Κομβικό το ραντεβού {CR}της Θεσσαλονίκης

Δύο μήνες πριν στο Βίλνιους της Λιθουανίας, κατά τη συνάντηση των φρεσκοεκλεγμένων τότε ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας, καταγραφόταν μια θετική απόπειρα επαναπροσέγγισης των διμερών σχέσεων και στις παρόμοιου ύφους ανακοινώσεις από το Μαξίμου και την τουρκική Προεδρία διαφαινόταν καταρχήν συμφωνία για ένα νέο πλαίσιο επόμενης ημέρας.

Στην αίθουσα του ουρανοξύστη που στεγάζει το «τουρκικό σπίτι» στην 1η Λεωφόρο του Μανχάταν, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συζήτησαν προχθές για 60 λεπτά με τους υπουργούς Εξωτερικών και τους διπλωματικούς συμβούλους τους, έγινε ένα βήμα παραπέρα, με τις δύο πλευρές του Αιγαίου να εκπέμπουν μηνύματα ξανά σε ίδιους τόνους: την επιβεβαίωση του οδικού χάρτη εξομάλυνσης και τη βούληση Αθήνας και Αγκυρας να διατηρήσουν το καλό μομέντουμ, τηρώντας τα συμφωνηθέντα σε πρώτη φάση μέχρι το τέλος του έτους. Αλλωστε ως τρίτο ορόσημο, το πιο κομβικό για το αν, πώς και σε πόσο βάθος χρόνου θα αποκτήσουν οι ελληνοτουρκικές επαφές κλίμα ηρεμίας, όπως είναι το κυρίαρχο ζητούμενο της ελληνικής πλευράς, λογίζεται η Θεσσαλονίκη και το Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας στις 7 Δεκεμβρίου. Με τη Χάγη «πολύ μακριά», σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, σε ό,τι αφορά τη βαριά ατζέντα των θαλάσσιων ζωνών, και διαμηνύοντας ότι δεν εφησυχάζει, η Αθήνα προσδοκά την «κανονικοποίηση» των ανοιχτών διαύλων με την Αγκυρα σε μια διαδικασία που θα τρέξει σταδιακά και θα αξιολογείται βήμα βήμα.

Το ραντεβού κορυφής της Θεσσαλονίκης τον Δεκέμβριο με άλλους τρεις σταθμούς σε Ελλάδα και Τουρκία τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο – πολιτικός διάλογος, θετική ατζέντα, Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης – αναμένεται να διαμορφώσει νέα δεδομένα στο ελληνοτουρκικό τοπίο. Και αυτό γιατί σε επίπεδο προθέσεων η στόχευση είναι να ανοίξει και επίσημα ο ορίζοντας της πρακτικής πια συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Κάτι τέτοιο, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, μοιραία θα μπορεί να θωρακίσει ακόμα περισσότερο τον στόχο για αποφυγή κάθε είδους έντασης στο πεδίο ή σε επίπεδο ρητορικής και για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Ενδεικτική η αναφορά του Πρωθυπουργού στην ορατή προοπτική να υπάρξουν και ελληνοτουρκικές… υπογραφές στη Θεσσαλονίκη, δηλαδή συμφωνίες σε αμοιβαίου ενδιαφέροντος (και προκλήσεων) χαρτοφυλάκια, οι οποίες, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα στοχεύουν σε χειροπιαστή προσέγγιση των δύο χωρών.

Πολιτική προστασία
και Προσφυγικό

Κατά πληροφορίες, πιο ώριμο αλλά και επείγον θέμα είναι η Πολιτική Προστασία με αναζήτηση συνεργειών σε ζητήματα (φωτιές, πλημμύρες, σεισμοί) που επηρεάζουν και την Ελλάδα και την Τουρκία. Αντίστοιχα είναι ψηλά στην ίδια ατζέντα «συνεργειών» και το Προσφυγικό, όπως συζήτησαν Μητσοτάκης και Ερντογάν. «Πρέπει να σταματήσουμε να έχουμε βάρκες στο νερό», όπως σύμφωνα με πληροφορίες είπε ο Μητσοτάκης στον τούρκο πρόεδρο, «διότι οδηγεί σε απώλειες ανθρώπινων ζωών». Εξάλλου ειδική αναφορά στις μεταναστευτικές ροές και στην ανάγκη ολοκληρωμένης απάντησης επρόκειτο να κάνει ο Μητσοτάκης από το επίσημο βήμα του ΟΗΕ.

Οι «σταθμοί»
του Οκτωβρίου

Η προετοιμασία των συμφωνιών της Θεσσαλονίκης, όπου αναμένονται και οι δύο ηγέτες και μέλη των Υπουργικών Συμβουλίων των δύο χωρών, περνά μέσα από τα αποτελέσματα που θα προκύψουν στον διάλογο για τη λεγόμενη θετική ατζέντα, όπως θα τρέξει στις 17 Οκτωβρίου με ευθύνη του υφυπουργού Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία Κώστα Φραγκογιάννη και του τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών Μπουράκ Ακτσαπάρ. Μία ημέρα πριν, στις 16 Οκτωβρίου, αναμένεται να ανοίξει ο πολιτικός διάλογος υπό τους υφυπουργούς Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και Ακτσαπάρ για τη βαριά και δύσκολη ατζέντα διαφωνιών (του καθορισμού των θαλασσίων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας) για την οποία η Αθήνα δεν «δείχνει» σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Αναφορές στα ελληνοτουρκικά και συγκεκριμένα στη «σημαντική διαφορά» για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο επρόκειτο να κάνει ο Μητσοτάκης στην παρέμβασή του στον ΟΗΕ, μιλώντας για τον μόνο δρόμο επίλυσης: το διεθνές δίκαιο σε πνεύμα σχέσεων καλής γειτονίας.