Οι «Σφήκες» και τα σύγχρονα λαϊκά δικαστήρια

Οι προθέσεις της σκηνοθέτιδας είναι ξεκάθαρες από την πρώτη στιγμή που δημοσιοποιήθηκε η είδηση για το ανέβασμα της αριστοφανικής κωμωδίας. Οι «Σφήκες» διά χειρός Λένας Κιτσοπούλου, που παρουσιάζονται απόψε και αύριο στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, διακρίνονται από την «ελευθεριακή αυθαιρεσία» της σκηνοθέτριας. Θα πρόκειται, δηλαδή, για μια «σύγχρονη μεταγραφή από τη Λένα Κιτσοπούλου που υπογράφει την ελεύθερη διασκευή του», όπως δηλώνεται και στην παρουσίαση. Για την ίδια είναι η πρώτη κάθοδος στο αργολικό θέατρο, ενώ η συγκεκριμένη κωμωδία επιστρέφει στο δραματολόγιο του Εθνικού Θεάτρου εξήντα χρόνια μετά την παράσταση του Αλέξη Σολομού (με μουσική Νίκου Μαμαγκάκη).

Στους «Σφήκες»  ο Αριστοφάνης χρησιμοποιεί το όχημα της κωμωδίας για να σατιρίσει, με τον αξεπέραστα αιχμηρό του τρόπο, ένα ζήτημα βαθιά πολιτικό: τη διάβρωση του δικαστικού συστήματος, του ακρογωνιαίου λίθου της λαϊκής κυριαρχίας στην αρχαία Αθήνα.   Έγραφε μόλις την περασμένη Δευτέρα ο Κώστας Γεωργουσόπουλος στη στήλη του «ΝΣυν»: «Οι «Σφήκες» είναι αναμφισβήτητα η πιο «δύστροπη» κωμωδία του Αριστοφάνη. Ενώ είναι καταφενέστατοι οι στόχοι της, δεν είναι πάντα ευδιάκριτα τα κίνητρά της, πράγμα το οποίο αντανακλά και στην όλη δομή και στην ανάπτυξη των κωμικών μοτίβων. Ο βασικός στόχος είναι, βέβαια, πολιτικός και πραγματικός. Η Δημοκρατία περνάει βαθιά κρίση, απόδειξη γι΄αυτό είναι η βαθύτατη κρίση που διέρχεται ένας ακρογωνιαίος θεσμός της Πολιτείας: η απονομή της δικαιοσύνης… Στους «Σφήκες» το γερό ένστικτο του Αριστοφάνη πιάνει την κατάσταση, αλλά παραβλέπει τις αιτίες. Τους δικομανείς και δραχμοβίωτους Αθηναίους, το θλιβερό προλεταριάτο που δημιούργησε μια αχαλίνωτη ηγεμονική πολιτική, τους αντιμετωπίζει ως θύματα ενός μεμονωμένου τυχοδιώκτη. Η βδελυγμία του για τον Κλέωνα τον οδηγεί στην άλλη άκρη. Αφού οι θεσμοί εξευτελίστηκαν, η μόνη λύση που απομένει είναι η αποχή από τις διαδικασίες, η αδιαφορία. Ρίξτε το στην παλαβή. Δεν αξίζει πια να ασχολείται κανένας στα σοβαρά με την πολιτική. Θέλουμε δεν θέλουμε, αυτή τη στάση προτείνει στο πραγματικά αντιφατικό και χωρίς οίστρο δεύτερο μέρος της κωμωδίας».

Όπως αναφέρεται στο σημείωμα της παράστασης: «η σκηνοθεσία στρέφει το βλέμμα της στα σύγχρονα «κεντριά», στα λαϊκά δικαστήρια που στήνονται στις τηλεοπτικές εκπομπές και στα σόσιαλ μίντια. Με καυστικό χιούμορ και σκωπτική διάθεση φωτίζει τη συστημική σαπίλα, τις κοιμισμένες άμυνες, τον ρατσισμό, τον φανατισμό, την άκαμπτη πολιτική ορθότητα της εποχής μας. «…σε καταδικάζω στην εκπομπή μου, στο κινητό μου, δημόσια, όπου βρεθώ κι όπου σταθώ, και προσέξτε καλά: όποιος δεν συμφωνεί μαζί μου είναι φασίστας, είναι συνένοχος με τον ένοχο. Κατηγορώ, άρα είμαι κάτι. Κατηγορώ άρα υπάρχω…». Μετάφραση: Στέλιος Χρονόπουλος. Μουσική: Νίκος Κυπουργός. Παίζουν:  Δάφνη Δαυίδ, Αλέξανδρος Ζουριδάκης, Κωνσταντίνος Καπελλίδης (ηλεκτρικό μπάσο), Νίκος Καραθάνος, Λένα Κιτσοπούλου, Γιάννης Κότσιφας, Νίκος Κουσούλης, Αλέξης Κωτσόπουλος (ηλεκτρική κιθάρα, τρομπόνι), Νεφέλη Μαϊστράλη, Σωτήρης Μανίκας, Νικόλας Μαραγκόπουλος, Ιωάννα Μαυρέα, Θάνος Μπίρκος, Δημήτρης Ναζίρης, Πάνος Παπαδόπουλος, Στέφανος Πίττας, Κωνσταντίνος Πλεμμένος, Μαριάννα Πουρέγκα, Θοδωρής Σκυφτούλης.