Το Κυπριακό και στο αδιέξοδο στο οποίο προσκρούουν οι προσπάθειες επίλυσής του

Ενόψει της προβλεπόμενης επίσκεψης στην κατεχόμενη Κύπρο του νεοεκλεγέντος προέδρου Ερντογάν, είναι χρήσιμη μία σύντομη αναφορά στην εξέλιξη του Κυπριακού και στο αδιέξοδο στο οποίο προσκρούουν οι ποικίλες προσπάθειες επίλυσής του. Το κυπριακό ζήτημα το οποίο έχει καταστεί από μακρού χρόνιο, περίπλοκο και δυσεπίλυτο πρόβλημα, αποτελεί, όπως είναι ευνόητο, υψηλής βαρύτητας θέμα στο πεδίο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Αυτό δε, είναι απόλυτα εύλογο πρώτον διότι η Κύπρος είναι ο γενέθλιος χώρος ενός ογκώδους και δυναμικού πληθυσμού ο οποίος παρά τις επίμονες προσπάθειές του δεν κατόρθωσε ποτέ να ενταχθεί στον ελληνικό πολιτικό κορμό. Δεύτερον επειδή έχει υποστεί πριν από 50 χρόνια μία βάναυση στρατιωτική εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή από τον τουρκικό στρατό. Και τρίτον, διότι, παρά την καταδίκη αυτής της τουρκικής ενέργειας, είναι κατάδηλον ότι η Τουρκία ευρίσκεται σε θέση ισχύος και επιδιώκει να έχει υπό τον πλήρη πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό έλεγχο ολόκληρη τη νήσο.

Ετσι, οι ενδοκυπριακές συνομιλίες που από μακρού διεξάγονται μεταξύ της ογκώδους ελληνοκυπριακής και της πολύ μικρότερης τουρκοκυπριακής κοινότητας, υπό το σκαιό βλέμμα της Τουρκίας και την πίεση της αδημονούσης για λύση διεθνούς κοινότητας, ουδέν ουσιαστικό αποτέλεσμα έχουν μέχρι τώρα επιτύχει.

Στο πλαίσιο, δε, αυτό οι αλλεπάλληλοι γύροι συνομιλιών αποβαίνουν άγονοι και συντείνουν στην παγίωση της υπάρχουσας κατάστασης. Μίας κατάστασης η οποία αποτελεί ντε φάκτο διχοτόμηση μεταξύ της κατεχόμενης βόρειας Κύπρου και του ελεύθερου νότου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Για τα αίτια αποτελμάτωσης των προσπαθειών διευθέτησης του προβλήματος είναι σκόπιμο να σημειωθούν και οι ακόλουθοι παράγοντες:

Η πάγια επιδίωξη της Τουρκίας για την αναγνώριση του ψευδοκράτους του βορρά και την εγκαθίδρυση συνομοσπονδίας υπό μία ασθενή κεντρική κυβέρνηση. Το σχήμα αυτό θα επιτρέπει στην Τουρκία να ελέγχει πλήρως τον βορρά, πράγμα που ήδη συμβαίνει, και να έχει επιρροή και στα συμβαίνοντα στο νότο ώστε ο έλεγχος όλης της Κύπρου να είναι καθοριστικός.

Οι αστοχίες, οι αμφιταλαντεύσεις και διάφορες εσφαλμένες κινήσεις και της ελληνοκυπριακής ηγεσίας που οδήγησαν βαθμιαίως και διά της διολισθήσεως σε δυσανάλογη αναβάθμιση της εταίρας κοινότητας σε σημείο πλήρους εξίσωσης των δύο μερών και σε συνεχή σκλήρυνση της τουρκικής πλευράς.

Η έμμεση αλλά σαφώς συμπαθής στάση του λεγομένου συμμαχικού παράγοντος προς την τουρκική πλευρά και, εκ τούτου, στην ουσιώδη έστω και με περίτεχνους τρόπους ενίσχυση των εν Κύπρω σχεδίων της.

Η διαφαινόμενη ενίοτε απροθυμία της ελληνοκυπριακής πλευράς στη λήψη ριζικών αποφάσεων, προς αποφυγή πολιτικού κόστους.

Αυτονοήτως επιβάλλεται και περισσότερο στιβαρή σύμπραξη της κυπριακής και ελλαδικής ηγεσίας.

Υπό το φως των προεκτεθέντων, η επίσκεψη Ερντογάν στην Κύπρο δεν πρέπει να αναμένεται ότι θα συμβάλλει σε κλίμα προσέγγισης ή διαλλακτικότητας. Αντιθέτως, ίσως αποτελέσει και κίνηση επίδειξης ισχύος δεδομένου ότι ο τούρκος πρόεδρος έχει δηλώσει με έμφαση ότι αποβλέπει σε μία μεγάλη Τουρκία και ότι η Κύπρος έχει κρίσιμη σημασία για την πραγμάτωση του οράματός του.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης ε.τ.