Διατηρώντας τη Μνήμη ζωντανή

Οι μνήμες του πολέμου και της γενοκτονίας που υπέστησαν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες κατά τον προηγούμενο αιώνα είναι ακόμη νωπές. Τα σημάδια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έχουν μείνει ανεξίτηλα όχι μόνο στα σώματα και τις ψυχές όσων έχουν επιζήσει από τις φρικαλεότητες του ναζισμού, αλλά και στους δρόμους, τις πόλεις και τα χωριά της μεγάλης ευρωπαϊκής  μας γειτονιάς.

Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως το Αουσβιτς Ι και το Αουσβιτς ΙΙ-Μπιρκενάου, με λιτότητα αφηγούνται σε κάθε επισκέπτη την Ιστορία.  Οι ταμπέλες, τα συρματοπλέγματα, τα πέτρινα blocks, τα ξύλινα παρατηρητήρια των φυλάκων, οι καμινάδες των κρεματορίων μιλάνε για όσα φρικτά υπέστησαν οι άνθρωποι που μεταφέρθηκαν σ’ αυτόν τον χώρο, αλλά και για όσα είναι τελικά ικανός να πράξει ο άνθρωπος κυριευμένος από μίσος και αλαζονεία.

Mολονότι οι Ναζί λίγο πριν από την απελευθέρωση των στρατοπέδων πρόλαβαν και ανατίναξαν κρεματόρια, θαλάμους αερίων και κτίρια, προκειμένου να σβήσουν τα ίχνη των εγκλημάτων των Γενοκτονιών, εκείνα παρέμειναν όρθια και ριζωμένα να θυμίζουν πως ποτέ δεν πρέπει να επαναληφθούν ανάλογες κτηνωδίες.

Σήμερα, το ελάχιστο που οφείλουμε στα θύματα αλλά και τους εαυτούς μας είναι να διασώσουμε από τη λήθη αυτό που οι Ναζί ήθελαν να καταστρέψουν, όπως χαρακτηριστικά είχε δηλώσει ο Wladyslaw Bartoszewski, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας και επιζών του Αουσβιτς.

Στο πέρασμα των δεκαετιών και καθώς διανύουμε έναν αιώνα ταχύτατων αλλαγών και προόδου, η διατήρηση στη συλλογική μας μνήμη των αποτρόπαιων εγκλημάτων με σκοπό τη διδαχή των νέων γενιών και την αποτροπή δημιουργίας κλίματος ρατσισμού και μισαλλοδοξίας συνιστά προτεραιότητα και ύψιστη ευθύνη όλων μας.

Η απόδοση τιμής στα θύματα ρατσιστικών εγκλημάτων είναι συστατικό στοιχείο μιας προοδευτικής κοινωνίας αλληλεγγύης και συμπερίληψης. Η καθιέρωση της 2ας Αυγούστου ως Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος των Ρομά συμβάλλει καθοριστικά ώστε τo μήνυμα του τσιγγάνικου κινήματος Dikh He Na Bister (Κοίτα Και Μη Ξεχνάς) να αποκτήσει απήχηση και υπόσταση.

Η επιλογή της μέρας αυτής βασίστηκε σε συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός με θύματα ρομά αιχμαλώτους στο στρατόπεδο Αουσβιτς-Μπιρκενάου. Τη 2α Αυγούστου 1944, εξοντώθηκαν στους θαλάμους αερίων 2.897 γυναίκες και παιδιά Ρομά ως αποκορύφωμα του ναζιστικού σχεδίου «Τελική Λύση», ενός απάνθρωπου σχεδίου φυλετικής εκκαθάρισης.

Αναμφίβολα, το Αουσβιτς κοιμάται. Η απειλή του μέχρι σήμερα επικρέμαται πάνω από τον πολιτισμό της Ευρώπης. Τα θύματα του Ολοκαυτώματος είναι θύματα ρατσισμού. Η φωτιά του ρατσισμού μπορεί να σβήσει μονάχα με τη δύναμη του ιστορικού αλφαβητισμού. Ας φροντίσουμε, λοιπόν, να μην ξεχνάμε τα θύματα αλλά και τους ήρωες της Ιστορίας, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους.

Διατηρώντας τη Μνήμη ζωντανή, ας φροντίσουμε το Αουσβιτς να μην ξυπνήσει ποτέ και να μην επαναληφθούν ουδέποτε εγκλήματα που ισοπεδώνουν την αξία της ανθρώπινης ζωής αλλά και κάθε αξία δημοκρατίας και πολιτισμού.

Ο Γιώργος Σταμάτης είναι βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ