Χρειαζόμαστε ισχυρή και σύγχρονη πολιτεία

Ζούμε σε μια εποχή και σε έναν κόσμο που αλλάζουν ταχύτατα, χωρίς πλέον βεβαιότητες. Η πανδημία απέδειξε ότι στα θέματα ζωής και υγείας όλα μπορούν να αλλάξουν. Ο πόλεμος στη γειτονιά της Ευρώπης και η ενεργειακή κρίση επίσης. Στο μέλλον θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε μεγαλύτερες προκλήσεις, που θα πολλαπλασιάζουν τις ανισότητες και τις κοινωνικές ρήξεις. Η κλιματική κρίση, η αποπολιτικοποίηση της δημοκρατίας, η καταρράκωση εθνικών και παγκόσμιων θεσμών, οι αντιθέσεις της παραγωγικής, της ψηφιακής και της χρηματιστηριακής οικονομίας, η ελαστικοποίηση της εργασίας και η τεχνητή νοημοσύνη, η πολυπολικότητα και οι αλλαγές στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων, περιγράφουν τις μελλοντικές προκλήσεις.

Η «αγορά», που θεοποιήθηκε από τον νεοφιλελευθερισμό, δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις στα νέα προβλήματα. Το αίσθημα της ανασφάλειας πολλαπλασιάζεται όταν η πολιτεία αδυνατίζει ή απουσιάζει. Η πανδημία το απέδειξε, στις δύσκολες ώρες όλοι και όλες ζήτησαν στήριξη από τη δημόσια υγεία.

Ομως το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα δεν ανταποκρίνεται στις νέες απαιτήσεις. Για να επιβιώσει, περιορίζεται στην αναπαραγωγή των ίδιων αποτυχημένων πρακτικών: νομοθέτηση α λα καρτ, διασπάθιση δημοσίου χρήματος, εξυπηρετήσεις και κομματική εκμετάλλευση του κράτους. Πρακτικές κοντόφθαλμες, που πλήττουν την ελληνική οικονομία αλλά και τη Δημοκρατία. Το κράτος δικαίου και το ευρωπαϊκό κεκτημένο υποχωρεί. Ολα παραπέμπονται στην πολιτική της επικοινωνίας, όπου ο ισχυρότερος (οικονομικά) κερδίζει πάντα.

Οι πυρκαγιές αυτού του καλοκαιριού και γενικότερα η διαχείριση των φυσικών καταστροφών, που προκαλεί (και) η εξελισσόμενη κλιματική κρίση, απέδειξαν με τραγικό τρόπο τα ελλείμματα. Οι μεγάλες και καταστροφικές πυρκαγιές του 2021 καλύφθηκαν επικοινωνιακά με τη δημιουργία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τη μεταγραφή του κ. Στυλιανίδη από την ΕΕ και τη μεταφορά των δασικών υπηρεσιών στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Δεν προχώρησε όμως καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Δύο χρόνια μετά το κρίσιμο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δεν έχει οργανόγραμμα(!), έχουμε 3.600 κενές θέσεις στην Πυροσβεστική, δεν έχουν γίνει προσλήψεις στις δασικές υπηρεσίες που φυλλορροούν, έχουν καταργηθεί οι διοικήσεις των φορέων προστατευόμενων περιοχών, ενώ καθυστερούν τέσσερα χρόνια τα περιφερειακά σχέδια προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και τα σχέδια διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, δηλαδή της περιουσίας της χώρας μας.

Για να δημιουργήσει εντυπώσεις ο κ. Μητσοτάκης τον Ιούλιο διακήρυξε ότι είμαστε έτοιμοι για την αντιπυρική περίοδο αλλά έχουμε ήδη πάνω από τριπλάσιες καμένες εκτάσεις από τον μέσο όρο της τελευταίας 15ετίας, δεκάδες απώλειες ανθρώπων, έχουν κινδυνέψει μεγάλες πόλεις, έχουν εκτεθεί μείζονος σημασίας στρατιωτικές εγκαταστάσεις και εκκενώθηκε χωρίς σχέδιο το μεγαλύτερο περιφερειακό νοσοκομείο της Βόρειας Ελλάδας. Και είναι τραγική η εξέλιξη στον Εβρο, που αναγορεύτηκε από την κυβέρνηση ως πυλώνας ασφάλειας της χώρας.

Ομως η κλιματική κρίση και τα νέα χαρακτηριστικά των φυσικών καταστροφών θέτουν νέες απαιτήσεις. Δεν αρκούν οι λύσεις των «παλαιών και διαχρονικών προβλημάτων». Απαιτούνται νέα εργαλεία πολιτικής προστασίας, με αξιοποίηση της επιστήμης, και μία ισχυρή στελεχωμένη πολιτεία.

Χρειαζόμαστε θεσμικές, κοινωνικές και παραγωγικές μεταρρυθμίσεις αλλά και οραματικό στρατηγικό σχεδιασμό στο κράτος, στην οικονομία-παραγωγή και στη χωροταξία. Μία ισχυρή πολιτεία, δημοκρατική και δίκαιη, που θα αξιοποιεί την καινοτομία για όλους και την πρόσβαση στα δημόσια (κοινά) αγαθά, που θα εξασφαλίζει τον υγιή ανταγωνισμό και ότι κανείς δεν θα μείνει μόνος ή μόνη. Αυτός είναι και βασικός πυλώνας μιας νέας προοδευτικής πρότασης για την Ελλάδα που καταθέτει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία.

Ο Σωκράτης Φάμελλος είναι πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ –
Προοδευτική Συμμαχία