Ελλάδα {LF}και Τουρκία κάνουν restart

«Να χτίσουμε τη σχέση Ελλάδας – Τουρκίας σε νέα θεμέλια». Σε αυτή τη φράση στάθηκαν οι τούρκοι διπλωμάτες που συνόδευαν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δείχνοντας ένα restart στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που διαφημίζει ότι στόχο έχει να γκρεμίσει κάθε τι παλιό που συνδέθηκε με ένταση και να χτίσει σε νέα βάση την εμπιστοσύνη των δύο πλευρών. Ο Ερντογάν υπήρξε σίγουρα το κεντρικό πρόσωπο της Συνόδου Κορυφής όσον αφορά τις συναντήσεις της ελληνικής πλευράς, αλλά και γενικότερα, αφού το παιχνίδι παίχτηκε με επίκεντρο τη Σουηδία. Στο ίδιο διπλωματικό καλάθι που αφορούσε το πράσινο φως για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ από την Τουρκία, ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ενέταξε και τα ελληνοτουρκικά, συνδέοντας το τουρκικό αίτημα για τα F-16 με τα F-35 που περιμένει η Αθήνα. Επαιξε το παιχνίδι των ισορροπιών με φόντο την ενίσχυση και την ενότητα του ΝΑΤΟ ενάντια σε παιχνίδια εντάσεων, εκβιασμών και προκλήσεων. Η δήλωση Μπάιντεν στο CNN για τα εξοπλιστικά που αιτούνται Τουρκία και Ελλάδα, ήταν ένα σαφές μήνυμα υπέρ της επανεκκίνησης του διαλόγου και μίας προσπάθειας εξομάλυνσης των σχέσεων και από τις δύο πλευρές με στόχο τη σταθερότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Σταθερότητα που πλέον επιβάλλεται, στη σκιά και του νέου «Ψυχρού Πολέμου» που αναδύεται στη σκιά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και των ανατροπών που έχει επιφέρει. Και ο Ερντογάν σε αυτή τη Σύνοδο έδειξε διάθεση να ευθυγραμμιστεί με τη Δύση, ακόμα και με κόστος στις σχέσεις του με τη Ρωσία. Καθώς τα συμφέροντά του σε αυτή τη συγκυρία αυτό επιβάλλουν.

Aνοιχτοί δίαυλοι. Η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο Βίλνιους δεν αναμενόταν και δεν έφερε λύσεις. Ωστόσο έδωσε την κατεύθυνση. Με τα δύο υπουργεία Εξωτερικών και τους επιτελείς τόσο του Πρωθυπουργού όσο και του τούρκου προέδρου να δουλεύουν για αυτή τη συνάντηση εδώ και μέρες. Πληροφορίες θέλουν άλλωστε τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Χακάν Φιντάν να μην έχουν μιλήσει μόνο μία φορά στο τηλέφωνο, από τον δεύτερο γύρο των ελληνικών εκλογών και μετά.

Τουρκικές διπλωματικές πηγές μιλώντας στα «ΝΕΑ» εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι ξεκινάει μία νέα εποχή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με ένα μορατόριουμ διαρκείας που δύσκολα θα διαταραχθεί. Εδιναν δε ιδιαίτερη έμφαση στην αλλαγή προσώπων στα δύο υπουργεία Εξωτερικών και στην τοποθέτηση ως επικεφαλής ανθρώπων που είναι στο στενό περιβάλλον Μητσοτάκη – Ερντογάν και όταν μιλάνε αυτοί, όπως έλεγαν είναι σαν να μιλάει το Μέγαρο Μαξίμου και το Ακσαράι.

Ο Μητσοτάκης, ερωτηθείς στο Βίλνιους, παραδέχτηκε ότι τέθηκε και ζήτημα Θράκης, χωρίς να δίνει λεπτομέρειες, με τον Ερντογάν να κάνει επίσης σχετική αναφορά χθες, μετά την προσευχή της Παρασκευής. «Το βασικότερο θέμα που του έθεσα σχετίζεται με τα προβλήματα της Δυτικής Θράκης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο τούρκος πρόεδρος για τη συνάντηση με τον Μητσοτάκη και πρόσθεσε ότι θέλει να ξεπεραστεί το θέμα με τους μουφτήδες.

ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗ ΧΑΓΗ. Οι δύο πλευρές με δύο όμοιες ανακοινώσεις εξήγγειλαν ότι το φθινόπωρο θα πραγματοποιηθεί νέο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, με Ερντογάν και Μητσοτάκη να δίνουν ραντεβού στη Θεσσαλονίκη, ενώ Αθήνα και Αγκυρα δίνουν βαρύτητα στη «θετική ατζέντα». Εμφαση δίνεται στα ζητήματα που μπορούν να συζητούν και να βρίσκουν κοινό τόπο συνεργασίας, ακόμα και αν η βασική διαφορά της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ δείχνει να απέχει πολύ από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Για την Αθήνα, πάντως, σχεδόν όλες οι κινήσεις γίνονται με το βλέμμα σε μια τελική διευθέτηση στο Διεθνές Δικαστήριο. Οπως διαμήνυσε και ο Κυριάκος Μηστοτάκης την επομένη της συνάντησης με τον Ερντογάν (Σκάι), στόχος είναι «να μπούμε στον πυρήνα της βασικής διαφοράς με την Τουρκία κι αν συμφωνήσουμε, να πάμε στη Χάγη».

Ενδιαφέρον θα έχει να διευκρινιστεί πώς θα λειτουργήσει το πολιτικό καπέλο που θα μπει στις διερευνητικές επαφές όπως άφησε να εννοηθεί ο Πρωθυπουργός στο Βίλνιους, με διπλωματικές πηγές να έχουν σημειώσει στα «ΝΕΑ» ότι επιθυμία των δύο πλευρών είναι να βρεθούν φόρμουλες διαλόγου που θα επιτρέπουν να ξεπεραστούν τα εμπόδια από τα επάνω προς τα κάτω. Τόνιζαν δε τις αδυναμίες που επιδείχθηκαν στις τεχνικής φύσεως συνομιλίες μέχρι σήμερα, όπως οι διερευνητικές, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να υπάρχει εκπεφρασμένη πολιτική βούληση και κατεύθυνση.