«Δεν ανεχόμαστε πια τύπους σαν τον Ρουμπιάλες»

Η ισπανική κοινωνία φαίνεται ότι δεν ανέχεται πλέον τύπους σαν τον Λουίς Ρουμπιάλες, τον πρόεδρο της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της χώρας έπειτα από την υποτιμητική, για τις παίκτριες, συμπεριφορά του στον τελικό του Μουντιάλ, όπου η ισπανική εθνική ομάδα θριάμβευσε. Αυτό έχει γίνει σαφές από την ιδιαίτερα μεγάλη κοινωνική, πολιτική και θεσμική πίεση που ασκείται στον Ρουμπιάλες. Η FIFA τον απομάκρυνε από το αξίωμά του για 90 ημέρες, έως ότου ολοκληρωθεί η εσωτερική έρευνα για παραβίαση πρωτοκόλλου, και του απαγόρευσε να επικοινωνήσει με την παίκτρια Τζένι Ερμόσο, στην οποία έδωσε ένα μη συναινετικό φιλί κατά την ανακήρυξη της ποδοσφαιρικής ομάδας γυναικών της Ισπανίας ως παγκόσμιας πρωταθλήτριας. Εκείνος βέβαια το περιέγραψε ως «φιλάκι» λέγοντας ότι ήταν συναινετικό. Η Ερμόσο έσπευσε να τον διαψεύσει: «Ενιωσα ευάλωτη και θύμα μιας παρορμητικής, σεξιστικής, εκτός τόπου και χρόνου πράξης, χωρίς καμία συγκατάθεση εκ μέρους μου».

Περιγράφοντας το φιλί ως «αυθόρμητο» και «χωρίς κακή πρόθεση», ο Ρουμπιάλες φαινόταν να έχει χάσει ένα σημαντικό δόγμα του #MeToo – ότι οι προθέσεις δεν έχουν σημασία, οι πράξεις έχουν. Ενας αθλητικός αξιωματούχος της Ισπανίας περιέγραψε το περιστατικό ως «καθοριστική στιγμή του κινήματος MeToo στο ισπανικό ποδόσφαιρο». Συνολικά 11 μέλη του τεχνικού τιμ της γυναικείας ομάδας παραιτήθηκαν, ενώ οι παίκτριες ανακοίνωσαν ότι δεν θα έπαιζαν έως ότου ο Ρουμπιάλες έφευγε από την ηγεσία της ομοσπονδίας.

Ο Ρουμπιάλες , γράφει η «El Pais», έχει εξοργίσει μια κοινωνία που αγκαλιάζει τον αγώνα για ισότητα, μια κοινωνία που έχει βιώσει βαθιές αλλαγές στο επίπεδο ανοχής της χάρη στον φεμινισμό και που δεν ανέχεται πλέον ορισμένες συμπεριφορές, σύμφωνα με ειδικούς.

«Μην ανησυχείς, θα σε παντρευτώ»

Δεν ήταν μόνο η στάση του Ρουμπιάλες μπροστά στις κάμερες στον τελικό, όταν έπιασε δυνατά το κεφάλι της Ερμόσο και τη φίλησε στο στόμα. Ηταν και λίγο αργότερα στα αποδυτήρια, όταν πήγε και πάλι να την αγκαλιάσει, εκείνη τραβήχτηκε έντονα και εκείνος της είπε ειρωνικά «Μην ανησυχείς, θα σε παντρευτώ», αναπαράγοντας τα πιο βαθιά πατριαρχικά στερεότυπα. Είναι επίσης ότι, παρά τις αντιδράσεις που είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται, εκείνος έμεινε απτόητος υποστηρίζοντας ότι δεν ήταν κάτι σοβαρό για να ζητήσει συγγνώμη και επιτέθηκε στους επικριτές του αποκαλώντας τους «ψευτο-φεμινιστές» και κάνοντας λόγο για «κυνήγι μαγισσών». Και όταν η πίεση αυξήθηκε και άλλο και έκανε καταδικαστικές δηλώσεις ακόμα και ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο Ρουμπιάλες ζήτησε μια μισή συγγνώμη, δείχνοντας ότι δεν μπορεί να κατανοήσει τι έκανε λάθος.

Ο ισπανικός και ο διεθνής Τύπος ασχολήθηκαν εκτενώς με το θέμα: Θα φιλούσε στο στόμα ο Ρουμπιάλες έναν άνδρα ποδοσφαιριστή; Αν όχι, γιατί αισθάνθηκε ότι είχε το δικαίωμα να συμπεριφερθεί έτσι στην Ερμόσο; Τι εννοεί με τον όρο «ψευτοφεμινιστές»; Τι είναι οι αθλήτριες που ασχολούνται με το ποδόσφαιρο – κούκλες που μπορείς να τις φιλάς και να τις αγγίζεις όπως θέλεις; Αυτά τα ερωτήματα διατυπώθηκαν και προκαλούν μια έντονη δημόσια συζήτηση στην Ισπανία.

Απουσία κουλτούρας συναίνεσης

Η ιδέα ότι ο Ρουμπιάλες θα μπορούσε να φιλήσει την Ερμόσο στο στόμα χωρίς συνέπειες  – χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα συναισθήματά της και τον προσωπικό της χώρο – είναι ενδεικτική της απουσίας κουλτούρας συναίνεσης, προσθέτει η «El Pais». Η διαχυτικότητα και το συναίσθημα της στιγμής που ορισμένα μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να αναφέρουν – γράφοντας «καλά, δεν έγινε και κάτι φοβερό» – καταδεικνύει την έλλειψη κατανόησης σχετικά με το πού βρίσκονται τα όρια. «Για μερικούς άνδρες, αυτά τα όρια δεν υπάρχουν. Το να φιλήσεις μια γυναίκα με το ζόρι μπροστά σε εκατομμύρια ανθρώπους είναι μια απόδειξη του βαθμού στον οποίο η κουλτούρα του βιασμού εισάγεται στη δημόσια ζωή και ασκείται ατιμώρητα».

Η Ιρένε Μοντέρο, υπουργός Ισότητας, ανέφερε: «Ας μη θεωρούμε δεδομένο ότι το να φιλάς κάποιον χωρίς συγκατάθεση είναι κάτι που απλώς “συμβαίνει”. Είναι μια μορφή σεξουαλικής βίας που ασκείται στις γυναίκες. Δεν μπορούμε να το ομαλοποιήσουμε αυτό. Η συγκατάθεση είναι ουσιαστική». Η σεξουαλική βία στην οποία αναφέρεται είναι μέρος των ισπανικών νόμων σχετικά με τη σεξουαλική ελευθερία, οι οποίοι ορίζουν ότι «κάθε πράξη που παραβιάζει τη σεξουαλική ελευθερία άλλου ατόμου χωρίς τη συγκατάθεσή του» και «σεξουαλικές πράξεις» που πραγματοποιούνται μέσω της «κατάχρησης θέσης εξουσίας» θεωρούνται πλέον σεξουαλική επίθεση.