Τα pushbacks από τη Βαυαρία στην Αυστρία

«Είναι η Γερμανία μεσογειακή χώρα; Πώς είναι δυνατόν το 80% των προσφύγων που φτάνουν στη Γερμανία να μην έχει καταγραφεί και ζητήσει άσυλο σε άλλη χώρα;», ήταν το ερώτημα του γερμανού καγκελάριου Ολαφ Σολτς στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ της Δυτικογερμανικής Ραδιοτηλεόρασης (WDR).

Ερώτημα, φυσικά, ρητορικό. Η Γερμανία στο κέντρο της Ευρώπης περιστοιχίζεται από χώρες – μέλη της ΕΕ, από τις οποίες έχουν περάσει οι πρόσφυγες, και εκεί, βάσει της ισχύουσας ακόμη ευρωπαϊκής νομοθεσίας, έπρεπε να καταγραφούν και κατά περίπτωση να ζητήσουν άσυλο.

Επειδή αυτό δεν συμβαίνει, η Γερμανία εφαρμόζει εδώ και καιρό ενισχυμένα μέτρα επιτήρησης των συνόρων στη μεθόριο της Βαυαρίας με την Αυστρία – τον περασμένο Απρίλιο αποφάσισε την παράτασή τους για άλλους έξι μήνες. Στο πλαίσιο αυτών των μέτρων μπορούν να ελέγχονται και να συλλαμβάνονται πρόσφυγες που μπαίνουν παράνομα στη χώρα. Οι γερμανικές Αρχές έρχονται τώρα αντιμέτωπες με κατηγορίες για επαναπροωθήσεις προσφύγων από τη Βαυαρία στην Αυστρία. Πρόκειται για την πρακτική που περιγράφεται με τον όρο pushback, ο οποίος στη Γερμανία είχε επιλεγεί το 2021 ως «κακή λέξη της χρονιάς».

Ο όρος πέρασε στη γερμανική κοινή γνώμη από τα επανειλημμένα δημοσιεύματα για τα pushbacks στο Αιγαίο. Το πιο πρόσφατο ήταν το δημοσίευμα της εφημερίδας «New York Times» που τεκμηριώνει με βίντεο πως το ελληνικό Λιμενικό τον περασμένο Απρίλιο περισυνέλεξε ανοιχτά της Λέσβου 12 πρόσφυγες, μεταξύ αυτών και ένα μωρό, και τους οδήγησε με φουσκωτή βάρκα στην ανοιχτή θάλασσα πίσω στην Τουρκία.

Η Βαυαρία δεν έχει θάλασσα, αλλά φαίνεται να ακολουθείται η ίδια πρακτική.

Συστηματική επαναπροώθηση

Σύμφωνα με δημοσίευμα της έγκυρης εφημερίδας «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ», το Βαυαρικό Συμβούλιο Προσφύγων και δύο άλλες ΜΚΟ κατηγορούν την ομοσπονδιακή αστυνομία ότι απορρίπτει συστηματικά αιτούντες άσυλο στα σύνορα Βαυαρίας – Αυστρίας. Καταγράφονται περιπτώσεις θυμάτων pushback στη Βαυαρία, στις οποίες οι πρόσφυγες καταγγέλλουν ότι απωθήθηκαν στην Αυστρία από γερμανούς αστυνομικούς, μολονότι είχαν υποβάλει αίτημα προστασίας. Σε μια τέτοια περίπτωση, η αστυνομία δεν έχει το δικαίωμα να εκδιώξει όσους εισέρχονται στη χώρα, αλλά πρέπει να τους μεταφέρει σε ένα Κέντρο Πρώτης Υποδοχής για να εξετάσει την αίτηση ασύλου.

Η ΜΚΟ Alarm Austria επεξεργάστηκε πρόσφατα αντίστοιχα περιστατικά επαναπροώθησης στα σύνορα Αυστρίας – Σλοβενίας, ορισμένα από τα οποία κρίθηκαν «παράνομα» από τα δικαστήρια. «Δεκάδες σύροι επιζώντες του πολέμου καταγγέλλουν πρακτικές pushback από γερμανούς αστυνομικούς στη συνοριακή περιοχή με την Αυστρία», λέει η δικηγόρος της ΜΚΟ Πέτρα Λέσαντζ. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά για συστηματική πρακτική», τονίζει.

Το δημοσίευμα της «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» αναφέρει ενδεικτικά το παράδειγμα ενός Σύρου που πήρε στις 15 Νοεμβρίου 2022 το τρένο από το Ζάλτσμπουργκ προς το Μόναχο, συνελήφθη κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Μονάχου και μεταφέρθηκε σε καταυλισμό προσφύγων. Τρεις ημέρες αργότερα, σύμφωνα με την αναφορά, αυτός και άλλα τρία άτομα, μολονότι είχαν ζητήσει ρητά άσυλο στη Γερμανία, μεταφέρθηκαν πίσω στο Ζάλτσμπουργκ με βαν της αστυνομίας.

Η γερμανική ομοσπονδιακή αστυνομία διαψεύδει τις κατηγορίες.