Στο όνομα της ισότητας

Με άλλα λόγια, ο Economist υποστηρίζει στο όνομα της ισότητας ότι δεν μπορεί στην εποχή μας κάποιος με το «σωστό» (δηλαδή σκούρο) χρώμα δέρματος να έχει περισσότερες πιθανότητες να μπει σε ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια από κάποιον με τα ίδια προσόντα, αλλά με το «λάθος» (δηλαδή λευκό) χρώμα δέρματος. Τα πανεπιστήμια που θέλουν να βάλουν το λιθαράκι τους στον αγώνα για περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη – γράφει το περιοδικό, σχολιάζοντας την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που καταργεί τον θεσμό των θετικών διακρίσεων – θα πρέπει να πάψουν να χρησιμοποιούν τη φυλή ως πρόσχημα για τις διακρίσεις και να συγκεντρωθούν στις ίδιες τις διακρίσεις: αντί να δέχονται κατά προτεραιότητα τα παιδιά των πλουσίων (λευκών) αποφοίτων και των ακόμη πιο πλουσίων (λευκών) χορηγών, να δίνουν κίνητρα για τη φοίτηση παιδιών που είναι φτωχά, ανεξαρτήτως της φυλής τους.

Σωστό. Η πολιτική αυτή του Χάρβαρντ και του Γέιλ είναι σκανδαλώδης και ο αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος Μάικλ Σαντέλ την κατακεραυνώνει στο βιβλίο του «Η τυραννία της αξίας» (εκδ. ΠΟΛΙΣ). Πριν από λίγες ημέρες, μάλιστα, μια ομάδα ακτιβιστών από τη Βοστώνη προσέφυγε στα δικαστήρια ζητώντας από την κυβέρνηση να καταργήσει αυτή την πρακτική. Αλλά τι σχέση έχει με το θέμα μας;

Εχει, θα απαντούσαν οι ultraliberals του Economist. Το ζητούμενο είναι ίσες ευκαιρίες, άρα θα πρέπει να καταργηθούν τόσο οι διακρίσεις υπέρ των πλουσίων όσο και οι ποσοστώσεις υπέρ των γυναικών ή συγκεκριμένων μειονοτήτων. Μόνο που το ίδιο Ανώτατο Δικαστήριο, με την ίδια σύνθεση, αποδεικνύει με άλλες του αποφάσεις ότι δεν ενδιαφέρεται καθόλου για την ισότητα, αλλά αντιθέτως επιδιώκει την ανατροπή όλων των κοινωνικών κατακτήσεων των τελευταίων δεκαετιών. Γι’ αυτό άλλωστε ο πρώην πρόεδρος Τραμπ έκανε τα πάντα για να διαμορφώσει μια υπερσυντηρητική πλειοψηφία του σώματος.

H πιο γνωστή από τις αποφάσεις αυτές αφορά φυσικά τις αμβλώσεις, για τις οποίες το Δικαστήριο αποφάσισε πριν από έναν χρόνο ότι την ευθύνη δεν πρέπει να την έχει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά η κάθε πολιτεία. Αυτό σημαίνει ότι οι Αμερικανίδες δεν έχουν ίσα δικαιώματα: όσες έχουν την ατυχία να ζουν σε πολιτείες που κυβερνώνται από αντιδραστικούς δεν δικαιούνται να έχουν οι ίδιες έλεγχο του σώματός τους και πρέπει να ταξιδεύουν αλλού, κάτι διόλου εύκολο για όσες έχουν τη δεύτερη ατυχία να είναι φτωχές.

Λιγότερη συζήτηση έγινε για μια πιο πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου που δικαιώνει τη Λόρι Σμιθ, μια Ευαγγελική γραφίστρια από το Κολοράντο η οποία δεν θέλει για θρησκευτικούς λόγους να προσφέρει τις υπηρεσίες της σε ομόφυλα ζευγάρια. Προσοχή: κανένα ζευγάρι δεν της ζήτησε κάτι τέτοιο. Η Σμιθ ζήτησε όμως, και πέτυχε, όχι μόνο να κατοχυρώσει το δικαίωμά της να αρνηθεί στο μέλλον οποιοδήποτε σχετικό αίτημα, αλλά και να αναφέρει ρητά τη θέση της αυτή στην ιστοσελίδα της εταιρείας της.

Μα κάτι τέτοιο, θα ρωτούσε κάποιος, δεν διασφαλίζεται από την ελευθερία της έκφρασης; Μπορεί να αναγκάσει κανείς έναν ιδιώτη να επιτελέσει ένα έργο με το οποίο διαφωνεί; Η απάντηση είναι απλή: μέχρι την περασμένη Παρασκευή, οπότε δημοσιοποιήθηκε η δικαστική απόφαση, η συγκεκριμένη γραφίστρια μπορούσε να σχεδιάζει ιστοσελίδες που περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, Βιβλικές εικόνες ή γράφουν ότι ο μόνος πραγματικός γάμος είναι ανάμεσα σε έναν άντρα και μια γυναίκα, δεν μπορούσε όμως να αρνηθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες της σε ένα ομόφυλο ζευγάρι, καθώς αυτό θα καταπατούσε τον νόμο που υποχρεώνει όλoυς τους επαγγελματίες που είναι ανοιχτοί στο κοινό να εξυπηρετούν τους πολίτες ανεξαρτήτως εθνότητας, φύλου και πεποιθήσεων. Τώρα μπορεί. Και όπως λένε οι τρεις δικαστίνες που μειοψήφησαν, αυτό συνιστά την πρώτη άδεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου για άσκηση διακρίσεων. Οι αμερικανοί ΛΟΑΤΚΙ αποτελούν πλέον και με τη βούλα πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Αύριο θα αρνηθεί να τους προσφέρει τις υπηρεσίες του ένας φωτογράφος. Ενας ανθοπώλης. ‘Η ένας σεφ.

Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τους ΛΟΑΤΚΙ. Οπως επισημαίνουν οι ίδιες δικαστίνες, η αγορά μπορεί να «βαλκανοποιηθεί»: ένας γραφίστας να αρνηθεί, για θρησκευτικούς λόγους πάντα, να σχεδιάσει μια ιστοσελίδα για ένα ζευγάρι από δύο διαφορετικές φυλές ή ένας χαρτοπώλης να αρνηθεί να εξυπηρετήσει ένα ζευγάρι με ειδικές ανάγκες επειδή διαφωνεί με την απόφασή τους να αποκτήσουν παιδί.

Ας μην ανησυχούμε όμως: όλα γίνονται στο όνομα της ισότητας.

Δεν έκανε για εκεί

Διορίστηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο τον Ιούλιο του 1991 από τον πρόεδρο Μπους. Εγινε γνωστός από τις καταγγελίες δύο γυναικών εναντίον του για σεξουαλική παρενόχληση (που απορρίφθηκαν), από τις αποκαλύψεις ότι απέκρυπτε συστηματικά διάφορα πολυτελή ταξίδια του που πλήρωνε ο τεξανός μεγιστάνας Χάρλαν Κρόου και από μια σειρά σκανδάλων στα οποία έχει εμπλακεί η σύζυγός του Τζίνι Τόμας, συνωμοσιολόγος και φανατική οπαδός του Τραμπ. Στο Δικαστήριο κάθε άλλο παρά έλαμψε αυτά τα 31 χρόνια. Ο βασικός του στόχος ήταν να καταργήσει το μέτρο στο οποίο όφειλε ο ίδιος την εισαγωγή του στο Γέιλ: τις θετικές διακρίσεις. Δεν ήθελε, λέει, να λένε και σε άλλους μαύρους αυτό που του είπε μια μέρα ο (λευκός) υπεύθυνος του Πανεπιστημίου για τις εισαγωγές: «Δεν κάνεις για εδώ». Τον περασμένο μήνα τα κατάφερε: άλλη μια νίκη της ψευδεπίγραφης αξιοκρατίας.