Αναδιοργάνωση του κράτους από μηδενική βάση

Ο κ. Πρωθυπουργός έχει ευθαρσώς δηλώσει ότι στόχος της νέας κυβερνητικής του θητείας είναι η μεταρρύθμιση του κράτους. Ομως, το κρατικό οικοδόμημα έχει τόσες στρεβλώσεις, που είναι αδύνατη η θεραπεία τους με αποσπασματικές, εμβαλωματικές και ευκαιριακές παρεμβάσεις. Η αναχρονιστική, δαιδαλώδης, και πολύπλοκη δομή του, καθιστά ατελέσφορη κάθε μεμονωμένη μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Οι τελευταίες καταστροφικές πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλα φυσικά φαινόμενα ανάδειξαν για πολλοστή φορά ότι η όλη οργάνωση του κράτους είναι ανεπίδεκτη επιτυχών μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων σε όλα τα επίπεδα. Δεν είναι δυνατόν να καίγεται ο δασικός πλούτος της χώρας επειδή δεν είχαν θεσπιστεί/υλοποιηθεί, ως όφειλαν, οι απαραίτητες προστατευτικές και κυρίως προληπτικές δράσεις. Δεν είναι δυνατόν παράκτιες πόλεις να πλημμυρίζουν επειδή φυσικές διέξοδοι των ομβρίων υδάτων προς τη θάλασσα έχουν πολεοδομηθεί, οικοδομηθεί ή μπαζωθεί από καιροσκόπους, με την ανοχή των πάσης φύσης αρμόδιων/αναρμόδιων Αρχών και φυσικά όλων μας.

Σε αυτή τη χρονική συγκυρία, έχει γίνει περισσότερο από ποτέ κατανοητό ότι, χωρίς σοβαρή ανασυγκρότηση του κράτους, η χώρα δεν μπορεί να έχει προοπτικές ανάκαμψης και ανάπτυξης. Η κυβέρνηση προτάσσοντας το συμφέρον της χώρας και των πολιτών και όχι το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος πρέπει να αναδιοργανώσει τη δομή και λειτουργία του κράτους από μηδενική βάση, ώστε να γίνει λιτό, αποτελεσματικό, διαφανές, χαμηλού λειτουργικού κόστους και φιλικό στο περιβάλλον και στους πολίτες, στα πρότυπα των υπόλοιπων ευνομούμενων χωρών. Η αναδιοργάνωση θα κατανέμει τις αρμοδιότητες χωρίς οριζόντιες επικαλύψεις, με επαρκή θεσμικά μέτρα, που θα διασφαλίζουν τη διαφανή, ορθολογική και χρηστή χρήση των δημόσιων πόρων, την αδιάβλητη αξιολόγηση, τους αντικειμενικούς ελέγχους και τη δίκαιη τιμωρία. Η δημιουργία νέων φορέων ή/και Ανεξάρτητων Αρχών, αντί της ριζικής οργανωτικής ανασυγκρότησης από μηδενική βάση, περιπλέκει/συσσωρεύει αντί να επιλύει προβλήματα. Ο κ. Πρωθυπουργός αναφέρει τα τρία Σ, Συνέχεια, Συνέπεια και Σοβαρότητα για τη νέα διακυβέρνηση. Σ’ αυτά πρέπει να προστεθεί ο Συντονισμός, με προαπαιτούμενα την αξιολόγηση, την αξιοκρατία και την αριστεία.

Ακόμη, αν πράγματι τα κόμματα ενδιαφέρονται για το μέλλον της χώρας και όχι για το πρόσκαιρο μικροκομματικό τους συμφέρον, πρέπει να συμβάλουν ώστε να τεθούν άξονες πολιτικής για τα σοβαρά θέματα, όπως η παιδεία, η υγεία, τα εθνικά θέματα και η πολιτική προστασία με διακομματική συναίνεση. Είναι καταστροφικό για τη χώρα υπουργοί της ίδιας κυβέρνησης να έχουν διαφορετική πολιτική για το ίδιο θέμα. Αυτό αποδεικνύει την προχειρότητα αντιμετώπισης των κρίσιμων προβλημάτων, την έλλειψη σταθερής πορείας και παραπέμπει σε ευνοιοκρατία και εν τέλει ασυδοσία και φαυλοκρατία. Μετά την τραγωδία των Τεμπών γράφηκε ότι από το 2000 είχε αγοραστεί ηλεκτρονικός εξοπλισμός για την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία των τρένων, που δεν είχε ακόμη εγκατασταθεί/λειτουργήσει. Αν είναι αληθές, αποτελεί τρανταχτή απόδειξη ότι στο κράτος δεν υπάρχει συνέχεια, συνέπεια, συντονισμός, αλλά κυρίως έλεγχος. Και δυστυχώς, εξακολουθεί να υπάρχει ατιμωρησία, αφού η αξιολόγηση αποτελεί κόκκινο πανί για τις μετριότητες, η αναξιοκρατία συγκαλύπτει τους ανίκανους, η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης αμβλύνει τη βαρύτητα των γεγονότων και η αδύνατη μνήμη μας σχεδόν παραγράφει και αφήνει στο απυρόβλητο τους ανεύθυνους/υπεύθυνους.

Επειτα από κάθε τραγικό συμβάν, όλοι διακηρύσσουν ότι το μαχαίρι θα φθάσει στο κόκαλο! Φαίνεται όμως ότι κόκαλα δεν υπάρχουν αφού ποτέ το μαχαίρι δεν έχει πράγματι καταφέρει να βρει κόκαλο. Στην εποχή μας, με τη ραγδαία ανάπτυξη των έξυπνων ηλεκτρονικών εφαρμογών και την τεχνητή νοημοσύνη είναι τραγικό η χώρα να πηγαίνει ακόμη με τον αραμπά, να βασιλεύουν η ολιγωρία, ο ωχαδερφισμός, η διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, η αναποτελεσματικότητα και η ανικανότητα, με την ανοχή όλων μας.

Η Καλλιόπη Α. Ρουμπελάκη-Αγγελάκη είναι ομότιμη καθηγήτρια Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης