Το κάπνισμα πυροδοτεί {LF}την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2

Τι σχέση έχει το κάπνισμα με τον διαβήτη; Πιο στενή από ό,τι θα φανταζόταν κανείς, καθώς ο καπνός πυροδοτεί την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 αλλά και επιδεινώνει τις επιπτώσεις της νόσου στα άτομα που έχουν ήδη διαγνωστεί. Τα καλά νέα είναι, πάντως, πως εκείνοι που κόβουν το τσιγάρο μαχαίρι, απομακρύνονται από τον κίνδυνο αυτό. Μάλιστα, τα οφέλη ήδη αρχίζουν να φαίνονται μετά το πέρας των πρώτων οκτώ εβδομάδων αποχής από τη νικοτίνη.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Οι άνθρωποι που καπνίζουν έχουν 30% έως 40% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με εκείνους που δεν έχουν βάλει στο στόμα τους το τσιγάρο, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC).

Η αιτία; Το πάγκρεας είναι ένας ενδοκρινής αδένας, υπεύθυνος για την παραγωγή ινσουλίνης, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα βοηθώντας τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα στα γειτονικά κύτταρα. «Η διατήρηση ισορροπημένων επιπέδων σακχάρου στο αίμα είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του σώματος», αναλύει η Shannon Knapp, διευθύντρια του τμήματος Φροντίδας και Εκπαίδευσης για τον Διαβήτη στην κλινική Cleveland.

Ομως, η νικοτίνη διαταράσσει αυτή τη διαδικασία αλλάζοντας τον τρόπο που τα κύτταρα αντιδρούν στην ινσουλίνη, ανεβάζοντας μοιραία τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σε ανθυγιεινά επίπεδα. «Και ο διαβήτης είναι μια νόσος του παγκρέατος. Οταν ένα άτομο έχει διαβήτη, το πάγκρεάς του είτε δεν παράγει ινσουλίνη, είτε δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή η ινσουλίνη δεν λειτουργεί τόσο καλά όσο θα έπρεπε».

Επιπρόσθετα, κατά το  κάπνισμα ενός τσιγάρου απελευθερώνονται περισσότερες από 7.000 χημικές ουσίες, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που χαρακτηρίζονται τοξικές. «Το σώμα συνεπώς δεν ανταποκρίνεται καλά σε αυτές τις χημικές ουσίες. Αυτές οι τοξίνες καταστρέφουν τα κύτταρα στον οργανισμό, σε σημείο που μπορεί να σταματήσουν να ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη».

Παράγοντες κινδύνου

Πάντως, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το κάπνισμα δεν είναι η μοναδική βλαβερή συνήθεια που μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2. «Υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος παραγόντων κινδύνου που συνδέονται με τη γενετική, το ιατρικό ιστορικό και τον τρόπο ζωής. Αλλά αν έχετε οποιονδήποτε από αυτούς τους πρόσθετους παράγοντες κινδύνου και παράλληλα καπνίζετε, η πιθανότητα να νοσήσετε από διαβήτη κλιμακώνεται δεδομένου του στρες που προκαλεί το κάπνισμα στο σώμα σας», προσθέτει η ειδικός.

Πιο συγκεκριμένα, οι παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2 περιλαμβάνουν:

n Οικογενειακό ιστορικό διαβήτη

n Παχυσαρκία

n Σωματικό στρες (συμπεριλαμβανομένης της χειρουργικής επέμβασης ή της ασθένειας)

n Χρήση ορισμένων φαρμάκων

n Τραυματισμό στο πάγκρεας (πιθανή μόλυνση, ατύχημα, χειρουργική επέμβαση κ.ά.)

n Υπέρταση

n Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης ή τριγλυκεριδίων στο αίμα

n Ηλικία

n Κατάχρηση αλκοόλ

n Διαβήτη κύησης.

Επιπλοκές

Παράλληλα όμως το κάπνισμα μπορεί να κάνει τη διαχείριση του διαβήτη πολύ πιο δύσκολη. «Οπως αναφέρθηκε, η νικοτίνη αυξάνει φυσικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ετσι, εάν καπνίζετε και έχετε διαβήτη, πιθανότατα θα χρειαστείτε μεγαλύτερες δόσεις ινσουλίνης για να διαχειριστείτε το σάκχαρό σας», εξηγεί ο ειδικός. Το τσιγάρο, επίσης, μπορεί να επιδεινώσει πιθανές επιπλοκές του διαβήτη όπως η αμφιβληστροειδοπάθεια, η νεφροπάθεια κ.ά.

Υπάρχουν όμως και καλά νέα: Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) αναφέρει ότι η ινσουλίνη μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική στη μείωση του σακχάρου στο αίμα, εντός οκτώ εβδομάδων αφότου ένας πρώην καπνιστής σβήσει οριστικά το τσιγάρο.

Από την άλλη όμως, ορισμένες έρευνες δείχνουν αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 μετά τη διακοπή του καπνίσματος. Η παρατήρηση αυτή πιθανότατα συνδέεται με την αύξηση βάρους που συχνά αντιμετωπίζουν οι πρώην καπνιστές.

«Αλλά αυτή η αύξηση του βάρους δεν είναι αρκετή για να αναιρέσει τα καρδιαγγειακά οφέλη του μη καπνίσματος», καθησυχάζει η Knapp. Αλλωστε, στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος παρέχεται μία ολιστική προσέγγιση, που μεταξύ άλλων εστιάζει και στην προώθηση της σωματικής δραστηριότητας και της υιοθέτησης μιας ισορροπημένης διατροφής, προλαμβάνοντας έτσι το ενδεχόμενος αύξησης βάρους.