Μπορούμε να πιστεύουμε τα στοιχεία της Χαμάς;

Ο συνολικός αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων στη Γάζα από τις 7 Οκτωβρίου έχει φτάσει τις 10.569, εκ των οποίων περίπου 4.324 είναι παιδιά, ενώ υπάρχουν και περισσότεροι από 26.457 τραυματίες, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έδωσε το υπουργείο Υγείας που ελέγχεται από τη Χαμάς. Κι αυτό χωρίς να υπολογίζονται οι αρκετές εκατοντάδες που, σύμφωνα με την ίδια πηγή, παραμένουν κάτω από τα ερείπια.

Πρόκειται για αριθμούς οι οποίοι είναι πρακτικά αδύνατο να διασταυρωθούν, δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί στην περιοχή – όπως έχει παραδεχθεί και ο ΟΗΕ –, με αποτέλεσμα κάποιοι να τους αμφισβητούν. Ανάμεσά τους και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ο οποίος, αν και παραδέχεται πως «πολλοί αθώοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί», δήλωσε πρόσφατα πως «δεν μπορούμε να πάρουμε τοις μετρητοίς ό,τι προέρχεται από τη Χαμάς, ειδικά το αποκαλούμενο υπουργείο Υγείας». «Η Χαμάς δεν αποτελεί πηγή πληροφόρησης για εμάς», έχει δηλώσει και ο εκπρόσωπος της καγκελαρίας στο Βερολίνο.

Τα ονοματεπώνυμα

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πως μέχρι να ξεσπάσει αυτή η σύγκρουση τα στοιχεία που προέρχονταν από τη διοίκηση της Χαμάς στη Γάζα θεωρούνταν αξιόπιστα για τους περισσότερους, από τον ΟΗΕ μέχρι και την Ουάσιγκτον. «Ποτέ κανείς δεν τα αμφισβήτησε ουσιαστικά», λέει στο «Nouvel Observateur» ο Φιλίπ Λαζαρινί, επικεφαλής της UNRWA. Το ίδιο ρεπορτάζ επισημαίνει, άλλωστε, ότι η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί, καθώς η ευθύνη ανήκει στα ίδια τα νοσοκομεία, πολλά από τα οποία είναι ιδιωτικά ή διεθνή και δεν ελέγχονται απευθείας από τη Χαμάς – όπως και μεγάλο μέρος του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Πρόσφατα, δε, δόθηκε στη δημοσιότητα μια λίστα με ονοματεπώνυμα χιλιάδων νεκρών, σε απάντηση όσων αμφισβητούν τα στοιχεία που δίνονται.

Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με το συγκεκριμένο ρεπορτάζ, υπάρχουν ορισμένες ανακολουθίες στα στοιχεία που έρχονται από τη Γάζα, οι οποίες δημιουργούν αμφιβολίες για την ακρίβειά τους. Για παράδειγμα, μέσα σε μία ημέρα, από τις 4 ως τις 5 Νοεμβρίου, ο αριθμός των νεκρών παιδιών εκτινάχθηκε από 3.900 σε 4.800, τη στιγμή που ο συνολικός αριθμός των θυμάτων αυξήθηκε στο ίδιο διάστημα κατά μόλις 282 – ενώ την περασμένη Δευτέρα ο αριθμός που αφορούσε τα παιδιά διορθώθηκε σε 4.104.

Η αναθεώρηση

Επίσης, στο διάστημα 30 Οκτωβρίου – 2 Νοεμβρίου, ο επίσημος αριθμός των τραυματιών παρουσιάστηκε αυξημένος κατά 52%, από 23.000 σε 32.000, όταν οι νεκροί του τετραημέρου αυξήθηκαν κατά «μόλις» 6% – κάτι που επίσης αναθεωρήθηκε τη Δευτέρα, όταν ανακοινώθηκαν 25.408 τραυματίες συνολικά. Oι ΗΠΑ, η EE και το Ισραήλ αμφισβήτησαν επίσης δημοσίως τον αριθμό των θυμάτων που ανακοινώθηκαν από το πλήγμα στο νοσοκομείο Αλ Αχλι στις 17 Δεκεμβρίου. Η Χαμάς, συγκεκριμένα, είχε σπεύσει να κάνει λόγο για 500 ως και 800 νεκρούς, με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών να τους περιορίζουν σε 100-300 και ευρωπαϊκή πηγή να τους υπολογίζει σε κάτω από 100. Το ίδιο το υπουργείο Υγείας της Γάζας, πάντως, επανήλθε και τους προσδιόρισε επακριβώς σε 471.

Ακόμη κι έτσι, πάντως, όπως λέει ο Μάικλ Ράιαν, επικεφαλής του προγράμματος έκτακτων αναγκών του ΠΟΥ, αν και τα στοιχεία που δίνουν τόσο το Ισραήλ όσο και η Παλαιστινιακή Αρχή ενδέχεται να μην είναι απολύτως ακριβή σε πραγματικό χρόνο, «σε γενικές γραμμές αποτυπώνουν το επίπεδο των θανάτων και τραυματισμών και από τις δύο πλευρές σε αυτή τη σύγκρουση». Οι αριθμοί που δίνονται «είναι ακριβώς ό,τι θα περιμέναμε, δεδομένου του αριθμού των αεροπορικών πληγμάτων σε μία από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του πλανήτη», σημειώνει και ο Ομάρ Σακίρ της οργάνωσης Human Rights Watch.

Η σύγκριση

Η σύγκριση με το 2014 επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές, όπως σημειώνει το ρεπορτάζ. Συγκεκριμένα, σε εκείνη τη στρατιωτική επιχείρηση, η οποία διήρκεσε 50 ημέρες, το Ισραήλ είχε εξαπολύσει κάπου 6.000 πλήγματα στη Γάζα, όσα δηλαδή μόνο κατά τις πρώτες έξι ημέρες μετά την 7η Οκτωβρίου. Κάτι που σημαίνει ότι είναι λογικό ο αριθμός των θυμάτων να είναι παρόμοιος – στις 13 Οκτωβρίου αναφέρθηκαν 1.900 νεκροί Παλαιστίνιοι, έναντι 2.200 συνολικά το 2014, ένας αριθμός που ουσιαστικά είχε επιβεβαιωθεί (με μικρές διαφοροποιήσεις) τόσο από τη Χαμάς όσο και από τον ΟΗΕ και τις ισραηλινές Αρχές.