Ο Πούτιν πιο αδύναμος {LF}παρά ποτέ

Επί μήνες ο Γεβγκένι Πριγκόζιν κατηγορούσε τη στρατιωτική ηγεσία της Ρωσίας. Επέκρινε έντονα τον υπουργό Αμυνας και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων Σεργκέι Σοϊγκού και Βαλέρι Γκεράσιμοφ, επιρρίπτοντάς τους ανικανότητα όσον αφορά τον πόλεμο της Ουκρανίας.

Η σύγκρουση Πριγκόζιν – Σοϊγκού έμοιαζε να είναι αληθινή. Ομως, στο αδιαφανές σύστημα εξουσίας του Πούτιν – που μοιάζει περισσότερο με ένα δικαστήριο της οθωμανικής εποχής και λιγότερο με μια διακυβέρνηση δυτικού τύπου – δύσκολα μπορούσε κανείς να διακρίνει τι συνέβαινε. Για πάνω από δύο δεκαετίες, άλλωστε, ο Πούτιν έπαιζε τον ρόλο του ανώτατου κριτή, στρέφοντας τη μια ομάδα του Κρεμλίνου κατά της άλλης.

Επρόκειτο για τη γνωστή τακτική του διαίρει και βασίλευε. Ο Πριγκόζιν είχε στο παρελθόν αποδειχθεί ένας πιστός σύμμαχος, επωμιζόμενος ειδικά καθήκοντα που αφορούσαν το κράτος. Τα δραματικά γεγονότα των τελευταίων ημερών, ωστόσο, δείχνουν ότι η όποια τέτοια συμφωνία με το Κρεμλίνο – εφόσον φυσικά υπήρξε – αποτελεί παρελθόν.

Οι ασυνήθιστες εικόνες που μεταδόθηκαν έφεραν πίσω μνήμες από το αποτυχημένο πραξικόπημα που είχε γίνει το καλοκαίρι του 1991, υποκινούμενο από σκληροπυρηνικούς εντός της KGB που επιχειρούσαν να αποτρέψουν την κατάρρευση της κομμουνιστικής εξουσίας. Το εγχείρημά τους απέτυχε, επιταχύνοντας την πτώση της Σοβιετικής Ενωσης λίγους μήνες αργότερα.

Είναι πολύ νωρίς, φυσικά, για να ισχυριστούμε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Ο Πριγκόζιν δεν είναι, εξάλλου, κάποιος ειρηνιστής. Υποστηρίζει μια πιο επιθετική εκστρατεία της Ρωσίας στην Ουκρανία, με καλύτερο και πιο αποτελεσματικό σύστημα λήψης αποφάσεων στο ανώτατο επίπεδο, περισσότερη ειλικρίνεια και λιγότερους στρατιώτες να τροφοδοτούν χωρίς νόημα την «κρεατομηχανή» και να θυσιάζονται σε κακά σχεδιασμένες επιθέσεις.

Σε κάθε περίπτωση, όποια και αν είναι η έκβαση του δράματος που παίχτηκε αυτό το Σαββατοκύριακο, ο Πούτιν μοιάζει πιο αδύναμος παρά ποτέ άλλοτε από τη στιγμή που έγινε πρόεδρος, το 2000. Η απόφασή του να εισβάλει στην Ουκρανία έχει αποδειχθεί ένα τεράστιο στρατηγικό σφάλμα – το μεγαλύτερο στην καριέρα του που μπορεί, αργά ή γρήγορα, να τον οδηγήσει εκτός εξουσίας.

Ακόμη και εάν η εξέγερση αποτύχει γρήγορα, το σοκ που προκάλεσε θα συνεχιστεί επί μήνες, τροφοδοτώντας πολιτική αστάθεια και εγείροντας ερωτήματα αναφορικά με την ικανότητα του Πούτιν να ηγηθεί. Στη σαιξπηρική εκδοχή της μακράς προεδρίας του, όπως και με τον Μάκβεθ, βρισκόμαστε στην πέμπτη πράξη του δράματος.

Ολα τα παραπάνω, δε, δημιουργούν σημαντικές και μεγάλες προκλήσεις για την Ουκρανία. Οι δυνάμεις της Βάγκνερ είχαν την έδρα τους στις κατεχόμενες περιφέρειες του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ. Ορισμένες από αυτές αναχώρησαν τις προηγούμενες ημέρες και επέστρεψαν στη Ρωσία. Υπάρχουν ήδη αναφορές ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν ήδη ανακαταλάβει αρκετούς κατεστραμμένους δρόμους στην Μπαχμούτ, όπου μια ανελέητη μάχη εξελισσόταν επί μήνες, ενώ παράλληλα έχουν κερδίσει εχθρικές θέσεις οι οποίες είχαν χαθεί το 2014.

Οσο για το όνειρο του Πούτιν να καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία και να την «επανενώσει» με τη Ρωσία, δεν έχει πραγματωθεί. Αποδείχθηκε δε ότι αποτελούσε μια φαντασίωση του δικτάτορα: Προϊόν κακών πληροφοριών, μεσσιανικής σκέψης και της ακραίας απομόνωσης του Πούτιν κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID. Τώρα, πλέον, η Ρωσία βρίσκεται στο χείλος της εμφύλιας σύρραξης και το σενάριο μιας νίκης απέναντι στο Κίεβο μοιάζει να είναι πιο μακρινό παρά ποτέ.