Οι ανέγγιχτοι

Παράξενη εποχή το καλοκαίρι. Σάμπως και έννοιες όπως «δικαιοσύνη», «δημοκρατία», «ελευθερία» ακόμη ακόμη, που φαίνεται να αδρανούν ή να μην είναι τόσο απαιτητές, σε σχέση με τον επείγοντα χαρακτήρα που διατηρούν τις άλλες εποχές, μοιάζει να διεκδικούν μέσα στο καλοκαίρι μια αναθεώρηση και έναν αναστοχασμό όσον αφορά την παγιωμένη τους μορφή. Αφού η τελευταία φαίνεται να δοκιμάζεται δεινά καθώς σχεδόν κανείς δεν φαίνεται να σκοτίζεται ιδιαίτερα έχοντας ταυτίσει τις έννοιες αυτές, μέσα στο καλοκαίρι, με κινήσεις τόσο δευτερεύουσας σημασίας που θα ακούγονταν σχεδόν γελοίες τις άλλες εποχές.

Οπως για παράδειγμα η ελευθερία να απλώνει κάνεις την πετσέτα του σε όποια παραθαλάσσια περιοχή επιλέγει να κολυμπήσει, ενώ το φθινόπωρο, τον χειμώνα και την άνοιξη θα τον έκαιγε, υποτίθεται, κατά πόσο σεβαστή είναι η ελευθερία του καθενός ώστε να παραμένει ανεπίτρεπτο και καταδικαστέο το να παρακολουθείται στις τηλεφωνικές ή άλλες επικοινωνίες του. Με συγχωρείτε, αν με το ίδιο μένος και την ίδια λύσσα επικαλείσαι την ελευθερία σου να απλώνεις την πετσέτα σου όπου θέλεις, με την ελευθερία να είναι σεβαστή η ιδιωτικότητά σου, κάτι αρχίζει να «βρωμάει» ή μάλλον ποσώς σε ενδιαφέρει ουσιαστικά και όχι κουτσομπολίστικα τι γίνεται με τις παρακολουθήσεις.

Οσο και αν ο μεγάλος άγγλος ποιητής Τόμας Ελιοτ διατείνεται πως «όταν σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε σαν κάτι να συμβαίνει μέσα στον κόσμο» (θετικό εννοείται), έχει αποδειχθεί πως όχι μόνον δεν συμβαίνει «κάτι», αλλά μπορεί η σκέψη, όσο αιχμηρή και αν είναι, να ενσωματώνεται σε «κάτι» που ρέει ασταμάτητα, χωρίς ειρμό, χωρίς συνέπεια, και επομένως χωρίς κάτι να αλλάζει ουσιαστικά – προς το καλύτερο, εννοείται, όπως έχουμε την τάση να θέλουμε να πιστεύουμε πως συμβαίνει.

Γιατί τι είδους «δικαιοσύνη», «δημοκρατία» και «ελευθερία» είναι αυτές όταν – με την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς από πολύ ψηλά τώρα το καλοκαίρι μιαν ήπειρο, την Ευρώπη για παράδειγμα, σε όλη την έκτασή της – μιλιούνια ανθρώπων οργανώνονται για να σπεύσουν σε παραλίες και σε θάλασσες, ενώ μερικές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι τρέχουν για να γλιτώσουν από τις συμφορές ενός πολέμου που δεν έχει σταματημό.

Προχθές ακόμη Δευτέρα διαβάσαμε στα «ΝΕΑ» πως περισσότερα από πεντακόσια παιδιά είναι νεκρά από την ημέρα της εισβολής στην Ουκρανία. Δεν ισχυρίζεται κανείς – που μάλλον το ισχυρίζεται – ότι θα έπρεπε η σκέψη αυτή να κάνει τον Ελληνα, τον Γερμανό, τον Σουηδό ή τον Ισπανό να ανακόψει την οργάνωσή του για ένα με κάθε θυσία απολαυστικό καλοκαίρι κοντά στη θάλασσα, αλλά, όπως και να το κάνουμε, αυτή η συμπεριφορά σαν να μην υπάρχουμε μέσα στον κόσμο παρά μόνον εμείς και η έγνοια για τα προσωπικά μας δημιουργεί μιαν επιφύλαξη ή και αποστροφή για το τι ακριβώς εννοεί και θέλει ο ίδιος αυτός άνθρωπος όταν μιλάει για τις έννοιες που τις παραθέσαμε ήδη δύο φορές από την αρχή του κειμένου.

Δεν μπορεί να παραμένεις αδιαπέραστος και ανέγγιχτος, αν και οι έννοιες αυτές δοκιμάζονται ή αναιρούνται βάναυσα ακόμα και για έναν περιορισμένο αριθμό ανθρώπων θεωρώντας ότι δικαιούσαι να τις απολαμβάνεις ταυτίζοντάς τες με τη μορφή προσωποπαγών απολαύσεων σαν να είναι το σύνολο των ανθρώπων που τις καρπώνεται.