Πεδίο γεωπολιτικών{CR}συγκρούσεων

Σε ένα νέο πεδίο γεωπολιτικών συγκρούσεων μετατρέπεται ταχέως η Αρκτική, καθώς το λιώσιμο των πάγων έχει δημιουργήσει νέες ναυτιλιακές οδούς, έχει διευρύνει το χρονικό διάστημα που είναι προσβάσιμες οι υπάρχουσες και έχει καταστήσει την εξόρυξη φυσικών πόρων πιο βιώσιμη.

Αυτές οι νέες ναυτιλιακές οδοί, αναφέρει ο βρετανικός νηογνώμονας Lloyd’s Register, θα έχουν αντίκτυπο στον σχεδιασμό των πλοίων, που θα έχουν και την ικανότητα θραύσης των πάγων. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «Nature Communications» τον Ιούνιο του 2023 εκτιμά ότι ο Αρκτικός Ωκεανός θα βιώσει «Σεπτέμβρηδες» χωρίς θαλάσσιο πάγο ήδη από τη δεκαετία του 2030.

Αν και δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ειδικών σχετικά με το πότε ορισμένες αρκτικές διαδρομές θα καταστούν κατάλληλες για τακτική εμπορική κυκλοφορία, ορισμένοι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι η διέλευση χωρίς πάγο μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού (Northern Sea Route – NRS) θα γίνεται για τρεις έως έξι μήνες τον χρόνο και μέσω του Βορειοδυτικού Περάσματος για δύο έως τέσσερις μήνες τον χρόνο έως το 2100.

Η NSR εκτείνεται από το Μούρμανσκ, κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με τη Νορβηγία, προς τα ανατολικά μέχρι τον Βερίγγειο Πορθμό κοντά στην Αλάσκα.

Το Βορειοδυτικό Πέρασμα είναι η διαδρομή που συνδέει τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό μέσω του Αρκτικού Ωκεανού, κατά μήκος της βόρειας ακτής της Βόρειας Αμερικής πάνω από τον Καναδά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι εξελίξεις στην NSR καθώς ο διάδρομος αυτός συνδέεται άμεσα και με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ανάγκη της Ρωσίας να χρησιμοποιήσει νέους δρόμους για τα προϊόντα της.

Η Ρωσία χρησιμοποιούσε τη Μαύρη Θάλασσα και το λιμάνι του Νοβοροσίσκ για την αποστολή 60 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές κάθε μήνα. Αλλά από τότε που η Μόσχα υπαναχώρησε από τη συμφωνία που υποστηρίχθηκε από τα Ηνωμένα Εθνη για να επιτραπούν οι ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, η κατάσταση ασφαλείας γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα έχει γίνει πιο προβληματική για την εμπορική ναυτιλία με αρκετές επιθέσεις σε λιμάνια και πλοία.

Για να ξεπεράσει τον σκόπελο αυτό η Ρωσία, εξετάζει την NSR ως εναλλακτική λύση για την εξαγωγή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της. Ενας άλλος παράγοντας για τον οποίο η Ρωσία θέλει να αναπτύξει περαιτέρω την NSR ως βιώσιμη διαδρομή είναι η απαγόρευση της ΕΕ στις εισαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου τον περασμένο Δεκέμβριο. Ως αποτέλεσμα, η Μόσχα έπρεπε να βρει πελάτες πρόθυμους να πάρουν το πετρέλαιό της παρά την απαγόρευση και ο μεγαλύτερος πελάτης που το έκανε ήταν η Κίνα.

Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι η Κίνα εισήγαγε 10,5 εκατ. τόνους αργού πετρελαίου από τη Ρωσία τον Ιούνιο, αύξηση 44% σε σχέση με πέρυσι και ρεκόρ, γεγονός που δείχνει ότι η περαιτέρω ανάπτυξη της NSR είναι στενά συνδεδεμένη με τις εξαγωγές υδρογονανθράκων από τη Ρωσία προς την Κίνα.

Στο μισό ο χρόνος

Η συνήθης διαδρομή της Διώρυγας του Σουέζ μεταξύ Ευρώπης και Ασίας έχει μήκος 21.000 χλμ. ενώ η NSR έχει μήκος 13.000 χλμ. και μπορεί δυνητικά να μειώσει τον χρόνο μεταφοράς περισσότερο από το μισό. Χωρίς τον κίνδυνο συγκρούσεων όπως στη Μαύρη Θάλασσα, όπως γράφει το splash247, με μικρότερο χρόνο ταξιδιού από ό,τι μέσω του Σουέζ και χωρίς τον φόβο της πειρατικής δραστηριότητας, είναι σαφές γιατί η Ρωσία θέλει να υλοποιήσει την NSR και σκοπεύει να επενδύσει περίπου 21 δισ. δολ. στην ανάπτυξή της NSR τα επόμενα 13 χρόνια. Η επένδυση αφορά την κατασκευή 50 παγοθραυστικών και πλοίων κατηγορίας πάγου, την κατασκευή λιμένων και άλλων υποδομών.

Εκτός από τα σχέδια για το μέλλον η Ρωσία άμεσα αυξάνει τις μεταφορές στην NSR χρόνο με τον χρόνο. Σύμφωνα με τον υπουργό για την ανάπτυξη της ρωσικής Απω Ανατολής και της Αρκτικής Aleksey Chekunkov, η εμπορευματική κίνηση κατά μήκος της NSR αυξήθηκε από 4 εκατ. τόνους το 2014 σε 34 εκατ. τόνους το 2022. Η Ρωσία στοχεύει να αυξήσει τη χωρητικότητα της NSR σε 100 εκατ. τόνους έως το 2026 και σε 200 εκατ. τόνους έως το 2030.