Τι σημαίνει για τις ΗΠΑ και {LF}τον Μπάιντεν η υποβάθμιση

Η Fitch προχώρησε στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ καταφέροντας πλήγμα στο κύρος της ισχυρότερης οικονομίας του κόσμου και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να πυροδοτηθεί νέος γύρος πολιτικής αντιπαράθεσης με επίκεντρο των τεράστιο δημόσιο χρέος των 31 τρισ. δολαρίων.

Με την υποβάθμιση κατά μία βαθμίδα από ΑΑΑ σε ΑΑ+ οι ΗΠΑ έχασαν την κορυφαία αξιολόγηση από τη Fitch, όπως είχε γίνει από τη Standard & Poor’s το 2011. Η υποβάθμιση προκάλεσε την άμεση αντίδραση της κυβέρνησης Μπάιντεν, με την υπουργό Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν να διερωτάται γιατί αυτή δεν έγινε επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, αφού τότε ήταν που είχε αυξηθεί πολύ το χρέος.

Σε ανακοίνωσή της, η Fitch ανέφερε ότι η αναθεώρηση αυτή της αξιολόγησης αντικατοπτρίζει τόσο τις πολιτικές αντιπαραθέσεις στις ΗΠΑ σχετικά με το ανώτατο όριο του χρέους όσο και το «υψηλό και αυξανόμενο», όπως το χαρακτήρισε, βάρος χρέους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Πριν από περίπου δύο μήνες οι Ρεπουμπλικανοί και η κυβέρνηση Μπάιντεν κατέληξαν σε συμφωνία για την άρση του ανώτατου ορίου χρέους και τον περιορισμό των ομοσπονδιακών δαπανών, ύστερα από μήνες διαπραγματεύσεων που αύξησαν την προοπτική μιας καταστροφικής χρεοκοπίας.

Λόγω της παρέλευσης αυτού του χρονικού διαστήματος ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz SE και αρθρογράφος του Bloomberg, είπε ότι δεν μπορεί να κατανοήσει το χρονοδιάγραμμα της ανακοίνωσης και προέβλεψε ότι η υποβάθμιση δεν θα ασκήσει μεγάλη επιρροή στους επενδυτές.

«Κατά την άποψη της Fitch, υπήρξε μια σταθερή επιδείνωση των προτύπων διακυβέρνησης τα τελευταία 20 χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών θεμάτων και των θεμάτων χρέους» ανέφερε η δήλωση του οίκου αξιολόγησης. «Οι επαναλαμβανόμενες πολιτικές αντιπαραθέσεις για τα όρια του χρέους και τα ψηφίσματα της τελευταίας στιγμής έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη στη δημοσιονομική διαχείριση» αναφέρεται.

Σε δήλωσή της η Γέλεν υποστήριξε ότι ο οίκος αξιολόγησης χρησιμοποίησε «αυθαίρετα» και «παλιά» δεδομένα, όπως τα χαρακτήρισε. «Η απόφαση της Fitch δεν αλλάζει αυτό που γνωρίζουν ήδη οι Αμερικανοί, οι επενδυτές και οι άνθρωποι σε όλον τον κόσμο: ότι οι τίτλοι του Δημοσίου (των ΗΠΑ) παραμένουν το κατεξοχήν ασφαλές και ρευστό περιουσιακό στοιχείο στον κόσμο και ότι η αμερικανική οικονομία είναι θεμελιωδώς ισχυρή» προσέθεσε. Επισήμανε επίσης την ψήφιση δικομματικής νομοθεσίας, όπως το νομοσχέδιο για τις υποδομές, ως απόδειξη ότι η διακυβέρνηση των ΗΠΑ είχε βελτιωθεί υπό τον Μπάιντεν.

Το χρέος των ΗΠΑ έχει ξεπεράσει τα 31 τρισ. δολάρια και αναμένεται να φτάσει ως μερίδιο της συνολικής οικονομίας σε επίπεδο που δεν έχει καταγραφεί ξανά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η αύξηση των επιτοκίων, αποτέλεσμα της προσπάθειας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ να μειώσει τον πληθωρισμό, έχει τροφοδοτήσει ανησυχίες και για τη συνολική επιβάρυνση του χρέους.

Οι προκλήσεις

Είναι ενδεικτικό ότι σε χωριστή του ανακοίνωση ο οίκος BDRS Morningstar αναφέρει πως δύο αλληλένδετες προκλήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα θεμελιώδη πιστωτικά δεδομένα των ΗΠΑ με την πάροδο του χρόνου. Η πολιτική πόλωση θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα και στην προβλεψιμότητα της χάραξης πολιτικής. Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να περιπλέξει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων των δημοσιονομικών προοπτικών της χώρας, αναφέρεται.

Μέχρι στιγμής οι επενδυτές συνεχίζουν να αγοράζουν κρατικά ομόλογα από τη μεγαλύτερη και ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο. Τα αμερικανικά ομόλογα δεν έχουν δει τα επιτόκιά τους να αυξάνονται μέχρι στιγμής, υποδηλώνοντας ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να πιστεύουν πως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της χώρας θα αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της.

Μετά την υποβάθμιση του 2011 από την S&P μάλιστα, τα επιτόκια των αμερικανικών ομολόγων είχαν μειωθεί κάνοντας κίνηση αντίθετη με αυτήν που θα περίμεναν οι αγορές. Αυτό έγινε επειδή ιστορικά η οικονομική και χρηματοοικονομική αβεβαιότητα οδηγεί τους επενδυτές να αναζητούν την ασφάλεια των ομολόγων των ΗΠΑ.