Κέρδη στο χρηματιστήριο{CR}αλλά βουτιά για τη λίρα

Τα πρώτα δείγματα γραφής από το νέο οικονομικό επιτελείο της Τουρκίας, και ειδικά από τον υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ και την επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Χαφιζέ Γκαγέ Ερκάν, περιμένουν οι αγορές. Τα πρώτα σημάδια μάλιστα είναι θετικά, με το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης να καταγράφει νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα ακόμα και πάνω από τις 5.700 μονάδες. Πρόκειται για άνοδο 25% μετά τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών που ανέδειξε νικητή τον Ταγίπ Ερντογάν – αν και εάν υπολογιστεί η βουτιά της λίρας τότε τα κέρδη αυτά εξανεμίζονται σε δολαριακούς όρους. Πρακτικά εάν έχει επενδύσει κανείς (σε λίρες) στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έχει χάσει φέτος 18% μόνο λόγω της υποχώρησης του νομίσματος. Η λίρα Τουρκίας έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα όλων των εποχών έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 23,67 και τις φετινές απώλειες να ξεπερνούν το 20%.

Η νέα αυτή υποχώρηση στην αξία της λίρας αποδίδεται από ορισμένους διεθνείς παράγοντες στη μείωση ή ακόμα και παύση των παρεμβάσεων της Αγκυρας στις διεθνείς αγορές για στήριξη του νομίσματος, στο πλαίσιο πιθανής επανεξέτασης πολιτικής. Οι διεθνείς επενδυτές έχουν υποδεχθεί με ικανοποίηση τον βετεράνο οικονομολόγο Σιμσέκ, ελπίζοντας ότι θα έχει την ελευθερία να χαράξει πολιτικές που θα αντιμετωπίσουν τα μεγάλα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Στις πρώτες του δηλώσεις μάλιστα ο ίδιος έκανε λόγο για την ανάγκη διαφάνειας, προβλεψιμότητας και χρηστών οικονομικών πρακτικών. Δείγματα γραφής περιμένουν οι αγορές και από την Ερκάν, με την επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας να είναι στις 22 Ιουνίου.

Με τον επίσημο πληθωρισμό στα επίπεδα του 40% και τα επιτόκια της λίρας να έχουν μειωθεί με επιθυμία του Ερντογάν στο 8,5%, η Τουρκία έχει το χαμηλότερο κόστος δανεισμού από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη οικονομία στον κόσμο. Οι συνεχείς παρεμβάσεις ειδικά πριν από τις εκλογές για τη στήριξη του εθνικού νομίσματος έχουν μειώσει σημαντικά τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας, με οικονομολόγους του Bloomberg να εκτιμούν ότι μόνο για τον σκοπό αυτόν δαπανήθηκαν από τον Δεκέμβριο του 2021 έως και τον Μάιο του 2023 σχεδόν 200 δισ. δολάρια. Μόνο τους μήνες πριν από τις εκλογές εκτιμάται ότι δαπανήθηκαν για τη στήριξη της λίρας συναλλαγματικά αποθέματα άνω των 50 δισ. δολαρίων.

Ο Ερντογάν όρισε τον Σιμσέκ ως υπουργό Οικονομικών για να αντιμετωπίσει τις οικονομικές πιέσεις που έχουν παγιώσει τον πληθωρισμό και κάνουν να χάνονται δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια συναλλαγματικών αποθεμάτων. Ωστόσο, ύστερα από χρόνια αντισυμβατικών πολιτικών – όπως χαμηλά επιτόκια σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού -, η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα δεχθεί μεγάλο πλήγμα από κρατικές παρεμβάσεις στις αγορές της Τουρκίας, πιθανότατα θα χρειαστεί πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια, σχολίαζαν αναλυτές στο Reuters.

Απόδειξη

Ουσιαστικά ο Ερντογάν, ο οποίος αυτοχαρακτηρίζεται εχθρός των υψηλών επιτοκίων, θα πρέπει να αποδείξει ότι θα επιτρέψει στον Σιμσέκ και στην Ερκάν, η οποία είναι το πέμπτο πρόσωπο ως επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας τα τελευταία χρόνια, να κάνουν ό,τι θεωρούν απαραίτητο για να αντιμετωπιστουν ο πληθωρισμός και η βουτιά της λίρας.

Η αισιοδοξία μερίδας της αγοράς για αλλαγή πολιτικής από την Τουρκία προέρχεται μεταξύ άλλων από την αυξανόμενη πεποίθησή τους ότι η χώρα έχει σχεδόν ξεμείνει από επιλογές στις ανορθόδοξες πολιτικές που ακολουθεί, όπως φάνηκε από το ρεκόρ στο έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που ανακοινώθηκε, ανέφεραν διεθνείς παράγοντες στο Bloomberg.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε απροσδόκητα στα 5,4 δισ. δολάρια τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας που είδαν το φως της δημοσιότητας στις αρχές της εβδομάδας, από 4,9 δισ. δολάρια τον Μάρτιο. Οσον αφορά τη λίρα, οι πολυετείς συνεχείς δαπανηρές παρεμβάσεις εξάντλησαν τα συναλλαγματικά αποθέματα διατηρώντας το νόμισμα κάπως πιο σταθερό με τεχνητό τρόπο.

25%

έχει ενισχυθεί το Χρηματιστήριο Κωνσταντινούπολης

20%

έχει βουλιάξει φέτος η λίρα Τουρκίας

5,4 δισ.

δολάρια είναι το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών