Ποσοτική και ποιοτική διαφορά

Μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Βέττας υπογραμμίζει πως «εκτός από ποσοτικό, το ζήτημα των επενδύσεων στην ελληνική οικονομία είναι και ποιοτικό, άλλωστε η μεγάλη υποχώρηση από το ιστορικό υψηλό των επενδύσεων πριν από την κρίση οφειλόταν κυρίως στην κατάρρευση των επενδύσεων στην κατοικία, ενώ η συμμετοχή των ξένων άμεσων επενδύσεων ήταν πολύ μικρή».

Οπως τονίζει, «κατά τη διάρκεια της κρίσης και των προγραμμάτων η κατάρρευση των επενδύσεων σε επίπεδα που δεν κάλυπταν καν τις αποσβέσεις κεφαλαίου στη χώρα οφείλονταν όχι μόνο στη δυσχέρεια χρηματοδότησης αλλά κυρίως στην ακραία αβεβαιότητα και στην αναζήτηση παραγωγικού υποδείγματος».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ν. Βέττας εκτιμά πως «η μακροοικονομική και δημοσιονομική εξισορρόπηση, που αποτυπώνεται και στη σταδιακή ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, μπορεί να βοηθήσει ισχυρά στην ενίσχυση των επενδύσεων. Πέρα από τη διευκόλυνση της γενικότερης εισροής κεφαλαίων στη χώρα, ελπίζει κανείς ότι θα υπάρξει και προσέλκυση περισσότερο παραγωγικών και μακροπρόθεσμων επενδύσεων, έτσι ώστε να υποστηριχθεί η αύξηση της παραγωγικότητας και των αμοιβών εργασίας».

Ευκαιρίες και προκλήσεις. Σχετικά με την κάλυψη του επενδυτικού κενού εφεξής, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ επισημαίνει πως υπάρχουν ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις. «Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ένας διευκολυντικός παράγοντας, ακόμη και η ανάγκη εξυγίανσης της αγοράς σε σχέση με τα κόκκινα δάνεια. Ομως το κόστος χρήματος διεθνώς αυξάνεται, όπως και οι αβεβαιότητες, στοιχεία που για να αντισταθμιστούν χρειάζονται ακόμη σημαντικές παρεμβάσεις, κυρίως στην απλούστευση του ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε να διευκολυνθούν ιδίως επενδύσεις που είναι απαραίτητες για καινοτομία και εξαγωγές».

Επενδυτικό κενό. Στο μεταξύ, ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο ΕΚΠΑ, Παναγιώτης Πετράκης, σημειώνει πως υπάρχει μια προοπτική κάλυψης του επενδυτικού κενού. «Βεβαίως, στο παρελθόν οι επενδύσεις ήταν κυρίως οικιστικού χαρακτήρα και πλέον έρχονται επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας ή υπηρεσιών οι οποίες όμως σε όρους όγκου επενδύσεων δεν είναι όπως αυτές του παρελθόντος. Παρ’ όλα αυτά συνεχίζεται σταδιακά η κάλυψη του επενδυτικού κενού».

Σύμφωνα με τον Π. Πετράκη, πλέον η Ευρώπη σε όρους επενδύσεων δεν είναι τόσο ελκυστικός προορισμός σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, ενώ ειδικά για την Ελλάδα ο ίδιος τονίζει ότι η σύγκλιση είναι μακριά ακόμη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί απόρροια της υποεπένδυσης. «Καθώς δεν είχες επενδυτική βαθμίδα, δεν έρχονταν και επενδύσεις από το εξωτερικό, ενώ και εσωτερικά οι αποταμιεύσεις όπως και η επιχειρηματικότητα ήταν σπάνιο είδος. Αρα είναι πολύ λογικό αυτό που παρατηρεί κανείς».