Η επιστροφή του Ελ Νίνιο φέρνει έκρηξη επιδημιών

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχει κηρυχθεί μεγάλο μέρος του Περού, εξαιτίας της επιδημίας του δάγκειου πυρετού που έχει ξεσπάσει στη χώρα και έχει κοστίσει μέχρι στιγμής τη ζωή σε περισσότερους από 250 ανθρώπους, ενώ τα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τις 146.000.

Η αδυναμία της κυβέρνησης να την αντιμετωπίσει έγκαιρα και αποτελεσματικά οδήγησε στην παραίτηση της υπουργού Υγείας, Ρόζα Γκουτιέρες, σε βάρος της οποίας είχε εκκινήσει από την προηγούμενη εβδομάδα διαδικασία μομφής στη Βουλή. Από την πλευρά της, η πρόεδρος της λατινοαμερικάνικης χώρας, Ντίνα Μπολουάρτε, δεσμεύτηκε να διπλασιάσει τα κονδύλια για την αντιμετώπιση της κρίσης, δέχεται όμως επίσης έντονες επικρίσεις.

Οι ειδικοί φοβούνται, μάλιστα, πως η νόσος θα κυκλοφορεί στο Περού (ενδεχομένως και σε γειτονικά κράτη) όλο τον χρόνο και η κατάσταση θα επιδεινωθεί.

Οσο για την αιτία, θεωρούν ότι δεν είναι άλλη από το μετεωρολογικό φαινόμενο Ελ Νίνιο το οποίο – σε αντίθεση με το Ελ Νίνια, με το οποίο εναλλάσσεται κάθε περίπου 3 χρόνια – προκαλεί άνοδο της θερμοκρασίας που συνοδεύεται από έντονες και διαρκείς βροχοπτώσεις. Με τον τρόπο αυτό δε, ευνοείται η παρουσία και ο πολλαπλασιασμός των κουνουπιών, τα οποία με τη σειρά τους μεταδίδουν τόσο τον συγκεκριμένο ιό όσο και άλλους.

Η εμπειρία από την περίοδο 2015-16 είναι αποκαλυπτική και δικαιολογεί την ανησυχία.

Εκείνη τη διετία, όπως συμπέρανε σχετική έρευνα της NASA, το Ελ Νίνιο – το οποίο είχε κάνει την εμφάνισή του με ιδιαιτέρως μεγάλη ένταση – είχε προκαλέσει «έκρηξη» επιδημιών σε μεγάλο μέρος του πλανήτη. Οπως χαρακτηριστικά σημειώνει η αεροδιαστημική υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, στη διάρκεια εκείνης της διετίας «οι αλλαγές στη συχνότητα και την ένταση των βροχοπτώσεων, τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της γης και τη βλάστηση δημιούργησαν συνθήκες οι οποίες διευκόλυναν τη μετάδοση ασθενειών με αποτέλεσμα, ανάμεσα στα άλλα, την αύξηση των κρουσμάτων πανώλης και χανταϊού (μακρινού συγγενή της Εμπολα) στο Κολοράντο και το Νέο Μεξικό, χολέρας στην Τανζανία, δάγκειου πυρετού στη Βραζιλία και τη νοτιοανατολική Ασία». Καθώς, λοιπόν, η επιστροφή του Ελ Νίνιο είναι δεδομένη, το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί πλέον τους επιστήμονες είναι η ένταση που θα έχει αυτή τη φορά το φαινόμενο και κατά πόσο αυτή θα φτάσει ή και θα ξεπεράσει την αντίστοιχη της περιόδου 2015-16. Και, κατ’ επέκταση, τις συνέπειες που θα προκαλέσει στην ανθρωπότητα, σε μια περίοδο που πολλές χώρες προσπαθούν ακόμη να σταθούν στα πόδια τους μετά τη φονική επέλαση της Covid-19.

Φέτος η θερμότερη χρονιά;

Το σίγουρο, σε κάθε περίπτωση, είναι πως η τρέχουσα και η επόμενη χρονιά αναμένεται πως θα είναι από τις θερμότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως από τότε που άρχισαν να τηρούνται συστηματικά τα σχετικά αρχεία. «Το Ελ Νίνιο σχετίζεται, κατά κανόνα, με την εμφάνιση θερμοκρασιών που καταρρίπτουν τα προηγούμενα ρεκόρ σε παγκόσμιο επίπεδο», όπως σημείωσε πρόσφατα ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα είναι το 2016, ενώ η οκταετία που έχει μεσολαβήσει από τότε ήταν η θερμότερη συνεχόμενη περίοδος στην ιστορία.

Οσο για τη μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια του πλανήτη υπολογίζεται ότι είναι σήμερα 1,2 βαθμό Κελσίου υψηλότερη σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, κάτι που σημαίνει ότι το όριο του 1,5 βαθμού που έχει θέσει η Διάσκεψη των Παρισίων θεωρείται, πλέον, πρακτικά ανέφικτο.