Αντιρατσιστές και αντιφασίστες στην καθημερινότητά μας

Η παρουσία φασιστών και ναζιστών στη δημόσια πολιτική ζωή ξεκίνησε, για εμένα, με την είσοδο του Μιχαλολιάκου στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας και τον ναζιστικό χαιρετισμό. Ηταν σοκαριστικό σε μια πόλη που υπέφερε από τον φασισμό και τον ναζισμό να βλέπω την πιο συμβολική τους έκφραση.

Στα τέλη Αυγούστου του 2014 έγινε η ορκωμοσία του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων. Ηταν μια πολύ σημαντική μέρα σε προσωπικό επίπεδο γιατί ορκιζόμουν κι εγώ έχοντας εκλεγεί για πρώτη φορά σε αιρετό όργανο.

Ομως ολόκληρη η διαδικασία «επισκιάστηκε» από την παρουσία του προφυλακισμένου κατηγορούμενου για συμμετοχή και διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης Κασιδιάρη, ο οποίος είχε επίσης εκλεγεί στο Συμβούλιο. Οταν έφτασε με την κλούβα και με χειροπέδες, ο περισσότερος κόσμος, δημοσιογράφοι και επισκέπτες έσπευσαν να τον δουν από κοντά.

Αυτή ήταν η πρώτη επαφή με αυτό που θα είχα απέναντί μου για 5 χρόνια.

Το 2014 δεν υπήρξε ναζιστικός χαιρετισμός και άρα η εικόνα δεν ήταν η ίδια, αλλά το περιεχόμενο των τοποθετήσεων ήταν. Λόγος ακραία ρατσιστικός και μισαλλόδοξος σε διάφορες εντάσεις. Υπήρχαν υψηλές εντάσεις από τον Κασιδιάρη αλλά και ήπιας έντασης τοποθετήσεις της Βελέντζα, η οποία ως δικηγόρος είχε ειρμό και συγκροτημένο λόγο. Μην ξεχνάμε ότι το 2015 ξεκίνησε και η δίκη της Χρυσής Αυγής και υπήρχε από την πλευρά τους μια προσοχή. Πάντως κάθε φορά που στη δίκη τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά αυτό έβγαινε στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου, π.χ. όταν κατέθεσε ο τότε δήμαρχος Γιώργος Καμίνης, θύμα επίθεσης από τον Γερμενή, ή η πρόεδρος του Συμβουλίου Νέλλη Παπαχελά.

Υπήρξαν πολλές σκέψεις για τον τρόπο αντίδρασης απέναντι στην παρουσία τους. Κάποιοι αποχωρούσαν την ώρα που έπαιρναν τον λόγο και ειδικά ο Κασιδιάρης. Το έκανα κι εγώ. Από τη στιγμή που έγινα αντιδήμαρχος για τα θέματα μεταναστών και προσφύγων θεώρησα ότι είναι πιο σημαντικό να απαντώ όποτε μπορούσα στον ρατσιστικό οχετό δίνοντας έστω και έμμεσα φωνή σε κάποιους που δεν είχαν.

Κλείνοντας τη θητεία της τότε δημοτικής αρχής το 2019, ως Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίσαμε, έπειτα από εισήγηση του δημάρχου Καμίνη, να μην παραχωρήσουμε προεκλογικά δημόσιο χώρο στη Χρυσή Αυγή τονίζοντας τον εγκληματικό της χαρακτήρα ο οποίος δεν συνάδει με τη λειτουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας. Οσοι ψηφίσαμε υπέρ μηνυθήκαμε από τον Κασιδιάρη. Η καλή πρακτική άρνησης παραχώρησης δημόσιου χώρου συνεχίστηκε και το 2023  δείχνοντας ότι υπάρχουν πολιτικές επιλογές που μπορούν να δημιουργήσουν ευρύτερες συναινέσεις, ειδικά απέναντι στον φασιστικό κίνδυνο.

Η «επαφή» μου με τη Χρυσή Αυγή υπήρχε και σε άλλα πεδία, μέσα από το Golden Dawn Watch, το Συμβούλιο Ενταξης Μεταναστών και Προσφύγων και το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Ενωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Είχα και αναφορά στην εφημερίδα «Χρυσή Αυγή» με την αναπαραγωγή θεωριών περί Σόρος.

Είναι προφανές ότι δεν τίθεται θέμα σύγκρισης με το τι κάνουν οι άνθρωποι που ασχολούνται καθημερινά σε αυτό που ονομάζουμε πεδίο, στη μάχη ενάντια στον φασισμό και την Ακροδεξιά. Είναι όμως φανερό ότι πλέον χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ να είμαστε, ο καθένας με τον τρόπο του, αντιρατσιστές και αντιφασίστες στην πολιτική και κοινωνική μας καθημερινότητα.

Τον πολιτικό κίνδυνο τον βλέπουμε πλέον μπροστά μας και τα παραδείγματα είναι όλο και περισσότερα στον κόσμο.

Η ευκολία με την οποία τα ακροδεξιά και ρατσιστικά επιχειρήματα έχουν αποτέλεσμα πρέπει πλέον να μας κινητοποιήσει και να μας οδηγήσει στο να πάρουμε δημόσια θέση. Σταθερά και καθημερινά.

Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης είναι πρώην αντιδήμαρχος Δήμου Αθηναίων