Συναγερμός για τη δημόσια υγεία από τα μολυσμένα νερά

Την προσοχή των ελεγκτικών αρχών ζητούν οι επιστήμονες στη χώρα μας, καθώς οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία θα μπορούσαν δυνητικά να ξεπεράσουν τα σύνορα των περιοχών που έχουν πληγεί από τη κακοκαιρία «Daniel». Μια πιθανή διαδρομή θα μπορούσε να είναι η παρασκευή ζωοτροφών από μολυσμένα για παράδειγμα σιτηρά, τα οποία αντί να καταστραφούν προωθούνται σε ξηραντήρια.

«Πρόκειται για υποθέσεις, που όμως δεν πρέπει να αμεληθούν» τονίζει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Αγροτικής Οικονομίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Σταύρος Ζωγραφάκης, καθώς εγκυμονεί ο κίνδυνος «εάν υπάρχουν επικίνδυνα κατάλοιπα να περάσουν στην τροφική αλυσίδα».

Παρ’ όλα αυτά και όπως διευκρινίζει ο καθηγητής Διαχείρισης Υδατικών Πόρων, κοσμήτορας της Σχολής Περιβάλλοντος και Γεωργικής Μηχανικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρήστος Καραβίτης, εφόσον ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα η κατάσταση θα είναι ελεγχόμενη. Οπως ο ίδιος εξηγεί, τα νερά από τις πλημμύρες μεταφέρουν φερτά υλικά. «Αυτά τα υλικά που είναι σε διάλυση είναι πολύ λεπτόκοκκα, πιο λεπτά και από την άμμο. Συνεπώς, θα δημιουργήσουν ένα στρώμα στην επιφάνεια του εδάφους. Είναι απαραίτητο μέσω της διαδικασίας του οργώματος να ενσωματωθούν στο έδαφος. Και μάλιστα θα προσφέρουν σε αυτό και θρεπτικά συστατικά. Με δύο-τρία οργώματα – και υπάρχει διαθέσιμος ο τεχνολογικός εξοπλισμός –, μπορούμε από την άνοιξη και μετά να προχωρήσουμε στην καλλιέργεια» εξηγεί.

Νεκρά ζώα και σκουπίδια

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για καταστροφή του ζωικού κεφαλαίου σε ποσοστό 80% και άνω στις πληγείσες περιοχές. «Χρειάζεται απομάκρυνση και κατάλληλος χειρισμός των νεκρών ζώων. Και πρέπει να αρχίσει η αποκατάσταση και ο καθαρισμός, δεδομένου πως τα νερά δεν μεταφέρουν μόνον οργανικές ουσίες. Μεταφέρουν, για παράδειγμα, σκουπίδια από τις κατοικίες κ.ά. Πρέπει να προχωρήσουμε στην αποκομιδή της μη σημειακής ρύπανσης και να τρέξει και ένα  πρόγραμμα συλλογής του νεκρού ζωικού κεφαλαίου για να αποφύγουμε τυχόν μολύνσεις» συμπληρώνει.

Αναφερόμενος δε στις αποθήκες που βρίσκονται σε πλημμυρικό πεδίο, τονίζει πως η επιμόλυνση των σιτηρών γίνεται ταχύτατα. «Αναπτύσσονται μύκητες, συνεπώς θα πρέπει να καταστραφούν». Ο ίδιος εξηγεί πως εάν αυτά, για παράδειγμα, προωθηθούν για ζωοτροφές, «παρά την ξήρανση οι μυκοτοξίνες και παραπροϊόντα του μεταβολισμού των μικροοργανισμών μπορεί να παραμείνουν στο θρεπτικό προϊόν».

Γαστρεντερίτιδες, λοιμώξεις και κουνούπια

Το υπουργείο Υγείας και οι κατά τόπους υγειονομικές αρχές έχουν εστιάσει στις άμεσες και δυνητικά ιδιαίτερα επικίνδυνες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία της… υγρής χωματερής στην οποία έχει μετατραπεί ο θεσσαλικός κάμπος. Έως χθες είχαν καταγραφεί συνολικά 48 περιστατικά γαστρεντερίτιδας και 65 λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού. Πρόκειται για νοσήματα που εκδηλώνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την πρώτη επαφή των ατόμων με μολυσμένο νερό. Παράλληλα και ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί ένα ακόμα πεδίο στο οποίο εστιάζουν οι ειδικοί, καθώς τα λιμνάζοντα νερά ευνοούν την κυκλοφορία του πληθυσμού των κουνουπιών. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, από τα συνολικά 93 κρούσματα που έχουν επιβεβαιωθεί στο σύνολο της επικράτειας τα 39 εντοπίζονται στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, και ειδικότερα σε δήμους της Καρδίτσας, της Λάρισας και των Τρικάλων.

Εντούτοις δεν αναμένεται αύξηση έως τα τέλη της επόμενης εβδομάδας, καθώς η έντονη βροχή και οι πλημμύρες έχουν καταστρέψει τα αβγά των κουνουπιών. Ωστόσο τα στάσιμα νερά ευνοούν την αύξηση των πληθυσμών τους. «Παρ’ όλα αυτά, η πιθανή αυτή αύξηση θα είναι τοπική, καθώς τα κουνούπια δεν πετούν μακριά και συνεπακόλουθα δεν αναμένεται να επηρεαστούν όμορες περιοχές» διευκρινίζει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης.

Το ίδιο ισχύει, σύμφωνα με τον ίδιο, και για τα άλλα νοσήματα, όπως είναι οι γαστρεντερίτιδές, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού, η λεπτοσπείρωση (λοίμωξη που μεταδίδεται όταν ούρα ή ιστοί μολυσμένου ζώου έρθουν σε επαφή με βλεννογόνους – των οφθαλμών, της μύτης και του στόματος – ή με λύσεις συνεχείας του δέρματος), τα δερματικά προβλήματα και οι μολύνσεις. «Η εκδήλωση λοιμωδών νοσημάτων είναι σε άμεση συνάρτηση με τα λιμνάζοντα νερά. Οταν αυτά υποχωρήσουν, θα υποχωρήσει και ο κίνδυνος» προσθέτει ο καθηγητής.

Υπο τα δεδομένα αυτά βρίσκεται σε εξέλιξη επιχειρησιακό σχέδιο του υπουργείου Υγείας. Η ποιότητα του νερού είναι ο πρώτος άξονας των παρεμβάσεων . Ο δεύτερος είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση πιθανών παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με παθογόνα. Ο τρίτος άξονας αφορά νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές, με αποτέλεσμα να τοποθετούνται επιπλέον παγίδες στις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας.