Μουσική τράπουλα

«Who’s Next / Lifehouse» (Super Deluxe Edition), The Who (CD & Blu-Ray – Geffen / Interscope / Polydor / UMR #3587307)

Το «Who’s Next» έχει τις ρίζες του στο «Lifehouse», τη ροκ όπερα του Pete Townshend που προοριζόταν ως η συνέχεια του «Tommy». Επειδή τα χρόνια έχουν περάσει, ας βάλουμε τα πράγματα σε σειρά.

Στο δεύτερο μισό του 1970, ο Pete Townshend ξεκίνησε να συνθέτει τον διάδοχο του «Tommy». Αρχική του ιδέα ήταν η ροκ όπερα «Lifehouse», περίπλοκο έργο το οποίο συμβόλιζε τη σχέση του καλλιτέχνη με το κοινό του. Επειτα από κάποιες δοκιμαστικές συναυλίες στο Young Vic Τheatre του Λονδίνου, τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος παραπονέθηκαν για την πολυπλοκότητα του «Lifehouse» και του ζήτησαν να συνθέσουν κάτι πιο απλό, με αποτέλεσμα το πρότζεκτ να εγκαταλειφθεί.

Τον Μάρτιο του 1971, οι Who ξεκίνησαν τις ηχογραφήσεις του επόμενού τους δίσκου στα Record Plant Studios της Νέας Υόρκης, αλλά ο παραγωγός Τιμ Λάμπερτ δεν ήταν και στα καλύτερά του λόγω προβλημάτων που αντιμετώπιζε με τα ναρκωτικά. Οι ηχογραφήσεις σταμάτησαν. Τον επόμενο μήνα, το συγκρότημα ξεκίνησε και πάλι τις ηχογραφήσεις, αυτή τη φορά με παραγωγό τον Γκλιν Τζονς. Οι συνθέσεις προέρχονταν από το «Lifehouse», εκτός από το κομμάτι «My Wife», το οποίο συνέθεσε και τραγούδησε ο Τζον Εντουίστλ. Το εξώφυλλο του άλμπουμ είναι δημιουργία του φωτογράφου Ιθαν Ράσελ και παρουσιάζει τα μέλη του συγκροτήματος να αποστρέφονται ένα κτίσμα το οποίο βρίσκεται μέσα σε μία περιοχή ορυχείων με την ονομασία Easington Colliery. Το 2003, το «VH1» κατέταξε το εξώφυλλο δεύτερο στη λίστα με τα καλύτερα εξώφυλλα όλων των εποχών.

Ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του ίδιου έτους, ανεβαίνοντας στην κορυφή των βρετανικών τσαρτ, και την τέταρτη θέση στο Billboard των Ηνωμένων Πολιτειών. Εχει γίνει πλατινένιος στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία και τον Καναδά και τριπλά πλατινένιος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μαζί με το άλμπουμ κυκλοφόρησαν τα επιτυχημένα σινγκλ «Won’t Get Fooled Again», «Baba O’Riley» και «Behind Blue Eyes». Τα πρώτα δύο εξ αυτών αποτελούν πρότυπα της χρήσης συνθεσάιζερ στη ροκ μουσική, ενώ στο «Baba O’Riley» ο Ντέιβ Αρμπους έπαιξε βιολί.

Μισό αιώνα και δύο χρόνια μετά, η εργασία επανακυκλοφορεί σε super deluxe έκδοση για να θυμίσει ότι το «Who’s Next» εδραίωσε τη δημοτικότητα του Who, ιδιαίτερα στην Αμερική, κυρίως με τα τραγούδια «Baba O’Reilly», «Behind Blue Eyes» και «Won’t Get Fooled Again». Αυτά τα τραγούδια δεν εξαφανίστηκαν ποτέ από τη λαϊκή συνείδηση ​​και από την άλλη ο Townshend δεν μπορούσε να αφήσει πίσω του το «Lifehouse». Σε επόμενα σόλο άλμπουμ, συχνά πυκνά επέστρεφε σε αυτό, συνέθετε, και όλα αυτά τα συγκέντρωσε στο «Lifehouse Chronicles» το 2000. Το box αυτό αποτέλεσε παραγωγή του ραδιοφώνου του BBC, της ραδιοφωνικής παράστασης του «Lifehouse» που παρουσιάστηκε το 1999, ενώ είχε επίσης δύο δίσκους με πρωτότυπα demos. Πολλά από αυτά τα demos βρίσκονται στη Super Deluxe Edition του «Who’s Next». Συνθέσεις και τραγούδια που, αν μη τι άλλο, αποτυπώνουν το όραμα του Townshend για τη ζωή.

Χάρη στο «Lifehouse Chronicles» και μια deluxe επανέκδοση του «Who’s Next» το 2003 (για να μην αναφέρουμε άλλες επανεκδόσεις CD και ανεπίσημα live bootlegs όλα αυτά τα χρόνια), δεν υπάρχουν πολλά που να αποκαλύπτονται, ως καινούργια, στη νέα έκδοση. Τα πραγματικά ακυκλοφόρητα κομμάτια – πολλά από αυτά ισοδυναμούν με νέα ρεμίξ μπόνους κομματιών που είχαν ανασκαφεί προηγουμένως – αποτελούν παραλλαγές σε γνωστά θέματα, τα οποία είναι όλα ευπρόσδεκτα αλλά δεν αποτελούν έκπληξη.

Στην κορύφωσή τους

Ακούγοντας το εν λόγω έργο και πάλι σήμερα, αποδεικνύεται πως οι Who βρίσκονται στην κορύφωση της δημιουργίας τους. Ολα τα μέλη του συγκροτήματος «μάχονται» με απαράμιλλο τρόπο στα στούντιο και αποκαλύπτουν την ξεχωριστή χημεία τους. Στη νέα αυτή έκδοση υπάρχει Blu-ray με τον νέο Steven Wilson στις μείξεις και δύο βιβλία με σκληρό εξώφυλλο. Το ένα τεκμηριώνει τη δημιουργία του άλμπουμ και το άλλο περιλαμβάνει νέο graphic novel του Life House (όπως λέγεται στο κείμενο).

Κάνοντας κριτική για το «Village Voice» το 1971, ο μουσικός κριτικός Robert Christgau χαρακτήρισε το «Who’s Next» ως «το καλύτερο hard rock άλμπουμ εδώ και χρόνια», συμπληρώνοντας ότι «ενώ οι προηγούμενες ηχογραφήσεις τους αμαυρώθηκαν από έναν λεπτό ήχο, το γκρουπ τώρα επιτυγχάνει την ίδια ηχηρή αμεσότητα στο στούντιο που κάνει live». Αναδρομικά, το «Who’s Next» έχει συχνά θεωρηθεί ως το καλύτερο άλμπουμ των Who. Σε κριτική για το «AllMusic» ο Stephen Thomas Erlewine είχε γράψει ότι η μουσική είναι «πιο αυθεντική από το “Tommy” ή το ματαιωμένο έργο “Lifehouse” επειδή αυτά ήταν τέχνη ενώ το “Who’s Next” είναι rock & roll».