Oλα όπως πριν; Και όμως, όχι όπως πριν

Οι δεύτερες εκλογές στην Ελλάδα μέσα σε πέντε εβδομάδες δεν ενδιέφεραν σχεδόν κανέναν στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης. Το κύριο αποτέλεσμα, η επανεκλογή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, θεωρούνταν δεδομένη. Ωστόσο, σχεδόν κανείς στο Βερολίνο δεν περίμενε ένα ελληνικό κοινοβούλιο που περιλαμβάνει τώρα για πρώτη φορά οκτώ κόμματα. Επιπλέον, η επιτυχία διαφόρων ακροδεξιών κομμάτων στην Ελλάδα θεωρείται πολιτική, προειδοποιητική καμπάνα, παρόμοια με την τρέχουσα αύξηση του ακροδεξιού AfD στις δημοσκοπήσεις στη Γερμανία. Αυτό το αποτέλεσμα στην Ελλάδα αξιολογείται στο Βερολίνο ως υψηλό τίμημα για την επιβολή δύο εκλογών μέσα σε πέντε εβδομάδες.

Το ενδιαφέρον δημοσιογράφων, πολιτικά ενδιαφερόμενων πολιτών και ορισμένων οικονομικών αναλυτών στη Γερμανία επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στο ναυάγιο στο Ιόνιο πριν από δύο εβδομάδες. Ηταν αξιοσημείωτο ότι οι γερμανικές αναφορές για την Ελλάδα περιλαμβάνουν όχι μόνο δικαιολογημένη κριτική αλλά και σκληρή ρητορική προκατάληψης. Η ελληνική Ακτοφυλακή κατηγορείται έντονα για την αποτυχία της να παράσχει βοήθεια. Η προηγούμενη κυβέρνηση Μητσοτάκη διαπομπεύεται για τη μεταναστευτική της πολιτική, η οποία περιγράφεται ως «σκληρή» και «περιοριστική».

Αναγνωρίστηκε στη Γερμανία ότι η νέα νίκη του Κ. Μητσοτάκη είναι εντυπωσιακή και σημαίνει ένα δεύτερο πολιτικό χαστούκι για τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Η μετακίνηση ψηφοφόρων προς τη Νέα Δημοκρατία στις πρώτες εκλογές της 21ης Μαΐου θα μπορούσε ακόμη εν μέρει να προσμετρηθεί ως δανεική ψήφος. Δηλαδή, άνθρωποι που είχαν ψηφίσει άλλα κόμματα στο παρελθόν και τώρα έγιναν για πρώτη φορά ψηφοφόροι του Κ. Μητσοτάκη. Με την εκ νέου εκλογική νίκη της ΝΔ στις 25 Ιουνίου, αυτό το επιχείρημα άλλαξε. Από τις δανεικές ψήφους για τον Πρωθυπουργό αναδεικνύεται πλέον ένας νέος πυρήνας ψηφοφόρων. Αυτή η αλλαγή δυναμικής θα διαμορφώσει το τοπίο των ελληνικών πολιτικών κομμάτων τα επόμενα χρόνια, ειδικά για τα κόμματα της πολιτικής Aριστεράς.

Ορισμένα θέματα αξίζει να συζητηθούν μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου μετά τον πολύμηνο εκλογικό μαραθώνιο. Π.χ., γιατί ο Κ. Μητσοτάκης δεν ήταν διατεθειμένος να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού μετά την πρώτη του μεγάλη εκλογική νίκη στις 21 Μαΐου; Στη Γερμανία, με κυβερνήσεις συνασπισμού σε ομοσπονδιακό και πολιτειακό επίπεδο, με νοοτροπία συνασπισμού μεταξύ όλων των πολιτικών κομμάτων εκτός από το ακροδεξιό AfD, ήταν δύσκολο να καταλάβουν γιατί οι συνασπισμοί θεωρούνται τόσο πολιτικά τοξικοί στην Ελλάδα. Τώρα ο Κ. Μητσοτάκης βρίσκεται αντιμέτωπος με επτά κόμματα που θα αναμετρηθούν εμφατικά ως αντιπολίτευση στο κοινοβούλιο.

Στην επόμενη επίσκεψή του στο Βερολίνο, ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης μπορεί να δώσει διευκρινίσεις. Ο καγκελάριος Σολτς, ο οποίος κυβερνά σε έναν τρικομματικό συνασπισμό που τσακώνεται δημοσίως περισσότερο παρά βρίσκει εφαρμόσιμους συμβιβασμούς, θα ακούσει με ενδιαφέρον πώς μια μονοκομματική κυβέρνηση στην Αθήνα έχει εντελώς διαφορετικά περιθώρια.

Τα τελευταία χρόνια οι ελληνογερμανικές σχέσεις έχουν επικεντρωθεί εκ νέου σε θέματα πολιτικής ουσίας. Γερμανικές εταιρείες επενδύουν περισσότερο στην Ελλάδα, ιδίως στον τουρισμό, στις υποδομές μεταφορών και στην ενεργειακή μετάβαση. Η γερμανική κυβέρνηση, στο πρόσωπο της υπουργού Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ, πήρε ξεκάθαρα το μέρος της Ελλάδας, όταν ο πρόεδρος Ερντογάν στην Τουρκία θεώρησε ότι έπρεπε να αμφισβητήσει την κυριαρχία των ελληνικών νησιών. Ωστόσο, υπάρχουν πολιτικές διαφορές μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου σε θέματα προσφυγικής και μεταναστευτικής πολιτικής. Τα γερμανικά διοικητικά δικαστήρια εξέδωσαν πρόσφατα αποφάσεις που ρίχνουν επικριτικά φως στην ελληνική πολιτική ασύλου.

Σε αυτό το πλαίσιο προκλήσεων και ευκαιριών στις διμερείς σχέσεις, το Βερολίνο θα συνεχίσει να κοιτάζει προς την Αθήνα με γνώμονα την περιφερειακή σταθερότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η επανεκλεγείσα ελληνική κυβέρνηση μπορεί να περιμένει την πολιτική αλληλεγγύη του Βερολίνου, εάν και όταν οι τουρκικές απειλές εκφραστούν από το προεδρικό μέγαρο της Αγκυρας. Αυτό το επίπεδο προβλεψιμότητας και κοινού σκοπού μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτο. Θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί με σύνεση.

Ο Γενς Μπάστιαν είναι ερευνητής στο Ιδρυμα Επιστήμης και Πολιτικής SWP του Βερολίνου