Διακήρυξη

Το άτυπο δείπνο που διοργανώνεται στο Μαξίμου σήμερα το βράδυ έχει στο μενού τη διεύρυνση της Ευρώπης στα Δυτικά Βαλκάνια. Ο Πρωθυπουργός το παραθέτει με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης. Εντάξει, τυπικά η επέτειος έχει περάσει. Ηταν 21 Ιουνίου του 2003 – κι η Ελλάδα προήδρευε του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης – όταν υπογράφηκε το κείμενο που έκανε δεκτό ότι «το μέλλον των Βαλκανίων είναι εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης». Η κυβέρνηση Σημίτη είχε φροντίσει καθ’ όλη τη διάρκεια του εξαμήνου της ελληνικής προεδρίας να ασκήσει πιέσεις στους εταίρους για την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Μόλις δύο μήνες νωρίτερα δε, τον Απρίλιο, στους πρόποδες της Ακρόπολης είχαν υπογραφεί και 10 συνθήκες προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ενωση – στην Αθήνα, δηλαδή, είχε ολοκληρωθεί το μεγαλύτερο κύμα διεύρυνσης στην ιστορία της Ενωσης. Ηταν μια εποχή που θα μπορούσε κανείς να πει ότι η Ελλάδα βρισκόταν εντός του μέλλοντός της. Ή, όπως το έχει θέσει ο ίδιος ο Σημίτης: η εποχή που από χώρα της ευρωπαϊκής περιφέρειας είχε κατορθώσει να γίνει χώρα του ευρωπαϊκού κέντρου.

Σύνδεση

{ARX}Μετά, βέβαια, δεν έμεινε εκεί. Τα πισωγυρίσματα ήταν πολλά, ενώ την περίοδο που ξανατοποθετήθηκε στο επίκεντρο της ευρωπροσοχής, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη την έβλεπαν στην καλύτερη των περιπτώσεων σαν μια βαλκανική απόφυση της Ευρώπης – στη χειρότερη, σαν το μαύρο πρόβατο της ευρωπαϊκής οικογένειας. Η κυβέρνηση, λοιπόν, επιλέγει να θυμηθεί τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης σε μια προσπάθεια να εκπέμψει το μήνυμα πως η Αθήνα ενίσχυσε το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στα Βαλκάνια την τελευταία τετραετία. Πέρυσι, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έλεγε ότι η Ευρώπη πρέπει να προσφέρει σ’ όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων την πολυπόθητη ένταξη μέχρι το 2033. Και οι αναλυτές διάβαζαν πίσω απ’ τις γραμμές της πρότασης μια ελπίδα αυτές να αποκτήσουν το στάτους του μέλους ακριβώς 30 χρόνια έπειτα απ’ όσα διακηρύχθηκαν στη μητρόπολη του ελληνικού Βορρά. Μια κι η πολιτική – ακόμη κι εξωτερική – είναι συχνά διαχείριση των συμβόλων, πάντως, διακρίνεται κι ένας εσωτερικής κατανάλωσης συμβολισμός στη σύνδεση που επιχειρείται με το μακρινό 2003: το υπόδειγμα πάνω στο οποίο πατάει η παρούσα κυβέρνηση δεν είναι εκείνο των προηγούμενων γαλάζιων.{ARX}