Πρόληψη

«Το καλοκαίρι κάνει ζέστη, δεν υπάρχει λοιπόν λόγος ανησυχίας»:  έτσι σχολίασε πρόσφατα ο Κλάουντιο Μπόργκι, ένας βουλευτής της Λέγκας, τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων για τους καύσωνες που θα έπλητταν τη χώρα.  Και δεν είναι ο μόνος.  Η ίδια η ιταλίδα πρωθυπουργός, μιλώντας πριν από μια εβδομάδα σε μια εκδήλωση της ισπανικής Ακροδεξιάς, κατήγγειλε τον «οικολογικό φονταμενταλισμό» των αντιπάλων της. Σύμφωνα με το αφήγημά της, η οικολογία είναι κάτι ακριβό που απειλεί την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Ανάλογο λεξιλόγιο χρησιμοποιεί ένα μέρος της Δεξιάς στην Ευρώπη, κι ακόμη περισσότερο στην Αμερική. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση δεν πάσχει από «κλιματικό αρνητισμό». Οταν ο Πρωθυπουργός δηλώνει στις Βρυξέλλες ότι «φωτιές είχαμε και θα έχουμε, είναι και αυτό ένα από τα αποτελέσματα της κλιματικής κρίσης την οποία βιώνουμε με ολοένα και μεγαλύτερη ένταση», δεν κάνει τίποτα άλλο από το να περιγράφει το φαινόμενο των ημερών. Το πρόβλημα δημιουργείται από τη στιγμή που η συνειδητοποίηση της σοβαρότητας της κλιματικής κρίσης δεν προκαλεί συναγερμό για την αντιμετώπιση των καταστροφικών επιπτώσεών της.

Η τραγωδία στο Μάτι αποτελεί σημείο καμπής. Και εκεί έπαιξε ρόλο φυσικά η κλιματική αλλαγή. Η κριτική που δέχθηκε η τότε κυβέρνηση δεν βασιζόταν στο αν μπορούσε να αποτρέψει τη φωτιά, αλλά στο πώς τη διαχειρίστηκε: στις επιλογές της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής τη μοιραία εκείνη ημέρα, στην ανικανότητα των ανθρώπων που βρίσκονταν σε σημαντικά πόστα, στον κυνισμό των κυβερνητικών στελεχών που έκαναν τους ανήξερους στις συσκέψεις ενώ γνώριζαν την αλήθεια. Η τρομακτική αίσθηση ότι, παρά την ένταση της φωτιάς, κάποιες ανθρώπινες ζωές ίσως να είχαν σωθεί αν ορισμένα πράγματα είχαν γίνει διαφορετικά έχει στοιχειώσει τις κυβερνήσεις που ακολούθησαν και έχει οδηγήσει σε ένα αποφασιστικό «Ποτέ ξανά!».

Ετσι εξηγείται το «δόγμα» των εκκενώσεων: με τη βοήθεια και του 112, που δεν υπήρχε στο Μάτι, πρώτο μέλημα πλέον είναι να απομακρύνονται όσοι δυνητικά κινδυνεύουν, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να προστατεύσουν τις περιουσίες τους. Ο ισχυρισμός ότι αυτό συνιστά μια «καταστροφική συνταγή» δεν υπηρετεί παρά μια στείρα αντιπολιτευτική τακτική και νομιμοποιεί την υποψία ότι κάποιοι θα ήθελαν νεκρούς για να «ισοφαρίσουν». Η εκκένωση είναι το καλύτερο που μπορεί να συμβεί την ώρα μηδέν. Δεν μπορεί να κρύψει όμως τις ευθύνες για όσα δεν έγιναν μέχρι τότε.

Οπως κάθε χρόνο, έτσι και τώρα ακούσαμε από κυβερνητικά χείλη τη διαβεβαίωση ότι οι καμένες εκτάσεις θα κηρυχθούν αναδασωτέες. Αλλά αυτό δεν φτάνει. Σύμφωνα με τον καθηγητή Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιο Λέκκα, αν συνεχιστούν αυτές οι φωτιές η Αττική θα γίνει μια τελείως διαφορετική περιφέρεια από αυτή που γνωρίζουμε. «Η ερημοποίηση, το έσχατο σημείο περιβαλλοντικής υποβάθμισης, είναι θέμα χρόνου», τόνισε. Και ο μόνος τρόπος να αποτραπεί, ή έστω να καθυστερήσει, είναι η πρόληψη.