«Η σύμμαχος Μόσχα είναι η μεγαλύτερη απειλή για το Γερεβάν»

Το Αζερμπαϊτζάν έχει ξεκινήσει μια νέα επιχείρηση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και αυτή τη φορά, σε αντίθεση με το 2020, θα προχωρήσει μέχρι το τέλος, λένε οι αναλυτές, εάν δεν υπάρξει πολιτική πίεση από τη διεθνή κοινότητα. Ποια θα είναι η στάση της Ευρώπης, με δεδομένο ότι εισάγει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν; Ο Κάρλο Φράπι, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Ca’Foscari της Βενετίας, μελετητής της περιοχής και συγγραφέας βιβλίου για το Αζερμπαϊτζάν και τους υδρογονάνθρακες, απαντά στα ερωτήματα της «Repubblica». «Παρά το γεγονός ότι αυτή την περίοδο κάθε μόριο αερίου είναι πολύτιμο για την Ευρώπη, το αέριο που φθάνει από εκεί καλύπτει μόνο το 2% ή 3% των ετήσιων αναγκών της Ευρώπης. Αρα είναι υπερβολικό να λέμε ότι είμαστε ευάλωτοι, είναι ακριβώς το αντίθετο: το Αζερμπαϊτζάν χρειάζεται τον ευρωπαίο καταναλωτή – και μάλιστα πλήρωσε ένα μεγάλο μέρος του αγωγού φυσικού αερίου που φτάνει στην Ιταλία, και άρα στην Ευρώπη, από την τσέπη του».

Γιατί το Μπακού προχώρησε τώρα σε αυτό που αποκάλεσε «αντιτρομοκρατική επιχείρηση»;

«Για να χρησιμοποιήσω μια ποδοσφαιρική μεταφορά: είναι ένα φάουλ λόγω απογοήτευσης. Ολοι οι παρατηρητές γνώριζαν εδώ και καιρό ότι το Αζερμπαϊτζάν ήταν ανυπόμονο με τη στασιμότητα των διαπραγματεύσεων που κράτησαν τρία χρόνια και αναζητούσε μια κλιμάκωση. Και μετά υπάρχει η απόσπαση της προσοχής της Ρωσίας, η οποία έχει πλέον δεσμεύσει όλους τους στρατιωτικούς, οικονομικούς και πολιτικούς πόρους της στον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, ακόμη και όταν αποσπάται η προσοχή της, η Μόσχα παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτήν την περιοχή: τα 1.500 μέλη της ειρηνευτικής της δύναμης, που τοποθετούνται εκεί για να προστατεύουν τον Διάδρομο του Λατσίν, αποτελούν την καλύτερη εγγύηση ασφάλειας για τον τοπικό πληθυσμό».

Πώς είναι το παιχνίδι των συμμαχιών σε αυτόν τον πόλεμο;

«Παραδοσιακά, η Αρμενία έχει μια σταθερή σχέση με τη Ρωσία. Κάτι που σημαίνει, ωστόσο, ότι η Ρωσία είναι ταυτόχρονα η μεγαλύτερη προστασία αλλά και η μεγαλύτερη απειλή, εάν αποφασίσει να μην επέμβει. Το Αζερμπαϊτζάν έχει στενή σχέση με την Τουρκία και μετά υπάρχουν εκλεκτικές συγγένειες, όπως αυτή με το Ισραήλ, που κοιτάζει με ενδιαφέρον μια χώρα που βρίσκεται σε στρατηγική θέση επειδή συνορεύει προς τα νότια με τον μόνιμο εχθρό του, το Ιράν. Αλλά δεν πρόκειται για στεγανές συμμαχίες. Για παράδειγμα, το Ιράν έχει στενούς δεσμούς με την Αρμενία, παρότι είναι μια σιιτική χώρα όπως το Αζερμπαϊτζάν».

Είναι δυνατόν να γίνει κάποια πρόβλεψη;

«Το Αζερμπαϊτζάν δεν θέλει να επιστρέψει στην παγωμένη σύγκρουση, δεν δέχεται πλέον να επιστρέψει στο στάδιο των άκαρπων διαπραγματεύσεων και μπαίνει στη σύγκρουση από θέση ισχύος. Θέλει να κατακτήσει ολόκληρο τον θύλακο, αν του το επιτρέψει η λίγο – πολύ ήπια διεθνής αντίδραση».

Μουσουλμάνοι Αζέροι εναντίον χριστιανών Αρμενίων. Πόσο σημαντικό είναι το θρησκευτικό στοιχείο;

«Πρόκειται για επιχείρημα, που χρησιμοποιείται πολύ και από τις δύο πλευρές, αλλά δεν είναι πραγματικό, στην ουσία δεν μετράει. Αρκεί να θυμηθούμε ότι οι Ιρανοί, το κέντρο του σιισμού, είναι με τους Αρμενίους. Το Αζερμπαϊτζάν είναι κοσμικό κράτος».

Υπάρχουν κίνδυνοι για τον ενεργειακό τομέα;

«Οχι, η σύγκρουση δεν είναι κοντά στις περιοχές εξόρυξης – οι οποίες είναι υπεράκτιες στην Κασπία – ούτε στη διαδρομή του αγωγού φυσικού αερίου και σε κάθε περίπτωση οι Αρμένιοι, ακόμη και σε προηγούμενους πολέμους, δεν επιτέθηκαν ποτέ σε αυτές τις εγκαταστάσεις».