Επενδύσεις, {LF}η μόνη λύση

Η κάλυψη του επενδυτικού κενού της ελληνικής οικονομίας, αποτέλεσμα της μακροχρόνιας υποχώρησης στις επενδύσεις την προηγούμενη δεκαετία, δεν περιόρισε μόνο το φυσικό της κεφάλαιο. Η στάσιμη παραγωγικότητα περιορίζει μέχρι σήμερα, μεταξύ των άλλων, και τις όποιες δυνατότητες για άνοδο των μισθών και της εγχώριας δαπάνης. Οι αρνητικές επιπτώσεις είναι αλυσιδωτές. Στην αγορά εργασίας επί παραδείγματι, εξαιτίας της κατάστασης αυτής, νέοι και νέες ωθούνται προς αναζήτηση εργασίας στις ευρωπαϊκές αγορές. Το δημογραφικό επιδεινώνεται καθώς το «πολύτιμο παιδί» απαιτεί ποιοτική εκπαίδευση που δεν δύναται να παρέχει ο κρατικός τομέας.

Οι δυσκολίες που υφίστανται στη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου οδηγούν νέους και νέες ακόμη και στην πολιτική προς βιοπορισμό, γεγονός που ήδη φαίνεται στην ποιότητα του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Ακόμη και στα πανεπιστήμια, ο αριθμός και το μέγεθος των οποίων συνεχώς μεγαλώνει χωρίς νόημα και προγραμματισμό, η χαμηλή χρηματοδότηση μοιρασμένη σε πολλούς αποδέκτες, φοιτητές και ιδρύματα, καθηλώνει την ποιότητα, ενώ οι χαμηλοί μισθοί δεν προσελκύουν αξιόλογο προσωπικό πλέον. Η παγίδα αυτή χαμηλής –ποιοτικά – ισορροπίας είναι πλέον μεγάλη ανάγκη να ανατραπεί. Οι επενδύσεις είναι το μέσο.

Σήμερα οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ προσεγγίζουν το 14% του ΑΕΠ με προοπτική λόγω των ευρωπαϊκών κονδυλίων να ανέλθουν περαιτέρω στο προσεχές διάστημα. Με τις εγχώριες αποταμιεύσεις να κυμαίνονται περί του 11% του ΑΕΠ είναι φανερό ότι πρέπει να εισέλθουν με κάθε μέσο κεφάλαια εκ της αλλοδαπής στην ελληνική οικονομία. Οι ξένες επενδύσεις για τους πρώτους οκτώ μήνες του 2023 βρίσκονται στα 3,5 δισ. περίπου. Για το 2022 συνολικώς οι ξένες επενδύσεις έφτασαν τα 6,3 δισ., 5,6 δισ. το 2021. Οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου για τους οκτώ πρώτους μήνες του 2023 βρίσκονται στα 4,8 δισ. αντί για 1,3 δισ. το 2022. Χρειάζονται περισσότερα κεφάλαια να εισέλθουν από το εξωτερικό σε κάθε περίπτωση και οπωσδήποτε όσον αφορά τη σύνθεση αυτών, περισσότερες επενδύσεις στη βιομηχανία και ιδίως τη μεταποίηση. Οι επενδύσεις γενικώς σε υψηλές προστιθέμενες αξίες βοηθούν γενικότερα και ευρύτερα την οικονομία, διαχέουν δαπάνη και εισόδημα.

Οπωσδήποτε γι’ αυτό έχει σημασία να βελτιωθούν το επιχειρηματικό περιβάλλον και το δικαστικό σύστημα. Η φιλελευθεροποίηση της οικονομίας θα ήταν επίσης ένα πολύ σημαντικό βήμα στην προσέλκυση κεφαλαίων. Ολα αυτά έχουν δυστυχώς και πολιτικό κόστος που πρέπει να ξεπεραστεί.

Πρέπει να γίνει κατανοητό πάντως ότι η αντιμετώπιση φαινομένων όπως ο πληθωρισμός, η χαμηλή αγοραστική δύναμη και η λεγόμενη «ακρίβεια», δηλαδή η σχέση μισθών και τιμών, μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με μια επενδυτική φυγή προς τα μπρος.

Τέλος, πρέπει να στοχεύσουμε ίσως και σε συγκεκριμένες χώρες. Οι ξένες επενδύσεις της Κίνας στην Ελλάδα το 2022 ήταν 343 εκατ., 235 εκατ. το 2021. Εκτιμώ οπωσδήποτε ότι υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες στην ελληνική αγορά για μεγάλες χώρες όπως η Κίνα ή χώρες εξαιρετικά παραδοσιακά φιλικές και με συγκλίνοντα συμφέροντα προς την Ελλάδα όπως η Γαλλία. Το μόνο σίγουρο πάντως είναι ότι ο διεθνής ανταγωνισμός είναι πολύ έντονος και πρέπει όχι μόνο να κάνουμε πρόοδο, αλλά να κάνουμε και μεγαλύτερη πρόοδο από τους εταίρους και ανταγωνιστές μας.

Ο Θεόδωρος Πελαγίδης είναι καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και υποδιοικητής της ΤτΕ.