Οχιά διμούτσουνη

Ακριβώς, η δημοσιότητα. Αναρωτιέται κανείς ότι από τη στιγμή που οποιοσδήποτε μπορεί να την αποκτήσει – τη δημοσιότητα – μιλώντας ή επιχειρώντας μια πράξη φαινομενικά ή πραγματικά τολμηρή και ρηξικέλευθη,  πώς συμβαίνει ακόμη εκατομμύρια άνθρωποι να εκστασιάζονται ή να χάσκουν με οτιδήποτε συμβαίνει να γίνεται πολύ, λίγο ή πάρα πολύ γνωστό. Με τόση δημοσιότητα για πρόσωπα και για πράγματα που μας τροφοδοτεί εδώ και δεκαετίες η τηλεόραση – και όχι μόνον πλέον αυτή – θα έπρεπε κανονικά να συνιστά ένα στοιχείο που όχι μόνον έχει εξαντληθεί, αλλά και προκαλεί αφόρητη πλήξη. Δεν ισχυριζόμαστε πως θα έπρεπε να συμβαίνει αυτό γιατί η δημοσιότητα αποκρύπτει την πραγματική ουσία των προσώπων και των πραγμάτων – αυτά είναι ψιλά γράμματα – αλλά από μια στοιχειώδη πρόνοια γιατί η τόση λατρεία της δημοσιότητας χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι σε μεταβάλλει σε άτομο χειραγωγούμενο, με την κρίση σου να απαλείφεται εντελώς και να προσφέρεσαι βορά επιλέγοντας οικειοθελώς για τον εαυτό σου τον ρόλο του θύματος σε οτιδήποτε οργανώνεται για να γίνει πολύ γνωστό.

Δυστυχώς σε σχέση με την πολιτική η δημοσιότητα και η διαχείρισή της έχουν εξελιχθεί σε ένα είδος επιστήμης, μιας επιστήμης που συχνά όσους τη διακονούν δεν τους αφήνει να αντιληφθούν πως αν και συνειδητοποιούν τους εαυτούς τους ως θεράποντές της, τελικά είναι τα ενεργούμενά της. Με αποτέλεσμα αντί να ισχυροποιούνται στη θέση τους να καθαιρούνται, με το ίδιο ακριβώς ακροατήριο που τους χειροκροτούσε, να τους λοιδορεί και στον ίδιο βαθμό που έδειχνε να επιχαίρει με την επιτυχία τους, να απολαμβάνει τώρα την πτώση τους. Επειδή ακριβώς η δημοσιότητα είναι μια παρά φύση κατάσταση, την ίδια ακριβώς στιγμή που φαντάζεσαι ότι τη διαχειρίζεσαι, σε έχει εντελώς του χεριού της και σε ωθεί σε όλο πιο ακραίες επιλογές, με αποτέλεσμα να σε διαχειρίζεται η ίδια ενώ εξακολουθείς να πιστεύεις μακάρια πως την ελέγχεις. Ούτε ένα ελάχιστων εκατοστών νήμα δεν χωρίζει την απόσταση όσον αφορά ένα γεγονός που μπορεί να σου πιστωθεί ως προσόν ή να σου χρεωθεί ως τερατούργημα. Επειδή η δημοσιότητα δεν υπάρχει ως επιβράβευση μιας ουσιαστικής εξέλιξης αλλά ως υπογράμμιση οποιουδήποτε ανθρώπου ή γεγονότος κατορθώνει να λάμψει, οι παρενέργειές της δεν κοστολογούνται με βάση έναν αξιακό κώδικα, αλλά με το μέγεθος μιας επίδρασης που όσο καταστροφικότερη είναι τόσο ευεργετικότερη λογαριάζεται για την ίδια τη δημοσιότητα.

Αν δεν ακουγόταν εξόχως ρομαντικό, θα μπορούσε να επαναλάβει κανείς τον τίτλο ενός αφηγηματικού έργου της πεζογράφου Ελλης Αλεξίου που λεγόταν «Προσοχή, συνάνθρωποι». Πόση όμως προσοχή να υπάρξει όταν ο καταιγισμός των ανακολουθιών, υποσχέσεων δηλαδή, όσον αφορά αλλαγές που είναι βέβαιο ότι δεν θα πραγματοποιηθούν ποτέ, εξακολουθεί να γεμίζει τη φαρέτρα των πολιτικών; Φτάνει να διαβάσουμε τη δέσμευση που αναλαμβάνει υποψήφιος δήμαρχος, ότι θα φυτεύει 5.000 δένδρα τον χρόνο ώστε η Αθήνα να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πρασίνου στις πόλεις που είναι 30% έναντι του 11% που διαθέτει σήμερα η πρωτεύουσα, και να συνδυάσει τη δέσμευση αυτή με τη δέσμευση ενός άλλου υποψήφιου δημάρχου, πριν όχι και τόσα πολλά χρόνια ότι επί δημαρχίας του, που υπήρξε, θα «πνιγούν» στο πράσινο όλες οι ταράτσες των πολυκατοικιών της Αθήνας!