Κρίση αντιπροσώπευσης

Η αποχή στις εκλογές του Οκτωβρίου και η αντικυβερνητική ψήφος στον β’ γύρο ήταν μια προειδοποίηση πως οι ψηφοφόροι που δεν είναι δεμένοι παραδοσιακά με τη ΝΔ δεν θεωρούν αυτονόητη τη συνέχιση της στήριξης στην κυβέρνηση. Το γεγονός ότι (με μικρές εξαιρέσεις) οι υποψήφιοι που επικράτησαν σε δήμους και περιφέρειες στον β’ γύρο είχαν χαρακτηριστικά περισσότερο κεντρώα παρά «αντισυστημικά» / υπερδεξιά δείχνει επίσης ότι μάλλον η μετακίνηση κεντρώων και κεντροαριστερών ψηφοφόρων προς τις «ρίζες» τους καθόρισε το αποτέλεσμα. Αν το 2019 οι ψηφοφόροι αυτοί ήθελαν να ενισχύσουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την εκσυγχρονιστική του πρόταση και αν τον Ιούνιο του 2023 του έδωσαν δεύτερη ευκαιρία, τώρα κάτι αρχίζει να ραγίζει σε αυτή τη σχέση.

Κερδίζει όμως η αντιπολίτευση; Ο ΣΥΡΙΖΑ ψάχνει τη νέα ταυτότητά του και το ΠΑΣΟΚ κινείται με τη λογική που το έφερε μέχρι το 12% των εκλογών: η φιλοδοξία του φτάνει στο να ξεπεράσει τον ΣΥΡΙΖΑ και να γίνει αξιωματική αντιπολίτευση με δύναμη 20 μονάδες πίσω από το πρώτο κόμμα. Τα κόμματα μετά το 2010 συμπεριφέρονται σαν να μην έχουν καταλάβει ότι η εποχή των δύο «μονομάχων» που εναλλάσσονται στην εξουσία τελείωσε. Η νίκη της ΝΔ με αυτοδυναμία προέκυψε ακριβώς γιατί δεν υπήρχε κανείς άλλος ενδιαφερόμενος να συμμετάσχει στην εξουσία! Οι πολίτες που δεν έχουν κομματικές και έντονες ιδεολογικές δεσμεύσεις ζητούν λύσεις κυβερνητικές – δεν ενδιαφέρονται για καταγραφή δυνάμεων. Αν κοιτάξουμε προς την υπόλοιπη Ευρώπη θα δούμε παντού προσπάθειες για δημιουργία συνασπισμών εξουσίας – σε αντίθεση με τις ΗΠΑ όπου μάχονται οι δύο «κόσμοι» του Τραμπ και των Δημοκρατικών. Η ελληνική κοινωνία μετά το Μνημόνιο φαίνεται να πλησιάζει στα ευρωπαϊκά πολιτικά μοντέλα της αναζήτησης ρεαλιστικών λύσεων μέσα από συνεργασίες.

Αυτό δεν φαίνεται να το έχει αντιληφθεί ο χώρος της Κεντροαριστεράς.

Αυτός ο χώρος με κύριους εκφραστές το ΠΑΣΟΚ και μέρος του ΣΥΡΙΖΑ έχει δύο επιλογές. Είτε θα ενωθούν όσοι το θέλουν και μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους για να επιχειρήσουν να αντιμετωπίσουν τη ΝΔ είτε ένας από τους δύο θα ακολουθήσει την πολιτική των Γερμανών Πρασίνων: «Μπορούμε να συνεργαστούμε με όλους – και με τους Σοσιαλδημοκράτες και με τους Φιλελεύθερους και με τους Χριστιανοδημοκράτες –, φτάνει να επηρεάσουμε την πολιτική με τις θέσεις μας! Θα κάνουμε υποχωρήσεις αλλά ένα μέρος της ατζέντας των ψηφοφόρων μας θα εφαρμοστεί!». Οσο δεν προτείνουν δημιουργικές λύσεις για τη διακυβέρνηση της χώρας, η πραγματικότητα του ενός κόμματος εξουσίας θα παραμένει και η κρίση αντιπροσώπευσης θα δυναμώνει.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος –
διευθυντής Marketing του Mega.