυτόν τον μόλις εκδοθέντα, πιο πρόσφατο από τους άλλους δύο αντιστοίχους τόμους που έχει εκδώσει η DECCA για τον Σόλτι, τον πρώτο και μακράν μεγαλύτερο τόμο για τα χρόνια του στο Σικάγο και εκείνον για τα χρόνια του στο Λονδίνο. Ολες αυτές οι εκδόσεις ασφαλώς είναι ανάμεσα στις κορυφαίες συνολικές ρετροσπεκτίβες του είδους από κάθε άποψη ποιότητας ύλης, κατασκευής, τεκμηρίωσης και αισθητικής.

Και βέβαια, το «στέμμα» το κρατά πάντοτε το «Δαχτυλίδι» του Βάγκνερ στη Βιέννη, με τον ατέλειωτο αριθμό εκδόσεων που γίνονται όλο και (ουσιωδώς) καλύτερες. Η εταιρεία, που πάντοτε κάνει έτσι κι αλλιώς πολύ καλές δουλειές αυτής ειδικά της μορφής, σαφώς θέλησε να προσέξει ακόμα πιο πολύ τον μαέστρο που υπήρξε σε όλη του τη ζωή από το πρώτο του συμβόλαιο μαζί της και έπειτα πιστός σε αυτήν και εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δυνατά πάγια στοιχεία του καταλόγου της.

Ο υπότιτλος της έκδοσης έχει εν προκειμένω μεγάλη σημασία: δεν περιλαμβάνεται εδώ ο μόλις προαναφερθείς πάντοτε θεωρούμενος, ακόμα και σήμερα, ως ο κορυφαίος κύκλος της βαγκνερικής τετραλογίας, που είχε ηχογραφήσει ο Σόλτι στη Βιέννη με το «αστρικό» του καστ. Επίσης, δεν περιλαμβάνονται οι όπερές του στο Λονδίνο, αλλά και άλλες, πάλι στη Βιέννη, όπως ο «Αυλός» του Μότσαρτ που χαίρει, και αυτός, εξίσου ορθώς, αντίστοιχο status με εκείνο της τετραλογίας καθώς και άλλες όπερες, όπως ένας σπουδαίος «Φάλσταφ», «ζωντανός» και σε μορφή κοντσερτάτε, με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου. Μια εξέχουσα ανάμνηση και για τον υπογράφοντα που βρισκόταν στη συναυλία στη PHILHARMONIE εκείνη την ημέρα πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια, την άνοιξη του 1993. Και αυτό επειδή, όπως ο υπότιτλος διευκρινίζει, πρόκειται για τις ορχηστρικές του ηχογραφήσεις, που όμως και αυτές είναι, ορισμένες ειδικά, το ίδιο εξαίρετες και επίσης πιάνουν κυριολεκτικά από την πρώτη μέχρι την τελευταία ημέρα, πριν αφήσει την τελευταία του πνοή κατά τον ύπνο του, στη Νότια Γαλλία.

Εδώ λοιπόν, είναι ένας Σόλτι ως επί το πλείστον, αδαμάντινος, καθώς ο σε γενικές γραμμές κάπως «σκληρός και ψυχρός» (κακώς) θεωρούμενος μαέστρος, εμφανίζει έναν εαυτό ελαφρά πιο λυρικό κατά μέσο όρο έχοντας λίγο υποστείλει την αυστηρότητα που συνήθως τον διακρίνει. Είναι ένας Σόλτι πιο «ανθρώπινος» αυτός της Ευρώπης, του κόσμου από τον οποίο ξεκίνησε και στον οποίο κατέληξε. Και τα παραδείγματα για το πόσο σπουδαίο είναι το έργο του (και) στην Ευρώπη, βρίσκονται εδώ διάσπαρτα: από τις πρώτες του ηχογραφήσεις Μπετόβεν με τη φιλαρμονική της Βιέννης, τις αξεπέραστες αναγνώσεις της «Ηρωικής» και της Εβδομης Συμφωνίας της δεκαετίας του ’60, μέχρι την Πέμπτη Μάλερ, ανάμεσα στις τελευταίες του και μία από τις πιο σπουδαίες του έργου που έγιναν ποτέ. Τελευταίο από τα ελάχιστα παραδείγματα, ας αναφερθεί εδώ η πραγματικά μυθική Τετάρτη Συμφωνία του Μάλερ του 1961 στην Κονσερτγκεμπάου και με την υπέροχη Σίλβια Στάλμαν στο φινάλε – μία από τις πιο μεγάλες στιγμές στις οποίες ηχογραφήθηκε αυτό το τόσο μοναδικό έργο.