Οι αξίες της ΕΕ βυθίζονται μαζί με τους μετανάστες

Είμαστε μάρτυρες τις τελευταίες ώρες μιας από τις χειρότερες ναυτικές τραγωδίες στη χώρα μας με πιθανότατα εκατοντάδες νεκρούς. Για τον λόγο αυτό, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος. Δυστυχώς, όμως, θα έπρεπε το πένθος αυτό να είχε κηρυχθεί εδώ και χρόνια και να διαρκεί μέχρι σήμερα, αφού βιώνουμε μια τραγωδία, που δεν έχει έξοδο. Η τραγωδία αυτή ξεκίνησε το 2014 και έως σήμερα έχει ως αποτέλεσμα περισσότερους από 25.000 νεκρούς στη Μεσόγειο, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης. Το πένθος δεν είναι μόνο για όλους αυτούς αλλά και για τις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Εδώ και χρόνια καταγγέλλουμε τις θανατηφόρες πολιτικές που υιοθετεί και εφαρμόζει η ΕΕ απέναντι σε ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί βίαια από τις εστίες τους λόγω συγκρούσεων, παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κλιματικής αλλαγής και των οικονομικών συνεπειών που προκύπτουν από την πανδημία Covid-19 και προσπαθούν να αναζητήσουν προστασία στην Ευρώπη.

Τα πρόσφατα επίσημα στατιστικά της Υπατης Αρμοστείας με τα 108,4 εκατ. βίαια εκτοπισμένους ανθρώπους για το 2022 καταδεικνύουν πως τα αποτελέσματα των διώξεων, συγκρούσεων, βίας και παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δυστυχώς υφίσταντο, υφίστανται και θα συνεχίσουν να υφίστανται. Ταυτόχρονα, όσο η συζήτηση θα περιστρέφεται μονόπλευρα και θα εστιάζει στην εξάρθρωση των κυκλωμάτων των διακινητών σε ένα πραγματικά σύνθετο και πολυπαραγοντικό ζήτημα όπως είναι η κινητικότητα των ανθρώπων και ο βίαιος ξεριζωμός τους, τόσο οι θάνατοι θα αυξάνονται στα σύνορα της ΕΕ. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα βλέπουμε τη Μεσόγειο Θάλασσα να μετατρέπεται σε υγρό τάφο, όταν μόνο για φέτος περισσότεροι από 938 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται. Πρόκειται για το πιο θανατηφόρο τετράμηνο από το 2017.

Πρέπει να γίνει κατανοητό πως αυτές οι πολιτικές, όπως αποδεικνύεται τόσο από τους αριθμούς όσο και από τα συχνά ναυάγια στις ελληνικές θάλασσες, δεν θα σταματήσουν τους ανθρώπους από το να προσπαθούν να αναζητήσουν ασφάλεια. Το μόνο που κάνουν είναι να εκθέτουν τους ανθρώπους σε ακόμη πιο επικίνδυνα θαλάσσια ταξίδια, όταν αρκεί η πολιτική βούληση για να τους προστατέψει.

Την ίδια στιγμή, βλέπουμε να γίνονται επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, χρημάτων των ευρωπαίων φορολογουμένων, σε εργαλεία αποτροπής, πολύ συχνά βίαιης, των ανθρώπων που ζητούν προστασία. Θεωρούμε ότι τα τεράστια αυτά ποσά θα μπορούσαν να είναι περισσότερο αποτελεσματικά σε προγράμματα ένταξης και σε δημιουργία ασφαλών διόδων.

Η ΕΕ έχει αποκτήσει τη φήμη του φρουρίου και η Ελλάδα πως είναι η ασπίδα της, μένει όμως μόνο να δει κάποιος τις δομές που έχουν κατασκευαστεί και κατασκευάζονται για την υποδοχή ανθρώπων που έχουν περάσει από πόλεμο, βία και κακουχίες και οι οποίες θυμίζουν φυλακές. Μέσα από τις ιστορίες που ακούμε οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα από ασθενείς σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, τα Βαλκάνια, τη Μεσόγειο, τη Λιβύη και την Ελλάδα, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος της βίας που ασκείται, καθώς περιθάλπουμε όλο και πιο συχνά περισσότερους ανθρώπους με τραυματισμούς και με ψυχολογικά τραύματα λόγω των βίαιων επαναπροωθήσεων που υπέστησαν στην προσπάθειά τους να διασχίσουν τα συνεχώς επεκτεινόμενα συνοριακά τείχη και φράχτες της ΕΕ.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρακολουθούν τη μετατόπιση της ουσίας, που είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και η παροχή αξιοπρεπούς και ανθρώπινης μεταχείρισης στους ανθρώπους που αναζητούν ασφάλεια στην Ευρώπη. Αντιθέτως, η συζήτηση εστιάζει μονομερώς στην αυστηροποίηση των ελέγχων στα σύνορα, την αποτροπή των μετακινήσεων, καθώς και την ποινικοποίηση των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης. Η ΕΕ αποτυγχάνει να κρατήσει ψηλά τις αρχές της, αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες και βυθίζονται μαζί με τους ανθρώπους που ζητούν προστασία.

Ο Αχιλλέας Τζέμος είναι γενικός διευθυντής στο ελληνικό τμήμα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα