Με ένα «πένθιμο πανηγύρι» στην Μπιενάλε Βενετίας

Στην καθημερινότητά του στέκει κάτω από τον καυτό ήλιο του θεσσαλικού κάμπου. Σχεδιάστηκε για να ποτίζει τη σοδειά και χωρίς το ανθρώπινο χέρι δεν μπορεί να λειτουργήσει. Κανείς δε, από όσους σχεδίασαν, πουλούσαν και εν συνεχεία απέκτησαν το ημιαυτόματο ποτιστικό μηχάνημα δεν φανταζόταν ότι τον Απρίλιο του 2024 θα βρισκόταν στην καρδιά της μεγαλύτερης εικαστικής διοργάνωσης του πλανήτη, στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας, καθώς θα αποτελέσει το έκθεμα κορμό – εν είδει «γλυπτού» – της ελληνικής συμμετοχής. Της πρότασης «Ξηρόμερο/Dryland», η οποία έπειτα από έντονο παρασκήνιο πήρε το διαβατήριο για τη γείτονα, ύστερα από τη σχετική απόφαση της επί τούτου ορισμένης από το υπουργείο Πολιτισμού επιτροπής, όπως ανακοινώθηκε την Παρασκευή.

«Πρόκειται για μια συλλογική διαδικασία, που προέκυψε από τη ζύμωση της ομάδας», έλεγε χθες στα «ΝΕΑ» ο επιμελητής της ελληνικής συμμετοχής Πάνος Γιαννικόπουλος. Κι αν με την πρώτη ανάγνωση, όπως υποστηρίζει, είναι σαφής ο οικολογικός προβληματισμός που προκύπτει από τη συγκεκριμένη εικαστική πρόταση, η οποία σχολιάζει τη σχέση ανθρώπου – φύσης και την κατασπατάληση των φυσικών πόρων, μεταξύ άλλων, υπάρχει και μια δεύτερη, που θα γίνεται αντιληπτή στους επισκέπτες μέσω κυρίως βιντεοπροβολών και ήχων που προέρχονται από τα πανηγύρια. «Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μια ατμοσφαιρική συνθήκη από τον κόσμο του πανηγυριού με έναν πιο πένθιμο, όχι τόσο εορταστικό χαρακτήρα. Μια εμπειρία που να ενώνει διαφορετικές κατευθύνσεις της τέχνης», προσθέτει. Και εξηγεί ότι μία διάσταση του πανηγυριού την οποία φωτίζει το «Ξηρόμερο/Dryland» είναι η γυναικεία παρουσία, η οποία, αν και είναι έντονη στα πανηγύρια, κυρίως μέσω των τραγουδιστριών, τις περισσότερες φορές περνά απαρατήρητη.

Τριετής έρευνα

Η αφετηρία για την υβριδική εγκατάσταση «Ξηρόμερο/Dryland» ήταν τα προσωπικά βιώματα του Θανάση Δεληγιάννη, μέλους της καλλιτεχνικής ομάδας (τα υπόλοιπα μέλη είναι οι Ελια Καλογιάννη, Γιώργος Κυβερνήτης, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Φώτης Σαγώνας, Κώστας Χαϊκάλης, Φωτεινή Παπαχρηστοπούλου και Studio Precarity), του οποίου ο πατέρας έπαιζε κλαρίνο και η μητέρα του ασχολούνταν με τους παραδοσιακούς χορούς. Ηταν εκείνος που ξεκίνησε την έρευνα πεδίου χωρίς να έχει ως στόχο μια συγκεκριμένη φόρμα που θα ήθελε να δώσει στο αποτέλεσμα όταν συνειδητοποίησε, όπως μας είπε, ότι βρισκόταν μπροστά σε έναν ολόκληρο κόσμο και θα μπορούσε να φτιάξει μια μεγάλη εγκατάσταση. Και δύο σκέψεις «ότι η συνθήκη του πανηγυριού αποτελεί την κοιτίδα της παραδοσιακής μουσικής, αλλά και ότι το ίδιο το πανηγύρι είναι τμήμα του κόσμου της επαρχίας» – όπως προσθέτει ο Γιάννης Μιχαλόπουλος – λειτούργησαν ως έναυσμα όχι μόνο για μια εις βάθος τριετή έρευνα σε πανηγύρια της ηπειρωτικής Ελλάδας, αλλά και για τη «δημιουργία ενός έργου το οποίο μιλά για τη ζώσα παράδοση με οδηγό τον ήχο». Ο κεντρικός θεματικός άξονας της 60ής Μπιενάλε, όπως τον όρισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής Αδριάνο Πεδρόζα, είναι «Ξένοι Παντού». Υπάρχει σύνδεση με το «Ξηρόμερο/Dryland»; «Καταθέσαμε την πρόταση πολύ πριν ανακοινωθεί το θέμα. Ωστόσο αρκεί να σκεφτεί κάποιος ποιοι εργάζονται στην αγροτική παραγωγή για να συνειδητοποιήσει τη σχέση», λέει ο Πάνος Γιαννικόπουλος. Εθνικός επίτροπος έχει οριστεί το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.