Οι «απαξιωμένοι» του ΠΑΣΟΚ

Αν πιστεύατε ότι τα κόμματα της μεγάλης αντιπολίτευσης (ας πούμε έτσι τον μικρό πλέον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και το εξίσου μικρό ΠΑΣΟΚ) θα στοχάζονταν λιγάκι για τον ρόλο τους στο νέο κοινοβουλευτικό τοπίο, πάψτε να το πιστεύετε. Η ανακοίνωση της νέας κυβέρνησης από τον εκ νέου ορκισθέντα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τροφοδότησε τις αταβιστικά αναμενόμενες αντιδράσεις. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ, συνεπώς, θεωρεί ότι πρόκειται για ανακύκλωση προσώπων και χρησιμοποίηση «απαξιωμένων πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ». Ομφακες εισίν, αγουρίδες είναι, που λέει και η αλεπού στον γνωστό μύθο του Αισώπου. Και το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για «εναλλαγή ρόλων της παρέας του Μαξίμου» προσθέτοντας σε αυτή την εκτίμηση, αυθαιρέτως, το μόνιμο χωρίς αντίκρισμα ποίημα ότι έχουμε ωραιοποίηση της κατάστασης και αύξηση των ανισοτήτων.

Κι όμως. Η νέα κυβέρνηση στέλνει μηνύματα σε όλους. Το πρώτο μήνυμα περιγράφεται με την απλή παράθεση ονομάτων υπουργών και υφυπουργών: Πιερρακάκης – Μιχαηλίδου, Χρυσοχοΐδης – Αγαπηδάκη, Μενδώνη, Φλωρίδης, Θεοχάρης συν ο νεοεισελθών σε κυβέρνηση πρώην δήμαρχος Τρικάλων, Παπαστεργίου. Ορθώς τους λέει απαξιωμένους ο ΣΥΡΙΖΑ. Τι να πει ο Πιερρακάκης μπροστά στον τιτανοτεράστιο Σπίρτζη, πώς να αντέξει τη σύγκριση ο Χρυσοχοΐδης απέναντι στον Κοτσακά και τι μετράει η Μενδώνη αν χρειαστεί να μετρηθεί με τη Θεοδώρα Τζάκρη;

Τι κοινό έχουν όλοι αυτοί που ο ΣΥΡΙΖΑ τους αποκαλεί περιφρονητικά απαξιωμένους και το ΠΑΣΟΚ τούς θεωρεί γρανάζια ενός συστήματος κοινωνικής αδικίας; Δεν προέρχονται από τα κομματικά σπλάχνα της ΝΔ αλλά, εν πολλοίς, από το ΠΑΣΟΚ και τον ευρύτερο χώρο του εκσυγχρονισμού. Και στην κυβέρνηση βρίσκονται λόγω αποτελεσματικότητας σε προγενέστερες αρμοδιότητες – ή, έστω, λόγω της δυναμικής έως σήμερα πολιτικής παρουσίας τους. Ανεξάρτητα από την επιτυχία της αποστολής που έχει καθεμιά και καθένας τους, στον ΣΥΡΙΖΑ και στο ΠΑΣΟΚ σύντομα θα καταλάβουν αν είναι απαξιωμένοι στις αναμενόμενες κοινοβουλευτικές αψιμαχίες, όταν ο πρόεδρος και οι βουλευτές του θα αντιπαραθέτουν κλισέ απέναντι σε ολοκληρωμένες προτάσεις. Αλίμονό τους αν αρχίσουν να συγκρίνονται, ως προς τη ρητορική, με τα κόμματα της αντισυστημικής Ακροδεξιάς και όχι με τη ΝΔ και τη μεταρρυθμιστική της ατζέντα.

Αυτό που μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση δεν είναι η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ (που επιδίωξε να διευρυνθεί υποδεχόμενος όποιον πασόκο τού χτύπαγε την πόρτα) να κατανοήσει την πραγματικότητα. Αυτό που μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση είναι η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ και η αλαζονική αυτάρκεια της ηγεσίας του, που αδιαφόρησε για τις προσωπικότητες του χώρου με έργο και παρουσία στην περιοχή του εκσυγχρονισμού. Και ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση μου κάνει ότι, έπειτα από τα γεμάτα μηνύματα εκλογικά αποτελέσματα των δύο αναμετρήσεων του 2023, ο Νίκος Ανδρουλάκης συνεχίζει να αναπαράγει τις αυτάρεσκες κριτικές απέναντι σε πρόσωπα που το παρελθόν τους διακρίνεται και για την ιδεολογική τους αυτοτέλεια και για την πολιτική τους αποτελεσματικότητα. Εντάξει, δεν έγιναν οι αναγκαίες στοχαστικές προσαρμογές της γραμμής, αλλά τόσο πολύ αδυνατούν να καταλάβουν την πραγματικότητα;

Υπάρχει ένα μήνυμα για τα κόμματα της, ας την πούμε, θεσμικής αντιπολίτευσης: ανάμεσα στη ρητορική της προηγούμενης εβδομάδας και τη σημερινή έχει μεσολαβήσει η Κυριακή των εκλογών. Η ψήφος των πολιτών έχει δημιουργήσει νέα τετελεσμένα. Αν δεν μπορούν να τα λάβουν υπόψη οι ηγεσίες αυτών των κομμάτων και αν επιμείνουν στις αναγνώσεις της προηγούμενης εβδομάδας, ας μη διαμαρτύρονται μετά για τη συρρίκνωση των προοπτικών και της εμβέλειάς τους.

«Για να θυμηθώ και τον Πλεχάνοφ»

Η πιο ωραία ατάκα του Αλέξη Τσίπρα στη συνέντευξή του στην Αγγέλα Καστρινάκη στα «ΝΕΑ» ήταν σε ερώτηση για τον ηγέτη. «Εντάχθηκα», απαντά, «στην Αριστερά σε νεαρή ηλικία κι από πολύ νωρίς έμαθα εκεί ότι ο ρόλος της προσωπικότητας στην Ιστορία – για να θυμηθώ και τον Πλεχάνοφ – είναι σε διάλογο με τις κοινωνικές συνθήκες» μπλα-μπλα-μπλα.

Με τη φράση «για να θυμηθώ και τον Πλεχάνοφ» έσκασα στα γέλια. Οταν ήμουν νεαρός, σε μία από τις οργανώσεις του ΚΚΕ εσωτερικού, όπου πήρα το βάπτισμα του πυρός της πολιτικής, ένας παλιός καπετάνιος στην αντίσταση μας μάζευε τους νεολαίους και έλεγε ακριβώς αυτό: «Για να θυμηθώ και τον Πλεχάνοφ, πρέπει να είστε ηγετικές μορφές στους χώρους της κοινωνικής σας δράσης, διότι ο λαός ακολουθεί τις φωτισμένες προσωπικότητες».

Στη συνέχεια, όμως, του έβγαινε μια πικρία για τον Πλεχάνοφ, ο οποίος, αν και πρωτεργάτης της μαρξιστικής σκέψης, το 1917 πήγε με τους μενσεβίκους κόντρα στον Λένιν, επειδή θεωρούσε την Επανάσταση «πραξικόπημα των μπολσεβίκων». Γι’ αυτό ο καημένος ο παππούς που μας γαλουχούσε στα νάματα της επανάστασης ξέσπαγε: «Να θυμάστε τον Πλεχάνοφ, αλλά, σύντροφοι, να μην του μοιάσετε»! Ωρες ώρες έχω την αίσθηση ότι η πορεία της Αριστεράς συντίθεται από απωθημένα και τραύματα.

Μου κάνει εντύπωση η προσπάθεια διαφόρων συριζαίων στα πάνελ, και του αρχηγού, να φορτώσουν στον Μητσοτάκη την είσοδο των ακροδεξιών κομματιδίων (μαθαίνω ότι σε αυτά συγκαταλέγουν και την παλιά τους συντρόφισσα Ζωή Κωνσταντοπούλου). Κοίτα ποιος μιλάει: ο «αντισυστημικός» εταίρος του Καμμένου, που μέσα σε ένα βράδυ μετέγραψε στον ΣΥΡΙΖΑ όλη την κοινοβουλευτική ομάδα του, ο πρωθυπουργός στη θητεία του οποίου δεν υπήρχε αίθουσα να γίνει η δίκη της Χρυσής Αυγής…