Στο τραπέζι η επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα

Μπορεί η ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) Ελλάδας – ΗΠΑ να προβλέπεται για το 2026, πέντε χρόνια από την τελευταία υπογραφή του κειμένου που τέθηκε σε ισχύ για πέντε χρόνια το 2021, ωστόσο η τροπολογία που κατέθεσε η αμερικανίδα βουλευτής Γκρέις Μενγκ άνοιξε τη συζήτηση νωρίτερα. Πιο συγκεκριμένα η τροπολογία που εγκρίθηκε μεν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ και που παρ’ όλα αυτά έχει πολύ δρόμο ακόμα για να γίνει νόμος του κράτους στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA).

Η τροπολογία της Μενγκ επανέφερε στο επίκεντρο της συζήτησης το θέμα των αμερικανικών βάσεων στα νησιά, αφού σημειώνει ότι θα πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα για επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα «με έμφαση στα νησιά». Ενώ όπως έλεγαν στα «ΝΕΑ», το κύριο ζήτημα είναι ότι ανοίγει η συζήτηση νωρίς και σύμφωνα με την τροπολογία ζητείται να υποβληθεί έκθεση στην οποία θα γίνεται μία ανάδειξη της σχέσης ασφαλείας που υπάρχει ανάμεσα σε Αθήνα και Ουάσιγκτον με επίκεντρο τις «διευκολύνσεις» που παρέχονται στις βάσεις της Αλεξανδρούπολης, της Σούδας, της Λάρισας αλλά και του Στεφανοβίκειου.

Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην ανανέωση της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συμφωνίας το 2021 για πέντε χρόνια και όχι για ένα όπως συνέβαινε μέχρι τότε, είχαν ως επίκεντρο τη μακρόχρονη δέσμευση των βάσεων, προκειμένου να δοθεί κίνητρο στις ΗΠΑ να προχωρήσουν σε επενδύσεις σε αυτές, αλλά και να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εντάξουν νέες περιοχές στον σχεδιασμό τους. Η ελληνική πλευρά είχε επενδύσει στο σενάριο επιλογής και της Σκύρου, με τον Νίκο Δένδια, ΥΠΕΞ τότε, να σημειώνει ότι η πρόταση για την ένταξη του νησιού στον σχεδιασμό ήταν αμερικανική και όχι ελληνική και στη συνέχεια αποσύρθηκε. Με τον πρώην ΥΠΕΞ και νυν ΥΕΘΑ να διαψεύδει ότι το κώλυμα ήταν η αντίδραση της Τουρκίας. Υπενθυμίζεται ότι το 2021 ήταν μία περίοδος που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παρέμεναν στο «κόκκινο».

Γεωστρατηγικός κόμβος

Το πώς θα καταλήξει η συζήτηση μένει να αποδειχθεί, με τις ζυμώσεις να έχουν ήδη ξεκινήσει καθώς και να αναδεικνύεται ξανά και η συζήτηση αν τελικά η MDCA θα πρέπει να ανανεωθεί επ’ αόριστο ή όχι, με επιχείρημα τις ακόμα μεγαλύτερες επενδύσεις που θα μπορούσαν να κάνουν οι ΗΠΑ στις «διευκολύνσεις» που τους παρέχονται επί ελληνικού εδάφους. Τόσο στο ΥΠΕΞ, όσο και στο Πεντάγωνο, η MDCA αντιμετωπίζεται ως μία συμφωνία που επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδουν οι ΗΠΑ στην Ελλάδα και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει τόσο στην περιοχή των Βαλκανίων όσο και ως γέφυρα μεταξύ Μέσης Ανατολής και Κόλπου με τη Δύση, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί ένα κεφάλαιο για τα συμφέροντα της Αθήνας. Σε σχέση πάντα και με τις γεωπολιτικές ισορροπίες.

Να σημειωθεί ότι η τροπολογία σχολιάστηκε και από τα τουρκικά ΜΜΕ, που έδωσαν επίσης έμφαση στο κομμάτι που αναφέρεται στο ενδεχόμενο δημιουργίας αμερικανικών βάσεων στα νησιά.