Οταν ο τελικός Κυπέλλου ήταν γιορτή

Μακρινό 1956, Ιούνιος μήνας, ίδια δηλαδή περίπου εποχή. Και o τελικός ανάμεσα στον παντοδύναμο Ολυμπιακό, τον Ολυμπιακό των αλλεπάλληλων τίτλων και νταμπλ, τον μεγάλο δηλαδή Ολυμπιακό του Βαγγέλη Χέλμη, και μία ΑΕΚ εκείνη τη χρονιά παραπαίουσα. Η μεταγραφή του Νεστορίδη όνειρο θερινής νυχτός. Ο Πανιώνιος τον τιμώρησε με δυο χρόνια αποκλεισμό και η υπόλοιπη ΑΕΚ με ένα γερασμένο κέντρο – Κανάκης, Πούλης – κάποια νέα παιδιά, τα οποία εκείνη τη χρονιά, στη μετεφηβεία τους, πρωτοφόρεσαν τη φανέλα του Δικέφαλου, Σοφιανίδης, Σταματιάδης, Σεραφείδης, και ο άρτι αποχωρήσας από τον μάταιο ετούτο κόσμο, Λάκης Εμμανουηλίδης, ο μεγάλος καημός του Βαγγέλη, που τον ήθελε με κάθε τρόπο στον Ολυμπιακό. Αλλά ο Λάκης ήταν Πόντιος και περπάτησε στον δρόμο της καταγωγής του, στην ΑΕΚ.

Στάδιο στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας κατάμεστο. Ούτε καρφίτσα δεν έπεφτε. Ο ένας πάνω στον άλλον. Ο ήλιος πύρωνε και οι εφημερίδες αποτελούσαν τη μόνη ασφάλεια δίκην ομπρέλας για τους χαρούμενους αλλά λίαν ταλαιπωρημένους φιλάθλους, των οποίων ο αγώνας ξεκίναγε πέντε η ώρα κι αυτοί είχαν στοιβαχτεί στις εξέδρες από τις 12:00. Και τούτο γιατί στη Λεωφόρο υπήρχε μονάχα το μεγάλο πέταλο, η δωρεά του Δημητριάδη η αριστερή εξέδρα, και η παλαιότερη εξέδρα απ’ όλες, των επισήμων. Το έτερο πέταλο ήτο όνειρο θερινής νυχτός. Μέσα σ’ αυτόν τον καύσωνα, μέσα σ’ αυτόν τον ενθουσιασμό, μέσα σ’ αυτήν τη λατρεία ξεχείλιζε με κάθε τρόπο, και που οι ιαχές των φιλάθλων κάνανε την καρδούλα μας – κι εμένα και του Πανούλη – να σπαρταράει αγριεμένα.

Τελικός του Κυπέλλου και μίλησε ο μαγικός νόμος της μπάλας: άμα χάνεις ευκαιρίες, ς τότε πλέον είσαι άξιος της… κακομοίρας σου. Δοκάρι από τον Κοτρίδη, δοκάρι από τον Υφαντή, 5-6 χαμένες ευκαιρίες από τον Δαρίβα, τον Μουστακλή, ακόμα κι απ’ τον Θανάση Μπέμπη, και η ΑΕΚ  πετυχαίνει ένα γκόλ. Μια ΑΕΚ ταλαιπωρημένη στο πρωτάθλημα, έδινε τη μάχη της στηριγμένη στον πρωτάρη Στέλιο Σεραφείδη, στον γέρο Κανάκη, στον Πούλη, στον Χανιώτη και στον… δαίμονα που άκουγε στο όνομα Λάκης Εμμανουηλίδης, που στα δεκαεφτά του φόρεσε την κιτρινόμαυρη φανέλα. Και ήταν γρήγορο άτι, το πιο γρήγορο εξτρέμ που είχε ο τόπος. Γι’ αυτό και ο Βαγγέλης Χέλμης τον ήθελε, τον ήθελε πολύ στον Ολυμπιακό, αλλά… μίλησε το μικρασιατικό αίμα και τον στράτευσε η ΑΕΚ.

Επιστροφή και πάλι στον τελικό Κυπέλλου τον Ιούνη του 1956. Και ο καημός μας ήταν να πηγαίναμε στο γήπεδο. Κι o πατέρας Παναθηναϊκάκιας. Ελα όμως που ήταν η δεκαετία που o Ολυμπιακός σάρωνε όλους τους τίτλους και οι παίκτες του είχαν κάτσει στην καρδιά μας. Και κάθε τόσο και λιγάκι κάναμε καταμέτρηση Ολυμπιακών, Παναθηναϊκών, γιατί ΑΕΚτζήδες δεν υπήρχαν στο Μεταξουργείο ούτε για δείγμα: Ο περιπτεράς ο κυρ Φιόγκος μόνον, γιατί ήταν Κωνσταντινουπολίτης. Και οι Ολυμπιακοί, η πλειονότητα. Δίπλα στη Λεωφόρο στην καρδιά της Αθήνας.

Και την ιστορία της μύησης την ανέλαβε ο θείος ο Νικολάκης, ο λεγόμενος και Αράπης – τόσο ηλιοψημένος ήταν! Ολυμπιακάκιας ως τα μπούνια. Αφού το κουρείο του καθόταν στα σύνορα Δραπετσώνας και Μανιάτικων. Και με τα πολλά τον ψήνουμε, τον πείθουμε, και να ‘μαστε όλοι τουγκέδερ στο γήπεδο της Λεωφόρου. Και βρισκόμαστε σε έναν μαγικό κόσμο. Η μπάλα στα ντουζένια της, η ζέστη αφόρητη, αλλά η λαχτάρα, ο καημός, το ότι θα δούμε την ομαδάρα τα ‘στελνε όλα περίπατο. Και στα δύσκολα, μια γκαζόζα, ένα ταμ-ταμ σου έκανε τη ζωή πολύ ωραιότερη. Κραυγές, συνθήματα, ιαχές και πανηγύρεις, οι σημαίες να ανεμίζουν ένθεν κι ένθεν, και το σημαντικότερο απ’ όλα, οι φίλαθλοι να κάθονται ανακατεμένοι. Και ούτε ίχνος ζοχάδας, ούτε σταλαγματιά ενόχληση. Ο καθένας δεχόταν και ανεχόταν τον ενθουσιασμό, την απογοήτευση, τα πειράγματα ακόμα και την ψιλοειρωνεία, σαν να μην τρέχει τίποτα, μια παράξενη ανοχή μεταξύ μας. Ομάδα σας και ομάδα μου. Αυτό δεν σημαίνει στο χαράκωμα εσύ, στο μετερίζι εγώ. Αυτή ήταν η ομορφιά του ποδοσφαίρου, του τότε.

Αλλεπάλληλες ιαχές και ταυτόχρονα ένας ενθουσιασμός που εκδηλώνονταν με σακάκια στον αέρα, με ουρανομήκεις κραυγές, και το σημαντικότερο, ίχνος συνθήματος περιπαικτικού. Ανύπαρκτη η βωμολοχία, όλα αυτά που συνθέτουν την αλητεία του τώρα. Και οι πιτσιρικάδες σκαρφαλωμένοι στις κολώνες, στις ταράτσες, παντού όπου έβλεπε γήπεδο, γάτοι παμπόνηροι, έτοιμοι και ικανοί για κάθε παγαποντιά. Ομως μεταξύ τους, κόκκινοι και πράσινοι και κίτρινοι κρατάγαν κωδικούς. Κωδικούς αναγνώρισης και κάποιας αλληλοεκτίμησης. Και το παιχνίδι, έρωτας. Που για μας που ήμασταν πρωτάκια και καθισμένα στη γωνιά της λαχτάρας, και έβγαινε η φωνούλα μας, φάνταζε μαγικό τοπίο, αθλητική Ντίσνεϊλαντ. Ενα παιχνίδι που μας μάγευε η χαρά κι ο ενθουσιασμός. Με έναν Ολυμπιακό να επιτίθεται κατά κύματα πάνω – κάτω και να ζητάει απεγνωσμένα το αποτέλεσμα. Οσο για την ΑΕΚ, κράταγε τα όπλα της υπό μάλης, και με ένα παράξενο γνώθι σ’ αυτόν, όλοι τους κάτω από τη σέντρα – Πούλης, Κανάκης, Σταματιάδης, Εμμανουηλίδης – αλλά σε κάθε αντεπίθεση γινόταν το βοήθα Παναγιά, καθώς όρμαγε μπροστά εκείνος o δαίμονας, o Λάκης Εμμανουηλίδης. Κι απ’ την άλλη την πλευρά, το φιλότιμο λιονταράκι o Ξανθόπουλος, έβγαζε μεγάλο πρόβλημα μαζί του.

Παρ’ όλα αυτά, στην ώρα μηδέν, μια επέλαση του Χανιώτη, ένα ευθύβολο βολέ και το σκορ 1-0. Μούγκα οι Κόκκινοι. Σε ξέφρενο πανηγύρι οι πρόσφυγες. Ταύροι οι Ολυμπιακοί… κι άρχιζε η πολιορκία της Τροίας… ή γενική επίθεση στη γραμμή Μαζινό. Φωτιές στα πόδια τους. Οι επιθέσεις η μια μετά την άλλη. Και το χτύπημα, από ένα κατευθείαν κόρνερ του Δαρίβα στο τέρμα που έβλεπε στο παλιό πέταλο. Και με την καμπύλη της η μπάλα σφήνωσε στο πρώτο γάμα ενός Σεραφείδη, ο οποίος στο ντεμπούτο του έβγαζε μάτια. Μέτριος στο ανάστημα αλλά με μία εκτίναξη αίλουρου και μία εκτίμηση φάσης στρατηγού. Ο φόβος από μέσα του είχε πάρει διαχρονικό διαζύγιο και ο πιτσιρικάς Στέλιος έπιανε τα άπιαστα. Τρία βολέ του Υφαντή μέσα από τη μεγάλη περιοχή, κεφαλιά του Κοτρίδη στα 5 μέτρα την έβγαλε δοκάρι κι έξω, επέλαση του Μουστακλή, του γρήγορα αδικοχαμένου βολιώτη σταυραετού καμικάζι, στα πόδια του. Κι ο Θέμης άλμα επιτόπου για να αποφύγει τον τραυματισμό του πιτσιρικά. Οσο για μας, ήταν η ηλικία, ήταν η διάθεση, ήταν το πρώτο παιχνίδι, ήταν το όνειρο του γηπέδου που έγινε πραγματικότητα. Αυτό το παιχνίδι κάθισε μαγνητοταινία και στο μυαλό και στην καρδιά μας. Και κάθε του φάση την επαναλαμβάναμε όσο καλύτερα μπορούσαμε, σπάζοντας τις τζαμαρίες.

Και μπήκαμε στο δεύτερο ημίχρονο με το 1-1 να φιγουράρει και τη βεβαιότητα ότι τη νίκη την είχαμε στα χέρια μας. Και πάλι η ίδια πολιορκία, και πάλι οι ίδιες οι αντεπιθέσεις. Μανιασμένα κύματα οι Ολυμπιακοί αλλά κίτρινοι βράχοι η άμυνα της ΑΕΚ. Καρακατσάνης, Παραγιός, Τσαγκάρης. Κι εκεί στο 68′, μια αντεπίθεση από το πουθενά, και o Κανάκης μόνος, αραχτός γύρω στα σαράντα μέτρα κι αμολάει τον κεραυνό του, κι o Σάββας Θεοδωρίδης απροετοίμαστος τρώει το γκολ, και δεν το καταλαβαίνει. Καινούργια κιτρινόμαυρα πανηγύρια, καινούργιες χαρές, ένα αποτέλεσμα από το πουθενά. Και στο υπόλοιπο του αγώνα μετρήσαμε τρία δοκάρια, πέντε χαμένες ευκαιρίες, τον πιτσιρικά τον Σεραφείδη να μαζεύει τα αμάζευτα και να πιάνει τα άπιαστα. Και κάποια στιγμή, ο ιταλός ρέφερι σφύριξε το τέλος του αγώνα. Κι εμείς στη μαύρη στεναχώρια. Το ίδιο και οι Ολυμπιακοί στην εξέδρα. Και μέσα στο γήπεδο, πρώτος απ’ όλους, o Γιάννης Χέλμης σφίγγει το χέρι του Τζανετή και αγκαλιάζονται. Το ίδιο και οι παίκτες μέσα στο γήπεδο. Και μόλις οι κιτρινόμαυροι σηκώνουν το τρόπαιο στον αέρα, ένα γήπεδο ολόκληρο τους χειροκροτεί. Χειροκροτά το φιλότιμό τους, την παλικαριά τους, τα κουράγια τους να κερδίσουν έναν αντίπαλο καταξιωμένο και πολύ καλύτερον σαν ομάδα απ’ αυτούς. Αλλά, όπως λέγανε οι Λατίνοι, «ο tempora, ο mores», «ω καιροί, ω ήθη». Και το ποδόσφαιρο που αγαπήσαμε το ‘χε το Ηθος (με ήτα κεφαλαίο). Και το σημερινό μου κείμενο είναι ένα ελάχιστο αφιέρωμα αγάπης στον Λάκη  Εμμανουηλίδη, που στα 95 μας άφησε μέρες. Και τον γιο του τον Γιάννη, το γλυκύτερο μπουζούκι του καιρού μας!!!