Τοπική «αυτοδιοίκηση»: Κομματική, εξαρτημένη και «παράνομη»

Συμπαθάτε με για μερικά (γεροντικά) ερωτήματα που κορυφώθηκαν και την περασμένη Κυριακή το βράδυ κατά και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δεύτερου γύρου των εκλογών για την ανάδειξη και των υπόλοιπων περιφερειαρχών και δημάρχων. Μάλιστα εφέτος συμπληρώνονται 190 χρόνια από την εισαγωγή του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης στη χώρα μας (Βασιλικό Διάταγμα της 27ης Δεκεμβρίου του 1833).

Ειλικρινά, πιστεύετε ότι οι εκλογές αυτές ήταν αυτοδιοικητικές, μετά και τις δηλώσεις των αρχηγών κομμάτων για «ήττα της κυβέρνησης», για «νίκη» όλων σχεδόν των κομμάτων της αντιπολίτευσης και άλλα τέτοια αιώνια ηχηρά;

Ολα αυτά μου θύμισαν τα ρεπορτάζ των εφημερίδων για την Αθήνα, η οποία μετατράπηκε σε «Μενίδι πανηγυρίζον και μεθύσκον, με πίπιζες, νταούλια, χάλαζα πυροβολισμών, αλαλαγμούς χαράς, έξαλλους  πανηγυρισμούς στους δρόμους» κατά τις δημοτικές εκλογές της 3ης Ιουλίου  του 1883 και την ανατροπή στη Βουλή της κυβέρνησης Τρικούπη στις 6 Φεβρουαρίου 1885.

Ειλικρινά, πιστεύετε, ακόμα, ότι τηρείται η παρ. 2 του άρθρου 102 του Συντάγματος για διοικητική αλλά και οικονομική αυτοτέλεια των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ); Η ελληνική λέξη «αυτοτελής» σημαίνει ότι ο δήμος, για παράδειγμα, μπορεί από μόνος του να λειτουργεί, να εκπληρώνει ένα σκοπό, δηλαδή είναι  ανεξάρτητος. Ομως, οι προϋπολογισμοί των 332 Δήμων, των 13 Περιφερειών και των… 750  (ζωή να ‘χουν) νομικών προσώπων τους καταρτίζονται σύμφωνα με τις οδηγίες των υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών και προικοδοτούνται με  πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό («Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι», που εξασφαλίζονται από τον Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων κατά 2,4% και από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας  κατά 4%), καθώς και από πρόσθετες μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις. Πάντως, αλγεινή εντύπωση προκαλεί η διαπίστωση ότι τα έσοδα των  ΟΤΑ από την ΕΕ είναι μόνο 31 εκατ. ευρώ.

Ειλικρινά, πιστεύετε, επίσης, ότι τηρείται και η συνταγματική πρόβλεψη (παρ. 4 του άρθρου 102), για έλεγχο της νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ εκ μέρους του κράτους; Οχι μόνο δεν τηρείται, αλλά και καταργείται με αντισυνταγματικούς νόμους, όπως οι 1489/1984 και 1816/1988 (καταργήθηκε ο προληπτικός έλεγχος επί των δαπανών των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από το Ελεγκτικό Συνέδριο), καθώς και 4611/2019 (καταργήθηκε και προληπτικός έλεγχος στις δαπάνες των ΟΤΑ από το Ελεγκτικό Συνέδριο επί ΣΥΡΙΖΑ). Πάντως, προς τιμήν της, εξ αρχής η ΠΟΕ-ΟΤΑ είχε ζητήσει να διατηρηθεί μόνιμα ο προληπτικός έλεγχος στους Δήμους και στις Περιφέρειες.

Κι ενός κακού μύρια όσα έπονται και μάλιστα με ηθική και πολιτική διάσταση στον χώρο των ΟΤΑ, την οποία επεσήμανε ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Γιώργος Σταυρόπουλος σε ομιλία του στη Θεσσαλονίκη το τριήμερο 7 έως 9 Νοεμβρίου 2021 και στις εκθέσεις τους η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και το Ελεγκτικό Συνέδριο:

«…Το ίδιο το κύρος του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης θίγεται καίρια από την ύπαρξη φαινομένων διαφθοράς, αλλά και η κεντρική πολιτική εξουσία ηθικά απονομιμοποιείται, όταν καλύπτει εκ των προτέρων ή δυστυχώς και εκ των υστέρων τις αμαρτίες κάποιων αιρετών αλλά και υπαλλήλων. Χαρακτηριστική, αλλά όχι δυστυχώς πρωτοφανής, η περίπτωση του πρόσφατου άρθρου 67 του ν. 4735/2020, το οποίο ψηφίσθηκε με τις ψήφους ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, με την οποία αίρεται το αξιόποινο των πράξεων αιρετών και υπαλλήλων των ΟΤΑ, οι οποίες αφορούσαν πληρωμές ενταλμάτων που έλαβαν χώρα μέχρι την 31.7.2019…».