Ταλαιπωρώ, άρα υπάρχω

Οπως κάθε φορά που γίνεται απεργία, έτσι και χθες στόχος των απεργών ήταν να ταλαιπωρήσουν τους εργαζόμενους (εκείνους, δηλαδή, που επέλεξαν να μην απεργήσουν), τους οδηγούς, τους επιβάτες του μετρό και, γενικώς, όσους είχαν δουλειά και έπρεπε να κατεβούν στο κέντρο της Αθήνας. Εδώ και πολύ καιρό, το μέτρο της επιτυχίας των απεργιών είναι η ταλαιπωρία του κόσμου. Ταλαιπωρώ, άρα υπάρχω.

Ποιοι απήργησαν; Η ΑΔΕΔΥ. Η συνδικαλιστική ηγεσία των δημοσίων υπαλλήλων δηλαδή – και μαζί οι εργαζόμενοι στο μετρό ή οι εκπαιδευτικοί. Ιδίως οι συνδικαλιστές του μετρό έχουν ως φαίνεται φοβερές δυνατότητες να διαχειρίζονται ακόμα και δικαστικές αποφάσεις εναντίον της απεργίας για να ταλαιπωρήσουν ανθρώπους κατά κανόνα με πολύ λιγότερες απολαβές και προνόμια από τους ίδιους.

Η αλήθεια είναι ότι ο παραλυτικός συνδικαλισμός των συντεχνιών, που είχαν μεγάλο μερίδιο στη νομή προνομίων που δημιούργησαν τα ελλείμματα της χρεοκοπίας, εργάστηκε συστηματικά εναντίον κάθε προσπάθειας εκσυγχρονισμού της χώρας. Σε στενή σχέση με το κράτος, ο συνδικαλισμός αυτός, χρησιμοποιώντας τα κλισέ μιας δήθεν επαναστατικής γλώσσας της εξέγερσης, προσπάθησε να επιβάλει ακινησία σε οποιαδήποτε αλλαγή των εργασιακών σχέσεων, προκειμένου να συνεχίσει να ελέγχει, αυτός και τα κόμματα που τον στήριζαν, τις κρατικές επιλογές στην περιοχή της εργασίας. Εχθρός αυτού του συνδικαλισμού ήταν και συνεχίζει να είναι η ιδιωτική επιχειρηματικότητα. Λες και είμαστε στη Σοβιετική Ενωση.

Αλλά η χώρα είναι στην καρδιά του δυτικού κόσμου – και χθες ο Πρωθυπουργός προσπαθούσε, στην Αμερική, να προσελκύσει επιχειρηματικά κεφάλαια. Για να κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο τον εμπιστεύτηκαν οι έλληνες πολίτες, να φέρει καλές δουλειές στην Ελλάδα που έχει βάλει στοίχημα να γίνει παραγωγικότερη και ανταγωνιστικότερη.

Σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, στο οποίο η τεχνολογία αλλάζει ριζικά την αγορά της εργασίας, δεν είναι δυνατόν να ισχύουν νόμοι που απηχούσαν άλλα μοντέλα παραγωγής και άλλα κοινωνικά παραδείγματα. Το νομοσχέδιο του Αδωνη Γεωργιάδη προσαρμόζει τα ισχύοντα σ’ αυτές τις αλλαγές, τις οποίες αντιστρατεύονται συστηματικά και ομοθύμως οι πολιτικοί χώροι που εργάστηκαν εναντίον κάθε προσαρμογής στην πραγματικότητα – συλλήβδην δηλαδή ο χώρος που καταχράται τον προοδευτισμό. Και ασφαλώς, έβαλαν μπροστά τον συνδικαλισμό του Δημοσίου, ουσιαστικά το μόνο συνδικαλιστικό κίνημα που κινητοποιείται, επειδή εκπροσωπεί εργαζόμενους η ζωή των οποίων είναι διασφαλισμένη χάρη στη μονιμότητα.

Αυτή τη φορά, όμως, η ΑΔΕΔΥ δεν κατέβασε όσους κατέβασε στους δρόμους (ακούω όχι όσους επιδίωκε) μόνο λόγω της εθιμοτυπίας την οποία έχει αναλάβει να τηρεί. Οι συνδικαλιστές της κατανοούν ότι η προσαρμογή του ιδιωτικού τομέα σε ό,τι ισχύει στον δυτικό κόσμο θα παρασύρει υποχρεωτικά και το μαμούθ του δημόσιου τομέα. Κι αυτό δεν το θέλουν. Το φοβούνται. Επειδή κάποια στιγμή και ο δημόσιος τομέας θα αποκτήσει δομές ελέγχου της δουλειάς τους, της παραγωγικότητάς τους και δομές αξιολόγησής τους. Κάτι που οι καλοί υπάλληλοι, σε αντίθεση με τον συνδικαλισμό τους, είναι εύλογο να το επιθυμούν.

Η χώρα βρίσκεται σε τροχιά μεταρρυθμιστικών αλλαγών. Η κυβέρνηση έχει νωπή εντολή να τις επισπεύσει. Η αντίδραση σ’ αυτές είναι επιλογή στασιμότητας. Είναι αισιόδοξο ότι οι εργαζόμενοι, και στη χθεσινή απεργία, περιφρόνησαν αυτή την επιλογή.

Θέατρο ή σουπερμάρκετ;

Ξέρω, ξέρω, γελούσατε χθες με την ακατανόητη φωτογραφία της σελίδας και την ακόμα πιο ακατανόητη λεζάντα. Προφανώς φταίω εγώ. Εστειλα για δημοσίευση τη μακέτα της αφίσας με την οποία αναγγέλλει το νέο πρόγραμμά του το Εθνικό Θέατρο, από την οποία όμως απουσίαζε το σλόγκαν της καμπάνιας του: «Για όλους – όλες – όλα». Αυτό το σλόγκαν ήθελα να το ψέξω. Ως δήλωση προοδευτισμού και πολιτικής ορθότητας που επιδεικνύει ένα κόμπλεξ ανωτερότητας: εμείς, το Εθνικό, είμαστε ανώτεροι, ανοιχτοί, δημοκρατικοί.
Γι’ αυτό άλλωστε η διεύθυνση του θεάτρου επικαλείται εμφατικά την πολυσυλλεκτικότητα του φετινού προγράμματος. Μας λέει ότι και καλά το Εθνικό Θέατρο είναι ανοιχτό σε όλες τις τάσεις και τα ρεύματα. Είναι κακό πράγμα η ανοιχτωσιά; Από έναν καλλιτεχνικό θεσμό που εργάζεται με αυστηρούς όρους περίμενα περισσότερη επιλεκτικότητα, περισσότερη αυστηρότητα στον προγραμματισμό – όπως αρμόζει σε θεσμούς που έχουν συνείδηση ότι είναι και η πολιτιστική μας ηγεσία. Το Εθνικό Θέατρο δεν μπορεί να είναι πολυσυλλεκτικό σουπερμάρκετ αλλά ένας καλλιτεχνικός θεσμός με ηγετικό ρόλο, ή καλύτερα ένας πνευματικός θεσμός με διαπλαστικό ρόλο οι επιλογές του οποίου δικαιολογούν την ηγεμονία του – ακόμα κι αν αυτό το κάνουν να φαντάζει λίγο συντηρητικό.
Καλύτερα συντηρητικό παρά ανυπεράσπιστο στη σχεδόν ομόθυμη αποδοκιμασία του – όπως συνέβη το καλοκαίρι στην Επίδαυρο.