Οι αφανείς προκλήσεις {LF}της νέας κυβέρνησης

Polycrisis, permacrisis, Τεχνητή Νοημοσύνη, Deepfakes, Ανθρωπόκαινος, Metaverse, κλιματική κρίση, Geotechnomics, βιοτεχνολογία. Λέξεις που συμπυκνώνουν μία εποχή, λέξεις που σηματοδοτούν τη νέα μας «κανονικότητα».

Η προεκλογική περίοδος ολοκληρώθηκε με τα συνήθη θέματα «αιχμής» να μονοπωλούν τα πολιτικά επιχειρήματα των περισσότερων κομμάτων. Λογικό. Παρ’ όλα αυτά, η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να λάβει θέση και για θέματα που, αν και δεν αποτελούν την προφανή διαχειριστική προμετωπίδα, είναι ψηλά στην κλίμακα των εθνικών προτεραιοτήτων για μία χώρα που θέλει – και μπορεί – να κοιτάξει με θάρρος τον ορίζοντα του 2030.

Δεν ζούμε πλέον σε περιβάλλον γραμμικών εξελίξεων. Και η κύρια αιτία δεν είναι άλλη από την τεχνολογική πρόοδο, η οποία μεταβάλλει τις συνθήκες ζωής μας εκθετικά. Σε αυτή την ταχύτητα συντονίζονται κράτη και επιχειρήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι περισσότερες από 800 στρατηγικές ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Προκλήσεις για τη Δημοκρατία και για τους θεσμούς προκαλούνται από τη χρήση των deepfakes. Μελέτη της Europol ανεβάζει σε 96% το ποσοστό του περιεχομένου στο Διαδίκτυο που θα παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη. Οχι σε μια-δυο δεκαετίες, αλλά μέχρι το 2026.

Η υψηλή τεχνολογία, επιπλέον, συναντά τη γεωπολιτική και δημιουργεί νέες συνθήκες οικονομικής ισχύος, όπου τα κράτη συνδυάζουν την ισχύ τους με τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογικής καινοτομίας ή οι ίδιοι οι τεχνολογικοί κολοσσοί αποκτούν χαρακτηριστικά γεωπολιτικού παράγοντα.

Τα μοντέλα εργασίας, εκπαίδευσης και κατάρτισης θα αλλάξουν. Νέα επαγγέλματα θα δημιουργηθούν και πολλά θα μεταβληθούν. Νέα προγράμματα σπουδών θα κληθούν να υποστηρίξουν την επόμενη γενιά, την Gen Alpha, που σήμερα ξεκινά το σχολείο, μέσα σε ένα αμιγώς ψηφιακό περιβάλλον. Μία εκπαίδευση που θα αποδίδει τη σημασία που της αξίζει στη Διά Βίου Μάθηση. Η φράση «ολοκλήρωσα τις σπουδές μου» δεν ανήκει στο λεξιλόγιο του μέλλοντος.

Πρόσφατη μελέτη της McΚinsey ανεβάζει στα 4,4 τρισ. δολάρια την ενίσχυση στο παγκόσμιο ΑΕΠ από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όσο αθροιστικά το ΑΕΠ του Καναδά, της Ελβετίας και της Αυστραλίας!

Η βιοτεχνολογία θα συνδυάσει την τεχνητή νοημοσύνη και την ιατρική στον υπερθετικό βαθμό.

Πλέον, μετά και την έλευση της Generative AI, της Βιοτεχνολογίας, των Ρομπότ και των μεταμορφώσεων στην Ενέργεια, τις Μεταφορές και τις Επικοινωνίες, βρισκόμαστε στην 5η Βιομηχανική Επανάσταση. Το επόμενο κύμα της βιομηχανικής επανάστασης, το Industry 5.0, θα στρέψει την προσοχή μας πίσω στην ανθρωπότητα. Σε αντίθεση με τον επιταχυνόμενο αυτοματισμό και τη μετατόπιση του ανθρώπου στο παρασκήνιο της βιομηχανικής απασχόλησης, που χαρακτήρισε την 4η Βιομηχανική Επανάσταση, το Industry 5.0 στοχεύει στην καλύτερη συνεργασία μεταξύ μηχανών και ανθρώπων για την αύξηση της παραγωγικότητας, της παραγωγής, της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των βιομηχανικών διαδικασιών.

Ολα τα παραπάνω δεν συνιστούν επιστημονική φαντασία. Είναι βιωμένη πραγματικότητα. Η Ελλάδα διαθέτει όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να βρεθεί στην πρωτοπορία των αλλαγών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ο μόνος που έθεσε το θέμα της ΑΙ στην προεκλογική περίοδο. Είναι στο χέρι μας να διαμορφώσουμε μία χώρα εξωστρεφή και καινοτόμο προς όφελος των επόμενων γενεών. Μία χώρα που θα διάκειται θετικά απέναντι στην τεχνολογική εξέλιξη. Που θα αντιμετωπίζει τις προκλήσεις ως μία ευκαιρία ανάδειξης των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων. Μία Ελλάδα που θα θέτει συνειδητά τις προτεραιότητές της βάσει του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού της και όχι βάσει του παροδικού εκλογικού οφέλους της εκάστοτε κυβέρνησης.

Ο Γιάννης Μαστρογεωργίου είναι ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης